جاستار • 20 ماۋسىم, 2025

«Oyorda»: كىتاپ وقۋ – سانالى تاڭداۋ

30 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلدەگى ءىرى كىتاپ دۇكەندەر جەلىسى ءۇش جىل قاتارىنان جىلىنا 2 ملن داناعا جۋىق كىتاپ ساتىپتى. ازاماتتاردىڭ دەنى تۇلعالىق دامۋ, شىتىرمان وقيعالى دەتەكتيۆ پەن كلاسسيكالىق شىعارمالاردى تاڭداعان. ەرەكشە اتاپ وتەرلىگى, وقىرمانداردىڭ باسىم بولىگى – جاستار. مۇنداي ءۇردىستى تەك ستاتيستيكالىق دەرەكتەردەن ەمەس, قوعامدىق باستامالاردان دا بايقاۋعا بولادى. سونىڭ جارقىن ءبىر مىسالى – «Oyorda» جاس وقىرمان قاۋىمداستىعى.

«Oyorda»: كىتاپ وقۋ – سانالى تاڭداۋ

ەڭبەك دەمالىسىن العان سايىن­ ادام ىشكى تىنىشتىقتى ىز­دەيدى ەمەس پە؟ بىرەۋ شەتەلگە, بىرەۋ تەڭىزگە قاراي جول تارتادى. ال ءبىز بۇل جولى باياناۋىلعا بەت بۇر­دىق. جاي عانا تابيعاتقا تامسانىپ, قىدىراتىن ەمەس, رۋحاني وي تۇيەتىن تۋر ىزدەدىك. ءسويتىپ جولىمىز «Oyorda» اتتى كىتاپقۇمار جاستارمەن ءتۇيىستى.

ساپار كەزىندە جاي عانا ۋاقىت وتكىزبەي, «Oyorda» قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى ەرداۋلەت قۇرالمەن اڭگىمە وربىتتىك. ءبىلىم مەن رۋحانياتقا ەرەكشە كوڭىل بولەتىن جاس ماماندىعى بو­يىنشا ينجەنەر-جوبالاۋشى بولىپ شىقتى. ونىڭ كىتاپقا دەگەن ىن­تا-ىقىلاسى جاستاردى ىزدەنىسكە جەتە­لەيتىن ورتا قالىپتاستىرۋعا يتەرمەلەگەن. ناتيجەسىندە, ءوزى سەكىلدى جاناشىر قاتارلاستارىمەن بىرلەسە بىلتىر جىل باسىندا «Oyorda» قاۋىمداستىعىن قۇرعان.

– بۇل ءىستى قانداي دا ءبىر ۋاقىتشا اۋەستىك جەتەگىندەگى ۇستانىممەن ەمەس, ماقسات-مىندەتى ايقىن, ومىرشەڭ جوبا بولادى دەگەن نيەتپەن باستادىق. ءبىر توپ جاس بەلسەندىنى تارتىپ, رەسمي تۇساۋكەسەرىن جاساپ, اياقتاپ الدىق. بۇگىندە, مىنە ءبىر جارىم جىل ىشىندە تەك كىتاپ وقۋدى ناسيحاتتايتىن ورتادان جاس بۋىننىڭ تۇلعالىق دامۋىنا سەپ بولاتىن, تاربيەلەيتىن تۇعىرلى ورداعا اينالدىق. باستاپقىدا بەكىتىلگەن ەرەجەگە سايكەس «Oyorda» ءۇش ايلىق ماۋسىمدى قامتيدى. وسى ارالىقتا وقىرماندار تۇلعالىق دامۋ, ىسكەرلىك ادەبيەت, كوركەم شىعارما سىندى ءار جانرعا ساي, بىرنەشە توپقا ءبولىنىپ, باعىتىنا قاراي كىتاپ وقيدى. كەيىن سول تۇيگەندەرىن توپپەن جۇزدەسىپ, بىرلەسە تالقىلايدى. ارقايسىسى جەكە-جەكە ويىن ورتاعا سالىپ, كوپ الدىندا ءسوز سويلەيدى. وسىلايشا, ازاماتتاردا كە­يىپكەرلەردى سارالاۋ, وقيعانى تال­داۋ, سىني ويلاۋ, ءسوز ساپتاۋ دەگەن سەكىل­دى داعدىلار قالىپتاسادى, – دەيدى ە.قۇرال.

