جامبىل وبلىسىندا ءىرى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك وكىلدەرى شەتەلدىك جانە جەرگىلىكتى ينۆەستورلارمەن كەلىسسوز جۇرگىزۋدى ىلكى ءسات تە توقتاتقان ەمەس. سوڭعى ەكى جىلدىڭ بەدەرىندە ءوڭىر باسشىسى ەربول قاراشوكەەۆ قىتاي, تۇركيا ەلدەرىنە ساپارلاپ بارىپ, جاۋاپتى ماماندارمەن بىرگە كەلىسسوز جۇرگىزىپ قايتتى. قولعا العان جوبالاردىڭ ناتيجەسى الداعى جىلدارى بەلگىلى بولماق.
«بيىل «ەۆروحيم قاراتاۋ» كومپانياسى جوبانىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىن ىسكە قوسۋ ارقىلى جىلىنا 800 مىڭ توننا كۇكىرت قىشقىلىن وندىرەتىن بولادى. 2026 جىلدىڭ ءۇشىنشى توقسانىنان باستاپ كاسىپورىن جىلىنا 1 ملن تونناعا جۋىق مينەرالدى تىڭايتقىش ءوندىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. جالپى العاندا جاڭا زاۋىتتا وندىرىلەتىن ديكالتسي فوسفاتى, كالي سۋلفاتى, كالتسي ءحلوريدى ءوڭىر ءوندىرىسىنىڭ برەندىنە اينالاتىنىنا سەنىمدىمىن», دەيدى وبلىس اكىمدىگى كاسىپكەرلىك جانە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامىتۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى اسپانديار سەيسەباەۆ وڭىردە اتقارىلىپ جاتقان جۇمىس تۋرالى ويىمەن ءبولىسىپ.
باسقارما باسشىسى كەلتىرگەن دەرەككە سۇيەنسەك, 2025–2028 جىلدار ارالىعىندا وڭىردە جالپى قۇنى 3,7 ترلن تەڭگەنى قۇرايتىن 62 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلماق. جوعارىدا اتالعان «ەۆروحيم قاراتاۋ» كومپانياسى ينۆەستيتسيالىق جوبالارىنىڭ قۇنى – 530 ملرد تەڭگە. وڭىردە بۇدان وزگە دە ءىرى جوبالاردىڭ قۇرىلىس جۇمىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. ماسەلەن, جىلىنا 1 ملن توننا كالتسيلەندىرىلگەن سودا وندىرەتىن «Qazaq Soda» كاسىپورنى 2027 جىلى جۇمىسىن باستايدى. جوبانىڭ قۇنى 208 ملرد تەڭگەنى قۇراپ وتىر.
«وڭىردە جوعارىدا ايتقان ينۆەستيتسيالىق جوبالاردان وزگە دە ءىرى زاۋىتتار بار. ايتالىق, «Talas Investment Company» كومپانياسىنىڭ ناتري ءتسيانيدىن ءوندىرۋ جوباسىنىڭ ەكىنشى كەزەڭى ىسكە قوسىلادى. ناتيجەسىندە, زاۋىتتىڭ جىلدىق قۋاتى ەسەلەنىپ, 30 مىڭ توننا ناتري ءتسيانيدىن وندىرەتىن بولادى. بۇدان بولەك, ناتري ءتسيانيدىن وندىرەتىن تاعى ءبىر جوبا قولعا الىنىپ جاتىر. جالپى قۇنى 67 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن «Altynalmas Reagents» كومپانياسىنىڭ زاۋىتى ىسكە قوسىلعان كەزدە جىلىنا 25 مىڭ توننا ءونىم وندىرەدى. سونىمەن قاتار جىلىنا 30 مىڭ توننا سۋتەگى اسقىن توتىعىن وندىرەتىن ىرگەلى جوبانى «Kazakhstan Hydrogen Peroxide» كومپانياسى ىسكە اسىرۋعا بەكىنىپ وتىر. قۇنى 30 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن كاسىپورىننىڭ قۇرىلىسى بيىلعى جىلدىڭ اياعىندا اياقتالادى», دەيدى ا.سەيسەباەۆ.
