ساياسات • 25 ماۋسىم, 2025

سينگاپۋرداعى حالىقارالىق كونفەرەنتسياعا قاتىستى­

80 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

پارلامەنت سەناتىنىڭ تور­اعا­سى, الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىن­دەر كوشباسشىلارى سەزى حاتشى­لى­عىنىڭ باسشىسى ماۋلەن اشىمباەۆ سينگاپۋردا وتكەن ۇيىمشىل قوعامدار جونىندەگى حالىقارا­لىق كونفەرەنتسياعا قاتىس­­تى. اتالعان ءىس-شارا ارالۋان­دىق­تاعى كوپمادەنيەتتىلىك پەن ۇيلەسىم ماسەلەلەرى بويىنشا پىكىرتالاستىڭ جاڭا كەزەڭى سانالادى.

سينگاپۋرداعى حالىقارالىق كونفەرەنتسياعا قاتىستى­

ىرگەلى جيىندا بەلگىلى اناليتيكتەر, سايا­ساتكەرلەر, قوعام جانە ءدىن قايراتكەرلەرى مەن جاس كوشباسشىلار ء«بىرتۇتاس قوعامدار, تۇراقتى بولاشاق» ۇرانىمەن بۇكىل الەمدە ءبىرتۇتاس ءارى تۇراقتى كوپمادەنيەتتى قوعام قۇرۋدى كوزدەيتىن يننوۆاتسيالىق شەشىمدەر ازىرلەۋ بارىسىنا ءمان بەردى. سونداي-اق ولار بۇل باعىتتاعى يدەيالارمەن ءبولىسىپ, وزىق تاجىريبەلەردى تالقىلادى.

كونفەرەنتسيا اياسىندا وتكەن دوڭگەلەك ۇستەلدە م.اشىمباەۆ «ارالۋاندىقتاعى بىرلىك: كوپمادەنيەتتى قوعامدا دىنارالىق جانە ەتنوسارالىق ديالوگتى دارىپتەۋ» تاقىرىبىندا ءسوز سويلەدى. كەزدەسۋگە پار­لامەنت دەپۋتاتتارى, سينگاپۋردىڭ دىنارالىق ۇيىمدارىنىڭ پرەزيدەنتى, ءدىن قايراتكەرلەرى, ساراپشىلار مەن جاستار قوعامداستىقتارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى. ءوز سوزىندە پالاتا سپيكەرى الەمدە گەوسايا­سي تۇراقسىزدىق بەلەڭ العان قازىرگى كەزدە وسىنداي كەزدەسۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق ول قازاقستان مەن سينگاپۋردى ەكى مەملەكەتتىڭ ىشكى جانە سىرتقى ساياساتىنىڭ ىرگەتاسىن قالىپ­تاستىرعان كوپمادەنيەتتىلىك پەن اشىق ديالوگكە ۇمتىلىس سياقتى ورتاق قۇندى­لىقتار بىرىكتىرەتىنىنە نازار اۋداردى.

«كەيىنگى جىلداردا قازاقستان مەن سين­گاپۋر اراسىنداعى ەكىجاقتى ىنتىماقتاس­تىق جاڭا ساپالى دەڭگەيگە كوتەرىلدى. ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ قارقىنى مەن اۋقىمى دا ايتارلىقتاي ارتتى. بۇل رەتتە ەكى ەلدىڭ سەرىكتەستىگىن ودان ءارى نىعايتۋدى جانە بار الەۋەتتى ءتيىمدى ىسكە اسىرۋدى كوزدەگەن جوعارى مەملەكەتتىك دەڭگەيدەگى بايلانىستىڭ جاندانا ءتۇسۋى ماڭىزدى ءرول اتقارعانى انىق. 2023 جىلى سينگاپۋر پرەزيدەنتى حاليما ياكوب استاناعا كەلدى. بۇل سينگاپۋر پرەزيدەنتىنىڭ ورتالىق ازياعا جاساعان العاشقى ساپارى بولدى. بىلتىر قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ سينگاپۋرعا كەيىنگى 20 جىلدا العاش رەت مەملەكەتتىك ساپارمەن كەلدى», دەدى سەنات توراعاسى.