ءبىر ەرەكشەلىگى – جاس وقىرماندار كلۋبىنا مۇشە بولۋ اقىلى. ماۋسىم­دىق باعاسى – شامامەن 12 مىڭ تەڭگە. بىراق بۇدان تارتىنىپ جاتقان ستۋدەنت­تەر جوق. قازىردىڭ وزىندە ويلى جاستار وردا­سىندا 300-گە تارتا كىتاپقۇمار وقىر­مان بار. قاۋىمداستىق پرەزيدەنتى ءتىپتى ماۋسىمعا تىركەۋگە ۇلگەرمەي قال­عاندار قانشا اقشا ۇسىنسا دا توپ­قا قوسىلمايتىنىن ايتتى. ويت­كەنى «Oyorda»-نىڭ باستى كرەدوسى – جاۋاپكەرشىلىك.

– بىزدە بەكىگەن ناقتى جۇيە بار. تەك ونى ۋاقىتقا ساي, جاڭالاپ وتى­رامىز. قاۋىمداستىققا مۇشە وقىر­مانداردى قاداعالاپ وتىراتىن ۇيىم­داستىرۋشىلار بولادى. ولار ەڭبەك­اقى المايدى, ەرىكتىلىك نەگىزدە جۇ­مىس ىستەيدى. الايدا كلۋبتاعى ءار ۇيلەس­تىرۋشىدەن جۇيەنىڭ جۇيەلى جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن نيەت پەن ەرەكشە جاۋاپكەرشىلىك تالاپ ەتىلەدى. بۇل دا ءبىر جاقسى ادەت قالىپتاستىرۋدىڭ كىلتى, – دەيدى ول.

اڭگىمە بارىسىندا بايقاعانى­مىز­داي, قاۋىمداستىقتىڭ اياسى – كەڭ. كىتاپ تالقىلاۋدان بولەك جاستار نەشە ءتۇرلى كۋيزدەر, مادەني كەشتەر, ساياحات پەن تۋرنيرلەر ءجيى ۇيىمداستىرادى. مەن وسى «Oyorda Sapar» جوباسىنا ىلىگىپپىن. باستاما ەلىمىزدىڭ ءتۇرلى ايماقتارىنداعى تاريحي-مادەني جەر­لەرىمەن تانىسۋ ارقىلى جاس بۋىننىڭ تانىم كوكجيەگىن كەڭەيتۋدى كوزدەيدى. بۇعان دەيىن ويوردالىقتار قاراعاندى, الماتى قالاسى مەن كوكشەگە ساپارلاپ كەلگەن.

ال «Oyorda Talks» اياسىندا قازاق ءتىلدى ۇزدىك ماماندار مەن جوبا ­اۆتورلارى, زيالى قاۋىم وكىلدەرى سپيكەر رەتىندە شاقىرىلىپ, يدەيا الماسادى. «Cash Flow» بولسا, جاستاردىڭ قارجىلىق ساۋاتىن ارتتىرىپ, ينۆەستيتسيا, كاسىپكەرلىك شەشىمدەر مەن اقشا باسقارۋ داعدىلارىن قالىپتاستىرۋعا ارنالعان. بۇدان بولەك جايلى اتموسفەرادا كوفە ءىشىپ, كىتاپ وقۋعا ارنالعان «Oyorda Kitap & Kofe» بار.