وڭىردە ىسكە اسىرىلىپ جاتقان ىلكىمدى جوبالار جەتكىلىكتى. ماسەلەن, مەتاللۋرگيا سالاسىندا «Yonggang Central Asia Iron And Steel» سەرىكتەستىگى قولعا العان ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ كەلەشەگى زور ەكەنىن سالا ماماندارى جارىسا ايتىپ ءجۇر. جوبانىڭ جالپى قۇنى 637 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. رەسمي دەرەككە جۇگىنسەك, جىلىنا 3 ملن تونناعا دەيىن قۇبىر وندىرۋگە ارنالعان كاتانكا, ارماتۋرا, جولاقتى بولات, ءپروفيلدى بولات وندىرەتىن كاسىپورىن تولىق قۋاتىندا جۇمىس ىستەگەن كەزدە 1000 ازامات تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلادى.
اگروونەركاسىپ سالاسىندا دا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىس از ەمەس. قىتايدىڭ «Fufeng Group» كومپانياسى ەلىمىز كولەمىندە بىرقاتار جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا بەل بۋىپ وتىر. توعىز جولدىڭ تورابىندا ورنالاسقان شۋ جەرىنە كەلگەن ينۆەستورلار جۇگەرىنى تەرەڭ وڭدەيتىن زاۋىت قۇرىلىسىن باستاپ كەتتى. قۇنى 173 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن جوبا ىسكە قوسىلعان كەزدە جىلىنا 1 ملن توننا جۇگەرى ونىمدەرى وندىرىلەدى.
سونداي-اق «ازيا چەم» كومپانياسى فوسفوريت كەنىن قولدانا وتىرىپ, سۋپەرفوسفات تىڭايتقىشىن وندىرۋگە كىرىسىپ جاتىر. جالپى قۇنى 15 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن ىلكىمدى جوبا 2027 جىلى ىسكە قوسىلادى دەپ جوسپارلانعان. مۇندا جىلىنا 100 مىڭ توننا ءونىم الۋعا مۇمكىندىك تۋادى.
جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك وكىلدەرى كەلتىرگەن رەسمي مالىمەتكە سەنسەك, «قاراتاۋ كەميكالس» كومپانياسى قولعا العان جوبا دا وڭىردە ءوندىرىس ءورىسىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جىلىنا 25 مىڭ توننا كولەمىندە پيروسۋلفيت ءناتريىن ءوندىرۋ جوباسى ساتىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. جامبىل ءوڭىرى اۋەلدەن فوسفور وندىرۋمەن اتى شىققانىن ەسكەرسەك, وبلىستا قولعا الىنىپ جاتقان بۇل جوبانىڭ دا ومىرشەڭ بولاتىنىنا كۇمان جوق.
وبلىس اكىمدىگى كاسىپكەرلىك جانە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامىتۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ا.سەيسەباەۆتىڭ ايتۋىنشا, بيىل جامبىل وڭىرىندە جالپى قۇنى 175,2 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 30 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلادى.
جىلىنا 100 مىڭ تەكشە مەتر بەتون وندىرەتىن «KazGazBlock» سەرىكتەستىگىنىڭ گازدالعان بەتون ءوندىرىسى, «KazGeoEnergy» كاسىپورنىنا تيەسىلى اك ءوندىرۋ زاۋىتى, «Alit Holding» سەرىكتەستىگىنىڭ يەلىگىندەگى قۇرعاق قۇرىلىس قوسپالارىن وندىرەتىن تسەح سالۋ, جىلىنا 90 مىڭ توننا كەن وندىرۋگە قاۋقارلى «Shagala Mining» كاسىپورنىنىڭ مىس كەندەرىن ۇيمەلى شايمالاۋ زاۋىتىن سالۋ, «امەتيست-2012 بر» جشس-ءنىڭ قۇرامىندا التىنى بار كەندى ءوندىرۋ سەكىلدى ءىرى جوبالار ءوڭىر ەكونوميكاسىن وركەندەتۋگە سەرپىن بەرەدى.
جالپى العاندا, جامبىل وبلىسىندا ىلكىمدى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى تارتۋعا بارىنشا باسىمدىق بەرىلىپ وتىر. ءوڭىر باسشىسى ەربول قاراشوكەەۆ شەتەلدىك الەۋەتتى ينۆەستورلارمەن ۇدايى كەزدەسىپ, سالاعا جاۋاپتى مامانداردىڭ ولارمەن بىرلەسە جۇمىس اتقارۋىنا دانەكەر بولىپ كەلەدى. تيىسىنشە, الەۋەتى زور ينۆەستورلاردىڭ جامبىل جەرىنە دەگەن قىزىعۋشىلىعى ارتا ءتۇستى.
جامبىل وبلىسى
