بۇدان كەيىن ب.قوشپانوۆپەن سان مارتە كەزدەستىك, ءومىر جولىنا قانىقتىق. ورتا مەكتەپتى التىن مەدالعا بىتىرگەن ءبىتىمحان سەمەيدەگى مەديتسينالىق ينستيتۋتقا ءبىر عانا حيميا پانىنەن ەمتيحاندى بەس دەگەن باعاعا تاپسىرىپ, ستۋدەنت اتانادى. ستۋدەنت كەزىندە قوعامدىق جۇمىستارعا بەلسەنە ارالاسىپ, جان-جاقتىلىعىمەن كوزگە تۇسكەن تالاپتى جاستى وسكەمەندەگى وبلىستىق اۋرۋحانانىڭ باس دارىگەرى ۆ.وحودا قىزمەتكە شاقىرادى. ول كەزدە وقۋ بىتىرگەن دارىگەرلەردى قىزمەتكە قابىلداۋ جەرگىلىكتى مەكەمە باسشىلارىنىڭ ۇيعارىمىمەن جۇزەگە اسىرىلاتىن. ءبىتىمحان حيرۋرگيانى ەرەكشە ۇناتاتىن. الايدا سول مەزەتتە بۇل ماماندىققا ورىن جوق بولاتىن. سودان جاس دارىگەر تۋعان ءوڭىرى زايسانعا كەلىپ, باستاپقى جارتى جىلدا تەراپەۆت بولىپ, سودان سوڭ ءوزى ۇناتقان حيرۋرگ ماماندىعى بويىنشا قىزمەتكە كىرىستى.
ەل قۇرمەتىنە بولەنگەن قالەل قاليمولدين, ءالىمحان ىسقاقوۆ سىندى حيرۋرگ اعالارى ءىس-تاجىريبەسىن جاس مامانعا ۇيرەتۋدەن جالىقپادى. سول كەزدە اۋداندىق اۋرۋحانا ءبىر مەزگىلدە نەبارى 25 ادامدى قابىلداي الاتىن. سىرقات جاندار اۋرۋحاناعا ورنالاسۋعا ۇزاق ۋاقىت كەزەك كۇتەتىن. اقىرى اۋرۋحانا دارىگەرلەرىنىڭ تاباندىلىعى ناتيجەسىندە, اۋدان باسشىلارى تۇيىقتان شىعىپ, توسەك سانىن 65-كە دەيىن ۇلعايتتى.
– جاڭىلىسپاسام, 1981 جىل بولاتىن, – دەيدى ب.قوشپانوۆ وسىدان 44 جىل بۇرىنعى وقيعانى ەسكە الىپ. – ءبىر كۇنى اتا-اناسى ءۇش جاسار مەدەت بايبوتانوۆ دەگەن بالانى الىپ كەلىپ, الماتى, سەمەي, وسكەمەن قالالارىنداعى دارىگەرلەرگە كورسەتكەنىمەن, شيپا بولماعانىن, مەنەن كومەك سۇرايتىنىن ايتتى. تەكسەرە كەلە مەدەتتىڭ بۇيرەگىندە ىسىك بارىن انىقتادىم. ول كەزدە قازىرگىدەي قۋاتتى قوندىرعىلار جوق. سىرقات بالانىڭ جاعدايى ناشار. تۇرعان جەرىندە قۇلاپ قالا بەرەدى. اقىرى باتىل شەشىمگە كەلىپ, شۇعىل وپەراتسيا جاساپ, بۇيرەكتەگى ىسىكتى الىپ تاستادىم. سول مەدەت قازىر امان-ەسەن ءجۇرىپ جاتىر.
التىن قولدى حيرۋرگ اۋداندىق اۋرۋحانادا 46 جىل تاپجىلماي قىزمەت ەتتى, ونىڭ 36 جىلىندا بولىمشە مەڭگەرۋشىسى بولدى. وسى ۋاقىتتا 40 مىڭعا تارتا وپەراتسيانى ءساتتى جاسادى. ب.قوشپانوۆ ءاردايىم ءبىلىمى مەن تاجىريبەسىن ۇشتاۋعا نازار اۋدارادى. اۋداندىق اۋرۋحانادا قىزمەتتە جۇرگەندە ماسكەۋ, لەنينگراد, الماتى سياقتى ءىرى قالالارعا بارىپ, ءبىلىمىن جەتىلدىرۋ كۋرستارىندا وقىدى, تاجىريبە جينادى. الماتىدا جارتى جىل, تاشكەنتتە ءتورت اي وقۋدا بولعان ساپارى ناتيجەسىن بەردى.
