سۋرەت: gov.kz
«تاۋلىگىنە 500 توننا قوقىس وڭدەۋگە قۋاتتى زاۋىت 100 جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. كومپانيا جوبانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن 140 ملن ەۋرو ينۆەستيتسيا سالۋدى جوسپارلاپ وتىر. ميۋنحەن ۋنيۆەرسيتەتى ازىرلەگەن وزىق تەحنولوگيالاردى پايدالاناتىن «AMK Global GmbH» كومپانياسى قالدىقتاردىڭ 80%-ىنا دەيىن قايتا وڭدەۋدەن وتكىزەدى. سونداي-اق كاسىپورىندا قوقىستى سۇرىپتاۋ بويىنشا اۆتوماتتى جەلى ىسكە قوسىلادى. مۇندا وتتەگى, ازوت, كومپوست, كومىرتەكتى تالشىق جانە تازا اۆياتسيالىق وتىن سەكىلدى جاناما ونىمدەر ءوندىرىسىن جولعا قويۋ جوسپارلانادى. جالپى, كاسىپورىن قۋاتتىلىعىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ارتتىرۋ پوليگونداعى قالدىقتاردى تاسىمالداۋ مەن ولاردى قايتا وڭدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى دەپ كۇتىلەدى. ايتا كەتەيىك, نەمىس كومپانياسىنىڭ وكىلدەرى جۇمىس ساپارى اياسىندا وبلىس ورتالىعىنداعى پوليگونعا ارنايى بارىپ, تانىسىپ قايتتى. ەربول قاراشوكەەۆ ينۆەستورلارعا مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلەتىن جەڭىلدىكتەردى ءتۇسىندىرىپ, جوبانىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى», دەپ جار سالدى سول كەزدە وڭىرلىك باق.
وتكەن جىلدىڭ اياق تۇسىندا ءدال وسى ماسەلەنى كوتەرىپ «قوقىس وڭدەۋ زاۋىتى قاشان سالىنادى؟» دەگەن تاقىرىپتا ماقالا جازعانىمىزدا ەشكىم ءلام-ميم دەمەدى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك وكىلدەرى جاق اشپاعان سوڭ, جاقىندا «ىلگەرىدە جاريالانعان قوقىس وڭدەۋ زاۋىتى سالىنا ما, سالىنباي ما؟» دەگەن ساۋالدى وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە يندۋستريالدى-يننوۆاتسيالىق دامىتۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى اسپانديار سەيسەباەۆقا قويدىق. ۇققانىمىز – ءوڭىر باسشىسى وبلىس ورتالىعىندا سالىنۋىنا نيەتتى بولعان قوقىس وڭدەۋ زاۋىتى بوي كوتەرمەيتىن سەكىلدى. جاۋاپتى باسقارما باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي كاسىپورىن سالۋ ءوڭىر ءۇشىن ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمسىز كورىنەدى.
«تۇرمىستىق قالدىقتى وڭدەۋ – وتە قيىن ءىس. ماسەلەن, تاراز قالاسى مەن جامبىل وبلىسى اۋماعىندا تۇرمىستىق قالدىقتاردى زاماناۋي تاسىلمەن وڭدەيتىن زاۋىت سالۋ – ءبىز ءۇشىن ءتيىمسىز. جينالىپ قالعان قوقىستى قازىر كىشىگىرىم كومپانيالار وڭدەپ جاتىر. ال تولىققاندى جۇمىس ىستەيتىن, تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتاردى وڭدەيتىن زاۋىت سالۋ ازىرگە مۇمكىن ەمەس. ءسىز ماسەلەن, تاراز بەن الماتى اراسىندا ادام تاسىمالداساڭىز, 18 ادام سىياتىن سپرينتەرمەن 2 ادامدى الىپ جۇرە المايسىز عوي. سول سەكىلدى تۇرمىستىق قالدىقتاردى وڭدەۋ زاۋىتىن سالۋ ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمسىز ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. وبلىس باسشىسى ينۆەستورمەن كەزدەسكەن دەپ وتىرسىز. ءيا, ءبىز وڭىرگە كەلگەن ىلكىمدى جوبالار تۋرالى ۇدايى اقپارات تاراتامىز. ول – ءبىزدىڭ مىندەتىمىز. ونىڭ ىشىندە ىسكە اساتىنى, جۇزەگە اسپايتىنى, ەكونوميكالىق تيىمدىلىگى بار-جوعى زەردەلەنەدى. قازىر تۇرمىستىق قالدىقتى وڭدەۋ ماسەلەسى بىزدە ءالى اشىق كۇيىندە تۇر», دەيدى جاۋاپتى باسقارما باسشىسى.
ارينە, وڭىرگە كەلگەن جوبانىڭ جان-جاقتى زەردەلەنگەنى ءجون. وعان ەشكىمنىڭ داۋى جوق. الايدا ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ كەلەشەگى بار-جوعىن دەر كەزىندە ساراپتاۋعا كىم كەدەرگى كەلتىرەدى؟ سول جاعى تۇسىنىكسىز. ماسەلەن, ەربول قاراشوكەەۆ 2023 جىلعى قىركۇيەكتە ءوڭىر باسشىسى قىزمەتىنە تاعايىندالدى. ال شەتەلدىك ينۆەستورمەن 2024 جىلعى قاڭتاردا كەزدەستى. ءتورت ايعا جۋىق ۋاقىت بەدەرىندە سالاعا جاۋاپتى ماماندار تۇرمىستىق قالدىقتى وڭدەۋ زاۋىتىن سالۋ ءتيىمسىز ەكەنىن ءوڭىر باسشىسىنا «ەستىرتە» الماعان با؟
«قوقىس وڭدەيتىن زاۋىت – وتە ماڭىزدى نىسان. ءبىز قورشاعان ورتانى قورعاۋعا باعىتتالعان جوبالاردى قولدايمىز. ەندىگى ماسەلە – اتالعان زاۋىت قۇرىلىسىن تەزدەتىپ باستاپ, ناقتى ىسكە كوشۋ. بۇل رەتتە قالا باسشىلىعى مەن سالالىق باسقارمالار كومپانيامەن تىعىز بايلانىستا بولىپ, جوبانى تولىق سۇيەمەلدەۋى قاجەت», دەگەن ەدى ءوڭىر باسشىسى 2024 جىلدىڭ باسىندا.
قاراشوكەەۆتىڭ سوزىنەن اكىمنىڭ بۇل زاۋىتتىڭ سالىنۋىنا نيەتتى بولعانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. بىراق اتالعان جوبانىڭ بولاشاعى جوق بولسا, ءوڭىر باسشىسىنىڭ شەتەلدىك ينۆەستورمەن كەزدەسۋىنە كىم تۇرتكى بولدى دەگەن ساۋال تۋىندايدى. الدە سول كەزدە سالاعا جاۋاپتى كەڭەسشىلەر مەن باسقارما باسشىلارىنىڭ, نە بولماسا اكىم ورىنباسارىنىڭ بۇل ماسەلەنى ءوڭىر باسشىسىنا دەر كەزىندە ايتۋعا باتىلى جەتپەدى مە؟
قالاي دەسەك تە, وڭىردە تۇرمىستىق قالدىقتى وڭدەيتىن زاۋىت سالىنبايتىنىن باسقارما باسشىسىنىڭ سوزىنەن انىق تۇسىندىك. ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبانى ناسيحاتتاۋ ماسەلەسىنە كەلگەندە جاۋاپتى ازاماتتار ساۋىسقانداي ساق بولسا دەيمىز. ايتپەسە, جارناماسى جەر جارعان جوبالاردىڭ ءالى تالايى ىسكە اسپاي قالۋى ىقتيمال عوي. ءسويتىپ, قوقىس وڭدەۋ زاۋىتى قاراشوكەەۆتىڭ بايانسىز جوباسى رەتىندە ەستە قالاتىن سىڭايى بار.
جامبىل وبلىسى
