كوللاجدى جاساعان – قونىسباي شەجىمباي, «EQ»
اتالعان جوبا – ەل عىلىمىنىڭ ماڭىزدى جەتىستىگى. سەبەبى ول تەوريالىق ىزدەنىستەردەن باستاپ ناقتى وندىرىستىك ىسكە اسىرۋعا دەيىنگى بارلىق كەزەڭدى تولىق قامتىعان. كوپ جىلدىق زەرتتەۋ, سانسىز تاجىريبە مەن تەحنولوگيالىق سىناقتار ناتيجەسىندە قالىپتاسقان بۇل ءادىس وتاندىق ءتۇستى مەتاللۋرگيا سالاسىندا جاڭا باعىتتىڭ نەگىزىن قالادى.
كونديتسيالىق ەمەس شيكىزات دەپ – قۇرامىندا پايدالى ەلەمەنتتەر بولعانىمەن, ەكونوميكالىق جاعىنان ءتيىمسىز نەمەسە وڭدەۋگە كەلمەيدى دەپ سانالىپ كەلگەن قالدىقتار اتالادى. وسى ۋاقىتقا دەيىن مۇنداي قالدىقتار ءوندىرىس شەڭبەرىنەن تىس قالىپ, تابيعاتتى لاستاپ كەلگەن ەدى. جوبانىڭ بىرەگەيلىگى – ءدال وسى شيكىزاتتى ەكولوگيالىق قاۋىپسىز جولمەن وڭدەي وتىرىپ, ودان جوعارى ساپالى سەلەن الۋ تەحنولوگياسىن ۇسىنۋىندا.
بۇل – عىلىم مەن ءوندىرىس شەبىندە جۇرگەن عالىمداردىڭ ۇزاق جىلدىق ەڭبەگىنىڭ جەمىسى. جوبادا ۇسىنىلعان ۆاكۋم-تەرميالىق ءادىس سەلەنيدتەرمەن جۇمىس ىستەۋدىڭ تىڭ باعىتىن اشتى. ءادىستىڭ ارتىقشىلىقتارى – ءونىمنىڭ تازالىعى, ءوندىرىس ۇدەرىسىنىڭ ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىگى جانە رەسۋرستىق تيىمدىلىگى. مۇنداي تەحنولوگيالار بۇگىندە ساناۋلى عانا ەلدەردىڭ قولىندا بار. قازاقستاننىڭ بۇل تىزىمگە ەنۋى – ۇلكەن جەتىستىك.
جوبانىڭ پراكتيكالىق ناتيجەسى دە كوڭىل قۋانتادى. بۇگىندە بۇل تەحنولوگيا وندىرىستىك دەڭگەيدە سىناقتان ءوتىپ, ناقتى وندىرىسكە ەنگىزىلگەن. ارنايى تەحنيكالىق ستاندارت – ست 070740005957-او-01-2021 – بەكىتىلىپ, سەلەن ءوندىرۋ ۇدەرىسى جۇيەلەندىرىلدى. ءوندىرىس ورنى العاشقى جىلىنىڭ وزىندە 301 ميلليون تەڭگە كولەمىندە تازا تابىس اكەلگەنى – بۇل جوبانىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتىن ناقتى دالەلدەيدى.
سەلەن – قازىرگى زامانعى ەلەكترونيكا, ەنەرگيا ساقتاۋ, وپتيكالىق قۇرىلعىلار, شىنى ءوندىرىسى, مەديتسينا, فارماتسەۆتيكا سياقتى سالالاردا كەڭىنەن قولدانىلاتىن ستراتەگيالىق ماڭىزى بار ەلەمەنت. الەمدىك سۇرانىستىڭ ارتىپ كەلە جاتقانىنا قاراماستان, سەلەن وندىرەتىن ەلدەر ساۋساقپەن سانارلىق. وسى تۇرعىدان العاندا, قازاقستاندا ەكولوگيالىق جانە تەحنولوگيالىق جاعىنان قاۋىپسىز سەلەن ءوندىرۋ تەحنولوگياسىنىڭ جاسالۋى – عىلىم مەن ءوندىرىستىڭ وزىق ينتەگراتسياسىنىڭ جەمىسى.
جوبانىڭ ەكونوميكالىق, ەكولوگيالىق جانە تەحنولوگيالىق ماڭىزدىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ, ونىڭ تەك عىلىمي جاڭالىق قانا ەمەس, سونىمەن قاتار وندىرىستىك شەشىم مەن نارىقتىق تابىستىڭ ۇيلەسىمدى ۇلگىسى ەكەنىن كورەمىز. بۇل جوبانى ناقتى تابىسپەن جۇزەگە اسىرعان عالىمدار – ەلىمىزدىڭ عىلىمي الەۋەتىن ارتتىرىپ, وندىرىستىك دامۋ ۇردىسىنە سەرپىن بەرگەن ناعىز ىزدەنىمپاز ماماندار.
وسى ورايدا عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەكتىڭ:
«عىلىم – تەك زەرتحاناداعى زەرتتەۋ ەمەس, ول – ەكونوميكانى العا سۇيرەيتىن, تەحنولوگيالىق دامۋعا جول اشاتىن كۇش» دەگەن ءسوزى وسى جوبانىڭ اياسىندا ناقتى شىندىققا اينالىپ وتىر.
بۇل عىلىمي ەڭبەك – سونداي-اق تاجىريبە الاڭى. ياعني وتاندىق ينجەنەرلەر مەن جاس عالىمدار ءۇشىن ۇلگى بولارلىق ناقتى ءىس. جوبا بارىسىندا جينالعان عىلىمي-وندىرىستىك بازا, ەسەپتەر, تەحنيكالىق شەشىمدەر مەن نورماتيۆتىك قۇجاتتار – كەز كەلگەن تەحنيكالىق جوو-دا وقىتىلاتىن ادىستەمەلىك ماتەريال رەتىندە دە قۇندى.
جوبانىڭ جەتەكشىسى, تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى باقداۋلەت كەنجاليەۆ, اۆتورلار توبى – ۆ.ن.ۆولودين, ە.ا.وسپانوۆ, س.ا.ترەبۋحوۆ, ا.ا.شاحالوۆ – ءوز سالاسىندا ۇزاق جىل بويى ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان بىلىكتى ماماندار, تاجىريبەلى ينجەنەر-زەرتتەۋشىلەر. ولار ەلىمىزدىڭ عىلىمي-ينجەنەرلىك مەكتەبىنىڭ ۇزدىك ءداستۇرىن جالعاستىرىپ, ونى زاماناۋي تالاپتارمەن ۇشتاستىرىپ كەلەدى.
وسىعان وراي, بۇل اۆتورلار ۇجىمى مەن ولاردىڭ عىلىمي ەڭبەگى 2025 جىلعى ءال-فارابي اتىنداعى عىلىم مەن تەحنيكا سالاسىنداعى مەملەكەتتىك سىيلىققا تولىقتاي لايىق دەپ سەنىممەن ايتۋعا بولادى.
ماقسات قاليمولداەۆ,
ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى,
فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور
