تەحنولوگيا العا ءجۇردى
كەيىنگى جىلدارى ەلوردادا اكىمشىلىك پەن قارجى ورتالىقتارى عانا ەمەس, ناقتى ءوندىرىس وشاقتارى دا جاندانا باستادى. قالانىڭ ينفراقۇرىلىمدىق الەۋەتى مەن ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتىڭ مۇمكىندىكتەرى جاڭا زاۋىتتار مەن فابريكالار ءۇشىن قولايلى الاڭعا اينالدى. سولاردىڭ ءبىرى – اگروونەركاسىپ پەن لوگيستيكا سالاسىن توعىستىرعان, زامان تالابىنا ساي تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالعان ءوندىرىس ورنى. بۇل جوبانىڭ جەتەكشىسى – كاسىپكەر زاميرا كۋزيەۆا.
زاميرا باسقاراتىن وندىرىستىك كاسىپورىن بىرنەشە باعىتتى قاتار الىپ ءجۇر: اۋىل شارۋاشىلىعىنا ارنالعان وراۋ ماتەريالدارى, لوگيستيكالىق شەشىمدەر, تەحنيكالىق كومپونەنتتەر مەن ونىمدەردى شىعارۋ. بىراق نەگىزگى باسىمدىق اگروسەكتورعا بەرىلگەن.
– اۋىل شارۋاشىلىعى – ەل ەكونوميكاسىنىڭ ىرگەتاسى. كەيىنگى جىلدارى بۇل سالادا تەحنولوگيالىق جاڭارۋ ءجۇرىپ جاتىر. ءبىز دە وسى ۇدەرىستىڭ ءبىر بولىگى بولعىمىز كەلدى. بۇگىندە اگروونىمدەردى ساقتاۋعا, تاسىمالداۋعا ارنالعان پوليپروپيلەن قاپتار مەن بيگ-بەگتەردى جاساپ شىعارامىز. بۇدان بولەك, جانۋارلاردى تىركەۋگە ارنالعان ارنايى پلومبالار مەن سىرعالار ءوندىرىسىن دە جولعا قويدىق, – دەيدى ز.كۋزيەۆا.
كاسىپورىن پوليۋرەتان, پوليپروپيلەن, پوليكاربونات سياقتى پوليمەرلەردى وڭدەۋمەن اينالىسادى. وندىرىستىك تسيكل تولىق اۆتوماتتاندىرىلعان. قولدانىلاتىن قۇرال-جابدىقتىڭ ءبارى اۋستريا مەن گەرمانيادان اكەلىنگەن. ينجەكتسيالىق قۇيۋ, روبوتتاندىرىلعان جۇيەلەر, ەكسترۋزيالىق جەلىلەر ءونىم ساپاسىن حالىقارالىق ستاندارتقا ساي ەتۋ ءۇشىن قاجەت. استانا قالاسىنىڭ كاسىپكەرلەر پالاتاسى قولداۋ كورسەتكەن.
– ءبىز ISO ستاندارتتارىن ۇستانامىز, ال جانۋارلارعا ارنالعان سىرعالار ICAR تالاپتارىنا سايكەس جاسالادى. قازىر ءونىمنىڭ 60%-ى ەاەو ەلدەرى مەن ەۋروپاعا ەكسپورتتالادى. قالعان بولىگى ىشكى نارىققا تارايدى. نەگىزگى كليەنتتەرىمىز – ۇن كومبيناتتارى, تسەمەنت زاۋىتتارى, قۇرىلىس ماتەريالدارىن شىعاراتىن ءوندىرىس وشاقتارى, – دەيدى كاسىپكەر.
زاۋىتتا قازىر 120 ادام ەڭبەك ەتەدى. كاسىپورىن كادر دايارلاۋ ماسەلەسىنە دە ەرەكشە كوڭىل بولەدى. ەلورداداعى كوللەدجدەرمەن, ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن سەرىكتەستىك ورناتىپ, دۋالدى وقىتۋ مەن وندىرىستىك پراكتيكا ۇيىمداستىرىپ وتىر. سونىمەن قاتار قالاداعى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىمەن دە ۇدايى بايلانىستا.
كاسىپورىن ارنايى ەكونوميكالىق ايماق اۋماعىندا ورنالاسقان. بۇل شىعىندى ازايتۋعا, ءتيىمدى لوگيستيكاعا جانە سالىقتىق جەڭىلدىكتەرگە جول اشادى. زاميرانىڭ ايتۋىنشا, ءدال وسى فاكتورلار كومپانيانى ەلورداعا كەلۋگە يتەرمەلەگەن.
– استانانىڭ ينفراقۇرىلىمى دامىعان, كادر الەۋەتى جوعارى. ەڭ باستىسى – گەوگرافيالىق جاعىنان ءتيىمدى ورنالاسقان. ەۋروپا مەن رەسەيگە ەكسپورت باعىتىندا لوگيستيكالىق بايلانىستار ورناتۋعا قولايلى. سوندىقتان بۇل جەر وندىرىستىك جوبالارعا وتە ءتيىمدى. ءبىز ەلوردادا ءوندىرىستى باستاۋ ارقىلى ۇلكەن مۇمكىندىككە جەتتىك. بولاشاقتا دا وسى قالادا داميمىز. مەملەكەتتىڭ قولداۋى, نارىقتىڭ قاجەتتىلىگى جانە ەكسپورتتىق الەۋەتىمىز جاڭا بەلەستەرگە شىعاراتىنىنا سەنەمىن, – دەيدى كاسىپكەر.
تسيفرلىق ءوندىرىس ورگە باسىپ كەلەدى
ونەركاسىپ سالاسىنىڭ تسيفرلانۋى – ستراتەگيالىق مىندەتتەردىڭ ءبىرى. الايدا بۇل باعىتتاعى شەشىمدەر كوبىنە يمپورتتىق ونىمدەرگە تاۋەلدى بولىپ كەلگەنى بەلگىلى. وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرىپ, وتاندىق يننوۆاتسيالىق شەشىم ۇسىنعان كومپانيالاردىڭ ءبىرى – «AG Tech». كومپانيا وتاندىق IT-نارىقتا يندۋستريا 4.0 تۇجىرىمداماسىنا ساي كەلەتىن زاماناۋي جۇيەلەردى جاساپ, بىرقاتار ءىرى ءوندىرىس وشاعىنا ەنگىزىپ ۇلگەردى.
كومپانيانىڭ نەگىزىن قالاۋشى ءارى باسشىسى الەكساندر پودۆالوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە «AG Tech» تسيفرلىق ءوندىرىس پەن IT-ينفراقۇرىلىمدى اۆتوماتتاندىرۋمەن قاتار, ءىرى جوبالىق جۇيەلەردى ازىرلەۋمەن اينالىسىپ كەلەدى.
– «AG Tech» – ءوندىرىستى اۆتوماتتاندىرۋ, راديوناۆيگاتسيا, IT-ينفراقۇرىلىم مەن بيزنەس-اناليتيكا سالاسىندا قىزمەت كورسەتەتىن كومپانيا. باستى ماقتانىشىمىز – DMMS (Digital Monitoring and Management System) جۇيەسى. بۇل – وتاندىق ماماندار جاساعان ءارى الەمدە بالاماسى جوق ءوندىرىستى باسقارۋ پلاتفورماسى. وسى جۇيە ارقىلى ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىكتى, ءتارتىپ پەن ەڭبەك ونىمدىلىگىن جاڭا دەڭگەيگە شىعاردىق, – دەيدى ا.پودۆالوۆ.
DMMS جۇيەسى قازىر «قازمىرىش», «قازاقمىس», «Qarmet», «Kaz Minerals», «شالكياتسينك», ERG, «Solidcore Resources» سياقتى ءىرى يندۋستريالىق كومپانيالاردا تابىستى قولدانىستا. وندا 20-دان استام ارنايى مودۋل بار: ولار ءوندىرىس قاۋىپسىزدىگىنەن باستاپ تەحنيكانى باسقارۋ, گازدى باقىلاۋ, بەينەباقىلاۋ, ادام ىزدەۋ مەن اپاتتىق حابارلامالارعا دەيىن بارلىق ۇدەرىستى قامتيدى.
– وسىنداي پلاتفورمالاردىڭ نەگىزىندە ديسپەتچەرلىك-اناليتيكالىق ورتالىقتار قۇرىپ جاتىرمىز. ماسەلەن, 2022 جىلى «قازمۇنايگازدىڭ» ۇلتتىق ديسپەتچەرلىك ورتالىعىن ىسكە قوستىق. ول ەل ىشىندە مۇناي ءوندىرۋ, تاسىمالداۋ, وڭدەۋ جانە ساتۋ ۇدەرىستەرىن قاداعالايدى. ودان كەيىن «Qarmet» كومپانياسىنىڭ كومىر دەپارتامەنتىنە ارنالعان وسىنداي ورتالىقتى پايدالانۋعا بەردىك. بۇل ورتالىقتىڭ جۇمىسىن مەملەكەت باسشىسى ارنايى بارىپ كورىپ, جوعارى باعاسىن بەردى, – دەيدى كاسىپكەر.
DMMS جۇيەسى 2024 جىلى «Digital Almaty» فورۋمىندا «Innovative Industrial Solution Award» جۇلدەسىنە يە بولدى. سونىمەن بىرگە, اتالعان ورتالىقتار «Daktronics Inc. Sales Award» حالىقارالىق سىيلىعىن يەلەنىپ, ەۋرازياداعى ەڭ وزىق شەشىمدەردىڭ ءبىرى رەتىندە تانىلدى.
– مەملەكەتتىك دەڭگەيدە «سەرۆيسنىي تسەنتر 2.0» جۇيەسىن جاساپ جاتىرمىز. بۇل – حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارى مەن باسقا مەملەكەتتىك سەرۆيس قۇرىلىمدارىنىڭ جۇمىسىن اۆتوماتتاندىرۋعا ارنالعان پلاتفورما. ونىڭ ناتيجەسىندە بيۋدجەتكە 85 ميلليارد تەڭگە پايدا كەلدى. ءبىز ءار سالاعا جەكەلەگەن شەشىمدەر ۇسىنامىز. ماقسات – IT-ءونىم ەمەس, تولىققاندى تسيفرلىق پلاتفورما بەرۋ. قازىر «Smart City» تۇجىرىمداماسى اياسىندا استانا قالاسىنا كەشەندى پلاتفورما جاساۋ بويىنشا اكىمدىكپەن جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىرمىز. «AG Tech» قۇرامىندا 200-دەن استام مامان جۇمىس ىستەيدى. الايدا IT سالاسىندا كادر تاپشىلىعى بايقالادى. استانادا جالپى قابىلەتتى, تالانتتى ماماندار بارشىلىق قوي, دەگەنمەن ناقتى سالا ماماندارىن – ارحيتەكتوردى, جۇيەلىك اناليتيكتى, DevOps ينجەنەرىن ءار كەز وڭاي تابۋ مۇمكىن ەمەس, – دەپ ءتۇسىندىردى الەكساندر.
كاسىپكەردىڭ ايتۋىنشا, استانا الداعى 10 جىلدا ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى ونەركاسىپتىك جانە لوگيستيكالىق حابقا اينالۋعا قابىلەتتى. تسيفرلىق يندۋستريانى دامىتۋدا ەل استاناسى باستى رولگە يە بولادى.
– ءبىز استانادا العاشقى ءىرى جوبامىزدى الدىق. وسى جەردە كوماندا قۇرىلدى, يدەيالار تۋدى. بۇل قالا – تەحنولوگيالىق كاسىپكەرلىكتىڭ ورتالىعى. مۇندا ينۆەستورعا دا, مەملەكەتتىك ورگانعا دا تەز جەتۋگە بولادى, – دەپ تۇيىندەدى ءسوزىن.
«Kishkentai»-دىڭ ۇلكەن تابىسى
بىزدە الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك تۋرالى تۇسىنىك ءالى دە بۇلدىر. بىرەۋلەر ونى قايىرىمدىلىقپەن شاتاستىرادى, ەندى ءبىرى مەملەكەتتىك قولداۋعا ارقا سۇيەيتىن جوبا دەپ قابىلدايدى. الايدا بۇل ۇعىم – قازىرگى بيزنەستەگى جاڭا مادەنيەت, جاڭا جاۋاپكەرشىلىك. ونىڭ دالەلى رەتىندە ءبىز استانادا جۇمىس ىستەيتىن, «Kishkentai» برەندى مەن ينكليۋزيۆتى شەبەرحانانىڭ نەگىزىن قالاۋشى, الەۋمەتتىك يننوۆاتورلار قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى گۇلميرا پارمىشەۆانى دايەك ەتۋگە بولادى.
گۇلميرا پارمىشەۆا الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىككە كەزدەيسوق كەلگەن جوق. ءومىردىڭ ءوزى يتەرمەلەگەن. ونىڭ ۇلىنا اۋتيزم دياگنوزى قويىلعان سوڭ, بارلىق رەسۋرسىن بالاسىنا كومەكتەسۋگە جۇمىلدىردى. سول كەزدە سەنسورلىق ويىنشىقتاردى ءوزى جاساپ كورىپ, كەيىن بۇل باعىتتى بيزنەسكە اينالدىردى. بۇگىندە «Kishkentai» جىلدىق اينالىمى 150 ملن تەڭگەگە جەتەتىن, وننان اسا ادام جۇمىس ىستەيتىن تۇراقتى برەندكە اينالعان. شەبەرحانادا 13 ادام جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ 8-ءى ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار ازامات.
– بىراق ءبىزدى ءالى كۇنگە دەيىن «مەملەكەت قامقورلىعىنداعى كاسىپكەر» رەتىندە قابىلدايتىندار كوپ. مەملەكەتكە قاراپ قالعان, سۇراي بەرەتىن توپ سياقتى كورىنەمىز. شىن مانىندە, الەۋمەتتىك كاسىپكەردىڭ كوبى ەشقانداي جەڭىلدىك الماي-اق جۇمىس ىستەپ ءجۇر. زاڭدا 9 پرەفەرەنتسيا قاراستىرىلعانىمەن, ءىس جۇزىندە تەك 2-ەۋى عانا جۇمىس ىستەيدى. 5 ملن تەڭگەگە دەيىنگى گرانت (تەك الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەردىڭ رەسمي رەەسترىندە تىركەلگەندەرگە عانا بەرىلەدى) پەن «دامۋ» قورى ارقىلى ۇسىنىلاتىن جەڭىلدەتىلگەن نەسيە باعدارلامالارى عانا قولجەتىمدى, – دەيدى ول.
گۇلميرانىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋ ديناميكاسى وڭىرلەر اراسىندا تىم الشاق. ەڭ باستى ورتالىقتار – استانا مەن الماتى. مىسالى, ESG ستاندارتتارى, ينكليۋزيۆتىلىك, الەۋمەتتىك اسەر تۋرالى ەلوردادا ءجيى ايتىلادى. جاڭا رەفورمالار, جاڭا جوبالار الدىمەن وسىندا ىسكە اسادى. الايدا ايماقتارعا بۇل اڭگىمە ءالى جەتپەگەن. ال استانا الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىكتى دامىتاتىن ەڭ ۇلكەن الاڭداردىڭ ءبىرى بولىپ وتىر. مۇندا نارىق, تۇتىنۋشى, قولداۋ قۇرالدارى جانە ادام كاپيتالى بار.
– قازىر استانادا سەنسورلىق ينتەگراتسياعا ارنالعان ارنايى كەشەندەر شىعارۋدى قولعا الدىق. جاڭا ءوندىرىس, جاڭا باعىت. «Kishkentai»-دىڭ ويىنشىقتارىن قىرعىزستانداعى ارىپتەستەرگە تولىقتاي وتكىزىپ جاتىرمىز. الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەر تۋرالى ايتقاندا, كوبىنە اسەرلى اڭگىمەلەر, ميسسيالار العا شىعادى. بىراق ساندار دا ماڭىزدى. «Kishkentai» جوباسى 2019 جىلى نەبارى 2 ملن 850 مىڭ تەڭگە گرانتپەن باستالعان. باستاپقىدا اي سايىنعى اينالىمى 1,5–2 ملن تەڭگە شاماسىندا بولسا, قازىرگى كورسەتكىش 13 ملن تەڭگەگە دەيىن جەتتى. جىلدىق تابىس شامامەن 110–150 ملن تەڭگە ارالىعىندا, – دەيدى گۇلميرا.
ايتۋىنشا, مەملەكەت الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىكتى شىنىمەن قولداعىسى كەلسە, ەڭ الدىمەن ينكۋباتسيالىق باعدارلامالار سانىن ارتتىرۋعا ءتيىس. قاراجاتپەن عانا شەكتەلۋ جەتكىلىكسىز.