– بۇل استانانىڭ وڭ جاعالاۋىندا ورنالاسقان كوفەتەري. مۇندا دا اپتاسىنا بىرنەشە رەت كىتاپ تالقىلارى, ءتىل كلۋبتارى, مادەني-تانىمدىق كەزدەسۋلەر, ادەبي كەشتەر ءوتىپ تۇرادى. ءىس-شارالارعا كەز كەلگەن ادام كەلە الادى, ياعني ءبىزدىڭ قاۋىمداستىق مۇشەسى بولۋى مىندەتتى ەمەس. ايتا كەتەرلىگى, قازىر ءبىز ەل بويىنشا تاعى ەكى جوبانى باستاپ جاتىرمىز. بىرەۋى – كىتاپ وقۋ, ەكىنشىسى – ءجۇرۋ جانە جۇگىرۋ مارافونى. باستامالارداعى ەرەكشەلىك, بىرىندە قاتىسۋشىلار ارنايى اۋديو كىتاپتى سىيلىققا الادى, ەندى بىرىندە اقىن-جازۋشىلارمەن ونلاين كەزدەسۋ ۇيىمداستىرىلادى. ازىرگە ءجۇرۋ جانە جۇگىرۋگە ارنالعان جوبا باستالىپ, العاشقى ايدا استانا, الماتى, قاراعاندى, اقتاۋ قالاسىنان 40-تان استام ازامات تىركەلدى, – دەپ ويىن تۇيىندەدى ە.قۇرال.

وسىلايشا, التى جارىم ساعاتتى ارتقا تاستاپ, استانا-پاۆلودار تاس جولىمەن باياناۋىلعا جۇيتكىپ جەتتىك. جولدىڭ كەيبىر تۇسى جوندەلىپ جاتقانى بولماسا, ساپاسىندا ءمىن بولمادى. تۋر باعدارلاماسىنا ساي­كەس الدىمەن جاسىباي كولىنەن ءۇش شاقىرىم جەردە باياناۋىلدىڭ بيىك شوقىلارىنىڭ بىرىندە ورنالاس­قان قوڭىر اۋليە ۇڭگىرىنە باردىق. كەيىن ء«ا» دەگەننەن باياناۋىل ۇلتتىق پاركىنە كىرىپ, تابيعاتىنا تامسانىپ, كەمپىرتاسقا تاڭداي قاقتىق. ءارى قاراي سۇلتانماحمۇت تورايعىروۆ اۋىلىنداعى بۇلاق باسىنان سۋ ءىشىپ, كينورەجيسسەر شاكەن ايمانوۆ ەس­كەرتكىشىنە, اكادەميك قانىش ساتباەۆ مۋزەيىنە, ءماشھۇر ءجۇسىپ كەسەنەسىنە اياق باستىق. جول بويى سوزبەن سيپاتتاي المايتىن سۇلۋ سۋرەت تۇرعاندا شەتەلگە نە ءۇشىن شابىلىپ ءجۇرمىز دەپ ءبىر ويلاندىق.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ «ادال ادام – ادال ەڭبەك – ادال تابىس» اتتى ءۇشىنشى وتىرىسىندا الەۋمەتتىك, شارۋاشىلىق, يدەولوگيالىق جانە باسقا دا سالالارداعى باعدارىمىزدى ايقىنداپ, ناقتى شارالاردى قولعا الۋىمىز كەرەكتىگىن باسا ايتقان ەدى. پرەزيدەنت ءسوز اراسىندا جاستاردى كىتاپ وقۋعا باۋلىپ, جاپپاي كىتاپ وقيتىن ۇلتقا اينالۋ ماڭىزدى فاكتورلاردىڭ ءبىرى ەكەندىگىن تىلگە تيەك ەتتى. وسى ورايدا كىتاپ وقۋ مادەنيەتىن قوعامدا ورنىقتىرۋعا اتسالىسىپ جۇرگەن «Oyorda» وقىرمان قاۋىمداستىعى تاپ­­سىرمانى ءىلىپ اكەتكەندەي.

سوڭعى جاڭالىقتار