2017 جىلى اۋدانداعى بەلگىلى كاسىپكەر, «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى, وڭىردە ونداعان الەۋمەتتىك-مادەني ماقساتتاعى عيماراتتار تۇرعىزعان بولات يكەپ ۇلى نۇراسىل «تۋعان جەرگە تۋىڭدى تىك» باستاماسىنا ءۇن قوسىپ, ءوز قارجىسىنا حالىققا مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتەتىن «ساپا» ورتالىعىن اشىپ, ەكى قاباتتى عيمارات سالىپ بەردى. مەكەمەنى باسقارۋعا ىسكەر مامان ءبىتىمحان قوشپانوۆتى شاقىرادى. ءوز اتىنداعى ورتالىق اشىلعالى بەرگى سەگىز جىلدا ونداعان مىڭ ادامعا مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتىلدى. حيرۋرگتىڭ ايتۋىنشا, اسقازان, باۋىر, ءوت جولدارى, سىنىق تۇرلەرىنە, گينەكولوگيا سىرقاتتارىنا وپەراتسيا ءجيى جاسالادى.
زايساننىڭ كورىكتى جەرىنەن قونىس تەپكەن «ساپا» مەديتسينالىق ورتالىعىندا وپەراتسيا جاسايتىن, سىرقاتتاردى قابىلدايتىن ورىندار, زەرتحانالار زاماناۋي تالاپقا ساي. گەمودياليز قوندىرعىسى دا جاڭا. اۋداندا قوس بۇيرەگى جۇمىس جاسامايتىن بىرنەشە ادام وسى ورتالىقتا ەم-دوم قابىلدايدى. وعان بيۋدجەتتەن قارجى بولىنەدى. ورتالىقتا 10 دارىگەر, 9 مەدبيكە ەڭبەك ەتەدى. ءمولدىر قوسباەۆا, ايتولقىن سايلاۋبەكوۆا, روزا ورازباەۆا, شىرىن جانعوزينا, جانات وتارباەۆا سياقتى بىلىكتى دارىگەرلەر مەن مەدبيكەلەر سىرقاتتارعا ساپالى قىزمەت كورسەتەدى. ورتالىق قىزمەتكەرلەرى مۇندا بارلىق جاعداي جاسالعانىن, ب.قوشپانوۆتىڭ ءبىلىمى مەن بىلىكتىلىگى ناتيجەسىندە ۇجىم اۋدان تۇرعىندارىنىڭ قۇرمەتىنە بولەنگەنىن, ەمدەلۋشىلەر سانىنىڭ ۇلعايا تۇسكەنىن ايتادى.
ب.قوشپانوۆ «قۇرمەت» وردەنىنىڭ, «شاپاعات» مەدالىنىڭ يەگەرى, دەنساۋلىق ساقتاۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى, زايسان اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى, سەمەي مەديتسينا ينستيتۋتىنىڭ «قۇرمەتتى تۇلەگى», ءتۇرلى العىس حاتتار مەن ماقتاۋ گراموتالارى ءوز الدىنا ءبىر توبە. بىرنەشە رەت وبلىستىق, اۋداندىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى بولىپ سايلانىپ, تۇرعىنداردىڭ پروبلەمالارىن شەشۋدە بەلسەندىلىك تانىتتى. ونەرلى جان اۋدانداعى «بايتەرەك» ءانسامبلىن باسقارىپ ءجۇر. وتكەندە, «دومبىرا» كۇنىندە جەرلەستەرى الدىندا كۇمبىرلەتىپ كۇي شەرتتى.
– كەيدە كورشى تارباعاتاي, كۇرشىم, مارقاكول اۋداندارىنان حابارلاسىپ, كۇردەلى وپەراتسيا جاساۋعا قاتىسۋىمدى وتىنەدى. وندايدا بىردەن كەلىسىمىمدى بەرەمىن. ءبىز ادام جانىنىڭ اراشاشىسىمىز, حالىقتىڭ دەنساۋلىعى مىقتى بولسا, ەلىمىز سوعۇرلىم دامىپ, وركەندەي بەرمەك. مەن ءوزىمدى باقىتتى ادام سانايمىن, ويتكەنى عۇمىر بويى ماماندىعىما ادال, انتىما بەرىك بولدىم, – دەيدى ب.قوشپانوۆ.
وڭداسىن ەلۋباي,
«Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ ارداگەرى
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
زايسان اۋدانى
