ءوندىرىس قالدىعى ازايار ەمەس

وڭىردەگى تابيعات پاي­دالانۋشىلاردىڭ ما­لىمەتتەرىنە سۇيەنسەك, 2024 جىلى پاۆلودار وبلىسىن­دا ونەركاسىپ سالالارىنا بايلا­نىس­تى جينالعان وندىرىستىك قال­دىق كولەمى 219 ملن 89,2 مىڭ توننانى قۇراعان.

– جەر قويناۋىن پايدالانۋشى كاسىپورىنداردىڭ ەكولوگيالىق كودەكستىڭ 87, 90-باپتارىنا سايكەس, قويناۋىن پايدالانۋعا ارنالعان كەلىسىمشارتتارى, مەملەكەتتىك ەكو­لوگيالىق ساراپتامامەن كەلى­سىلگەن كەن ورىندارىن يگەرۋ جوبالارى بار. سونداي-اق تاۋ-كەن ۇيىندىلەرى, تاۋ-كەن جۇمىسىن دامىتۋ جوسپارلارى, باسقا دا نورماتيۆتىك قۇجاتتارى بار. جۇ­مىستار كەلىسىلگەن جوسپارلارعا سايكەس جۇرگىزىلىپ جاتىر, – دەيدى ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرس­تار مينيسترلىگى ونەركاسىپتىك قال­دىقتار باسقارماسىنىڭ ساراپشىسى ارمان عالىمجانوۆ.

وتكەن جىلى وبلىس كاسىپ­ورىندارى تابيعات قورعاۋ ءىس-شارالارىن ىسكە اسىرۋ ماقسا­تىندا 46,9 ملرد تەڭگە يگەرگەن. جوسپارلانعانى – 29,1 ملرد تەڭگە, دەمەك ناقتى تۇردە بۇل كورسەتكىش 157 %-عا ورىندالعان.

سالىق, بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر تۋرالى زاڭناماعا سايكەس, كاسىپ­ورىنداردان قورشاعان ورتاعا تەرىس اسەر ەتكەنى ءۇشىن تولەماقى الى­نادى. ونىڭ بەكىتىلگەن تاريف­تەرى بار.

ەكولوگيا جانە تابيعي رە­سۋرس­تار مينيسترلىگى كەلتىر­گەن دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, قالدىق­تار­دىڭ دەنىن تاۋ-كەن ونەركاسى­بىن­دە «بوگاتىر كومىر» جشس, «مايكۇبەن-ۆەست» جشس, «KAZ Minerals Bozshakol» جشس, «انگرەنسور» اق, «ەۋروازياتتىق ەلەكتر ستانساسى» اق شىعارىپ وتىر. جىلۋ ەنەرگەتيكاسى سالاسىندا ەكىباستۇزداعى قوس گرەس, «قازاقستان ءاليۋمينيى» اق-نىڭ جىلۋ-ەلەكتر ستانساسى, «پاۆ­لو­دارەنەرگو» اق-عا قاراستى ەكى جەو قالدىقتاردىڭ نەگىزگى بو­لىگىن تۇزەدى. ءتۇستى مەتاللۋرگيا­دا قوماقتى كولەم «قازاقستان ءاليۋمينيى» اق-عا تيەسىلى.

– قورشاعان ورتاعا تەرىس اسەر­دى ازايتۋ ماقساتىندا 2025 جىل­دان باستاپ 1-ساناتتاعى نىساندارعا ەڭ وزىق قولجەتىمدى تەحنولوگيا­لاردى (ەقت) ەنگىزۋ قاراستىرىل­عان. قازىردە مينيسترلىك 12 ەقت انىقتامالىعىن ازىرلەدى. بيىل­­دان باستاپ 1-ساناتتاعى نىساندار­­دىڭ كەشەندى ەكولوگيالىق رۇق­ساتى بولۋى مىندەتتى. ەكولوگيا­لىق رۇقسات بولماعان جاعدايدا تولەم مولشەرلەمەسىنىڭ كوەف­فيتسيەنتتەرى سالىق كودەكسىنىڭ 43-9-بابىنا سايكەس 2, 4, 6 ەسە وسە­دى. قالدىقتاردى باسقارۋ سالا­سىن­داعى مەملەكەتتىك ەكولوگيا­لىق ساياساتتىڭ قاعيداتتارى يەرارحيا قاعيداتىنا نەگىزدەلەدى. ياعني قالدىقتاردىڭ قايتا بولۋىن بولدىرماۋ, ولاردى قايتا پايدالانۋعا دايىنداۋ, وڭدەۋ, كادەگە جاراتۋ, جويۋ ءىس-شارالارى كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرىلادى, – دەيدى ا.عالىمجانوۆ.

ينۆەستيتسيالىق جوبالار­دى ىسكە اسىرۋ ماسەلەسى جەرگىلىكتى اتقا­رۋشى ورگانداردىڭ قۇزى­رە­­تىنە جاتادى. سونىمەن قاتار جوبالىق شەشىمدەردى, ەكولو­گيا­لىق جوبالاردى قاراۋ, مەم­لە­كەتتىك ەكولوگيالىق ساراپ­تاما قورىتىندىسىن بەرۋ كە­زىندە ەكو­لوگيالىق تالاپتار­دىڭ ساق­تا­لۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماق­ساتىندا, پاۆلودار وبلىسى­نىڭ ەكولوگيا دەپارتامەنتى قاراس­تىرادى.

پاۆلودار وبلىسى