پىكىر • 31 شىلدە, 2025

فرانشيزا جانە بيزنەس

420 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلىمىزدە كاسىپكەرلىكتىڭ قانات جا­يىپ كەلە جاتقانىنا قاراماستان فرانشيزالار ۇلەسى ءالى دە تومەن. 2 پايىزعا دا جەتپەيدى. فرانچايزينگ – جاي بيزنەس-مودەل ەمەس, بۇل – ينفلياتسيا, بەلگىسىزدىك جانە تسيفرلى ترانسفورماتسيا جاعدايىنداعى بيزنەس اۋقىمىن كەڭەيتۋدىڭ ءتيىمدى قۇرالى. اقش پەن ەۋروپادا فرانچايزينگ شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ (شوب) باستى قوزعاۋشى كۇشى رەتىندە باياعىدا-اق مويىندالعان. بىراق ءبىزدىڭ ەلدە بۇل باعىت ءالى دە بولسا ەكونوميكانىڭ جەكە سالاسى رەتىندە قاراستىرىلمايدى.

اقش-تا 790 مىڭنان استام فرانچاي­زينگتىك كاسىپورىن 8,4 ملن جۇمىس ورنىن قۇرىپ, ءىجو-ءنىڭ 3%-ىن قامتاماسىز ەتەدى. بۇل – ەلدەگى شوب-تىڭ 10%-عا جۋىعى دەگەن ءسوز. ال رەسەيدە 70 مىڭنان كوپ ساۋدا نۇكتەسىن قالىپتاستىرىپ وتىرعان 3 000-نان­  استام فرانشيزا بار. شوب-تاعى فرانشيزا ۇلەسى 4-5% شاماسىندا. ەلىمىزدە 400-گە جۋىق فرانشيزا تىركەلىپتى. الايدا سونىڭ 100-120-سى عانا ناقتى جۇمىس ىستەپ تۇر. شوب-تاعى ۇلەسى 2%-عا جەتپەيدى, سول سەبەپتى ءوسۋ الەۋەتى تۋرالى ايتۋعا ءالى ەرتە.

بۇل باعىت بىزدە نەلىكتەن دامىماي جاتىر؟ مەنىڭشە, ادەپكى سەبەبى – زاڭ­نا­مالىق تەتىكتىڭ جوقتىعى. قازىرگى رەت­تەۋ ازاماتتىق كودەكستەگى كەشەندى ليتسەن­زيا تۋرالى باپپەن شەكتەلەدى. فرانچاي­زينگ جەكە بيزنەس ءتۇرى رەتىندە راسىم­دەلمەگەن. ەكىنشىدەن, رەسمي ستاتيستيكا جوق. فرانچايزينگتىڭ جەكە ەقتجك (ەكونوميكالىق قىزمەت تۇرلەرىنىڭ جالپى كلاسسيفيكاتورى) كودى بولماعاندىقتان, ول ەسەپتىلىكتە «كورىنبەيدى». بۇل ونى قولداۋعا باعىتتالعان كەز كەلگەن تالپىنىستى تەجەيدى. ۇشىنشىدەن, جالعان فرانشيزا نارىعى بەلەڭ الدى. سوڭعى جىلدارى فرانشيزانى «ادال ەمەس» كۇيدە ۇسىنۋ جيىلەپ كەتتى. ءتورتىنشى سەبەپ – كاسىپكەرلىك ساۋاتتىڭ تومەندىگى. كوبى فرانشيزانى تولىق جابدىقتالعان بيزنەس دەپ تۇسىنەدى دە, ونىڭ ستاندارتى, ءتارتىبى جانە جەكە ءوزىنىڭ ارالاسۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى ويلاي بەرمەيدى.

دەگەنمەن نارىقتا ءساتتى جۇمىس ىستەپ جاتقان فرانشيزالار دا جوق ەمەس. ولار – «Lanzhou» مەيرامحانالار جەلىسى, «EcoShop» دۇرىس تاماقتانۋ فورماتى, «Zebra Coffee»,  «Royal Flowers» گۇل بيز­نەسى,  «Olymp» فيتنەس-باعىتى, «Shonkar» ءبىلىم جوباسى, «Coffee Boom» «ChocoLove», «Sergek» جانە «Toi Dasterhan».

وزگە ەلدەردە دە ءبىزدىڭ فرانشيزالار جۇمىس ىستەيدى. ءبىزدىڭ برەندتەر وزبەكستان, قىرعىزستان, ءباا, تۇركيا, رەسەي نارى­عىنا شىعىپ جاتىر. ولار ءالى كوپ ەمەس, دەگەن­مەن بۇلاردىڭ ارقايسىسى – ۇلتتىق ەكس­پورت­تىق الەۋەتتى ورلەتەتىن مۇمكىندىك.

جاعداي قازىرگىدەن دە اۋقىمدى سيپات الىپ, فرانچايزينگتىڭ قارقىندى دامۋى ءۇشىن نە ىستەلۋى كەرەك؟ 2024 جىل­دىڭ ناۋرىز-ساۋىرىندەگى زاڭنامالىق ۇسى­نىستاردى تالداي وتىرا نارىق كەلەسى قادامدارعا مۇقتاج دەپ ايتۋعا بولادى:

ءبىرىنشى, فرانچايزينگتى كاسىپ­كەر­لىكتىڭ جەكە ءتۇرى رەتىندە تانۋ, مويىن­داۋ.

ەكىنشى, ەقتجك ارنايى كودىن جانە ستاتيستيكالىق ەسەپتىلىكتى ەنگىزۋ.

ءۇشىنشى, وتاندىق فرانشيزالاردى قولداۋعا باعىتتالعان مەملەكەتتىك باعدارلاما.

ءتورتىنشى, جالعان فرانشيزالاردان قورعاۋ ءۇشىن فرانچايزينگتىك سەرتيفيكاتتاۋ ينستيتۋتىن قۇرۋ.

بەسىنشى, فرانشيزا ءۇشىن ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ەنگىزۋ.

التىنشى, وتاندىق فرانشيزا­لاردىڭ ەكسپورتى ءۇشىن ينفراقۇرىلىم قالىپتاستىرۋ, ياعني كاسىپكەرلىكتى قولداۋ سەرۆيس ورتالىعى, ۇلتتىق كاسىپكەرلىك پالاتا جانە حالىقارالىق كورمەلەر ارقىلى.

فرانشيزا – تابىسقا كەپىلدىك بەرۋ قۇرالى ەمەس, بۇل – جۇيەگە كەپىلدىك بەرۋ مۇمكىندىگى. ەگەر ءبىز ەلىمىزدە ورنىقتى جەلىلەردى, تىڭ جۇمىس ورىندارىن, زيات­كەرلىك ونىمدەردىڭ ەكسپورتىن كورگىمىز كەلسە, وندا فرانچايزينگ كولەڭكەدەن شىعۋعا ءتيىس. ول داعدارىس, ينفلياتسيا جانە كادر تاپشىلىعى جاعدايىندا شوب ءۇشىن ءوسىم نۇكتەسى بولا الادى.

قازىرگى كەزەڭ – شيكىزاتتىق مودەلدەن ءونىم, مادەنيەت جانە برەند باعالاناتىن مودەلگە اۋىسۋدىڭ تاماشا ۋاقىتى. فرانشيزا – وسىعان باستايتىن جول. ءبىز بۇل باعىتتان الەۋەت كورىپ, ونى ءتيىمدى پايدالانا الامىز با, الدە تاماشا مۇمكىن­دىكتى ۋىستان شىعارىپ الامىز با – ماسەلە سوندا.

سوڭعى جاڭالىقتار