سونىمەن قاتار م.اشىمباەۆ رۋحاني ديپلوماتيانى ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن ورتاق كۇش-جىگەردى بىرىكتىرۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن تىلگە تيەك ەتىپ, سينگاپۋر باستاماشى بولعان ۇيىمشىل قوعامدار جونىندەگى حالىقارا­لىق كونفەرەنتسيانىڭ كوپتەگەن اسپەكتىسى قازاقستان وتكىزىپ كەلە جاتقان الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارى سەزىنىڭ ميسسياسىمەن ۇندەس ەكەنىن ايتتى.

«قازاقستان تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى كۇندەرىنەن باستاپ كونفەسسياارالىق كەلىسىم مەن قوعام بىرلىگىن نىعايتۋعا ىقپال ەتىپ كەلەدى. سينگاپۋردىڭ 2003 جىلى قابىلدانعان ءدىني كەلىسىم تۋرالى دەك­لاراتسياسى الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارى سەزىنىڭ دەكلا­راتسياسىنداعى ماڭىزدى پرينتسيپتەرمەن سايكەس. ەكى دەكلاراتسيادا دا كەلىسىم تىڭداۋعا, قۇرمەتتەۋگە جانە جاسامپازدىققا دايىن بولۋدى كوزدەيتىن بەلسەندى ءارى تۇراقتى جۇمىس ەكەنى ايتىلادى. سونداي-اق بۇل باستامالار اتالعان سالاعا جاستاردى جۇمىلدىرۋعا ۇلكەن ءمان بەرەدى. 2023 جىلى ءبىز الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ سەزى اياسىندا جاس ءدىن كوشباسشىلارىنىڭ فورۋمىن وتكىزۋدى قولعا الدىق. بيىلعى قىركۇيەكتە استانادا VIII سەزد اياسىندا ەكىنشى فورۋم وتەدى. ءبىز سول ءىس-شاراعا قاتىسۋ ءۇشىن سينگاپۋردان كەلەتىن ءدىني كونفەسسيالاردىڭ جاس وكىلدەرىن, عالىمدار مەن زەرتتەۋشىلەردى قۋانا قارسى الامىز», دەدى م.اشىمباەۆ.

كەزدەسۋدە رۋحاني ديپلوماتيانىڭ ىشكى جانە سىرتقى ديالوگتى جولعا قويۋ, تەڭگەرىمدى وڭىرلىك ساياسات جۇرگىزۋ كەزىندەگى ۇيىستىرۋشى رولىنە جوعارى باعا بەرىلدى. ءىس-شارا بارىسىندا قازاقستان مەن سينگاپۋر نەگىزگى ىشكى قۇندىلىقتار – ديالوگ, تولەرانتتىلىق جانە ينكليۋزيۆتىلىكتى وزدەرىنىڭ سىرتقى ساياساتىنىڭ نەگىزىنە اينالدىرعانى دا اتاپ ءوتىلدى.

ايتا كەتەيىك, ۇيىمشىل قوعامدار جونىندەگى حالىقارالىق كونفەرەنتسيا (ICCS) ءۇش جىلدا ءبىر رەت سينگاپۋردىڭ مادەنيەت, قاۋىمداستىقتار جانە جاستار مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن وتكىزىلەدى. باستاما قولعا الىنعالى بەرى وعان 50-دەن اسا ەلدەن 2 مىڭنان اسا قاتىسۋشى كەلگەن.

بيىلعى كونفەرەنتسياعا ءتۇرلى ءدىني كونفەسسيالاردىڭ, ساراپشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ كوشباسشىلارى, عالىمدار, ساياسي قايراتكەرلەر مەن بەلسەندى جاستار قاتىستى. فورۋم اياسىندا ءبىلىم مەن تاجىريبە الماسۋعا باسىمدىق بەرىلگەن سەكتسيالىق وتىرىستار, سەمينارلار, كوشپەلى ءىس-شارالار, ەكسپوزيتسيالار جانە نەتۆوركينگ-سەسسيالار ۇيىمداستىرىلدى. 

سوڭعى جاڭالىقتار