الەم • 30 شىلدە, 2025

نەوليت داۋىرىندەگى ەسكەرتكىشتەر تابىلدى

690 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

ساردينيا ارالىنداعى بونورۆا قالاسى ماڭىنداعى سانت-اندرەا-پريۋ ارحەولوگيالىق كەشەنىنەن ارحەولوگتار دومۋس-دە-ياناس دەپ اتالاتىن ءۇش جاڭا جەر استى قابىرىن تاپتى. بۇل – شامامەن ب.ز.د. V-III مىڭجىلدىقتار ارالىعىندا ءومىر سۇرگەن نەوليت داۋىرىندەگى قاۋىمداردىڭ جارتاسقا ۇڭگىپ جاساعان ەرەكشە جەرلەۋ ورىندارى. 

نەوليت داۋىرىندەگى ەسكەرتكىشتەر تابىلدى

جەرگىلىكتى حالىق ولاردى «پەرىلەردىڭ ءۇيى» دەپ اتايدى. قابىرلەردىڭ ىشكى قۇرىلىمى ەجەلگى تۇرعىنداردىڭ نانىم-سەنىمىنە ساي جاسالعان – ولاردا ادامداردىڭ كۇندەلىكتى ۇيلەرىنە ۇقساس بولمەلەر, وشاق ورىندارى مەن ءراسىم بەلگىلەرى كەزدەسەدى. جاڭا قابىرلەر بۇرىننان بەلگىلى XII جانە XIII قابىرلەردىڭ اراسىنداعى جەر بەدەرىن زەرتتەۋ كەزىندە تابىلعان.

ءبىرىنشى تابىلعان XVIII قابىردىڭ كىرەبەرىسى دروموس – ياعني ۇزىن ءدالىز ارقىلى جاسالعان. ىشىنەن تاس قۇرالدار, سونىڭ ىشىندە كۇرەك, شاعىن نەفريت بالتا, ۇرشىق باسى جانە جانارتاۋلىق شىنى, وبسيديان سىنىقتارى تابىلدى. بۇل قابىر بىرنەشە بولمەدەن تۇرادى. كىرەبەرىسىندە ورتاسىنا وشاق قويىلعان, قابىرعالارى ورنەكپەن اشەكەيلەنگەن, ال نەگىزگى زالى تىكتورتبۇرىشتى. سول جاعىنان اشىلاتىن شاعىن قوسالقى بولمە دە بار. عالىمدار بۇل ورىن تەك جەرلەۋ ءۇشىن ەمەس, تىرىلەر مەن ارۋاقتار اراسىنداعى بايلانىستى ساقتايتىن ءراسىم وتكىزۋ كەڭىستىگى بولعان دەپ ەسەپتەيدى.

XIX-قابىر شاعىن ءارى قاراپايىم, ىشىنەن دوڭگەلەك نيشا اشىلعان. مۇندا ارحەولوگتار كەراميكا مەن وبسيديان فراگمەنتتەرىن, سونىڭ ىشىندە وتە كىشكەنتاي ۆازانى تاپقان. ول جەرلەۋ سالتىندا قولدانىلعان بولۋى مۇمكىن.

ەڭ كۇردەلى قۇرىلىم XX-قابىرگە تيەسىلى. ونىڭ كىرەبەرىسىنەن ەكى جاققا تارماقتالىپ, جەتى بولمەگە جالعاساتىن وتپەلى جولدار جاسالعان. ءبىر قابىرعاسى ءتۇرلى-ءتۇستى بوياۋلى جولاقتارمەن بەزەندىرىلگەن. بۇل – سانت-اندرەا-پريۋ كەشەنىندەگى وسى كۇنگە دەيىن تابىلعان ەڭ كونە قابىرعا سۋرەتتەرىنىڭ ءبىرى. سونىمەن قاتار, وسى قابىردەن ريم داۋىرىنە جاتاتىن 30-دان استام قىش ىدىس تابىلعاندىقتان, ارحەولوگتار ونى «ريم ۆازالارىنىڭ قابىرى» دەپ اتاپ وتىر.

ا.ءجۇنىسحان

ايتا كەتۋ كەرەك, سانت-اندرەا-پريۋ 2025 جىلعى شىلدە ايىندا يۋنەسكو-نىڭ بۇكىلالەمدىك مۇرالار تىزىمىنە ەنگەن ساردينياداعى 17 دومۋس-دە-ياناس نەكروپولىنىڭ ءبىرى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار