كوللاجدى جاساعان – زاۋرەش سماعۇل, «EQ»
شيرەك عاسىر ۋاقىت بۇرىن حالىقتىڭ سۇيىكتى انىنە اينالعان شىعارمالار ءالى كۇنگە دەيىن ءوز ءمانىن جوعالتپاعانى انىق. ساز بەن ءسوزدىڭ ءوزارا ۇيلەسىمى جۇرتتى بەيجاي قالدىرماۋىنىڭ دا ءوز سىرى بار شىعار. سول كەزەڭنىڭ وزىنە ءتان رومانتيكاسى كەيىنگى بۋىننىڭ دا جۇرەگىن جاۋلاعانىنا ەشكىم تالاسا الماسا كەرەك. ويتكەنى ۋاقىتىندا حيت بولعان تاڭداۋلى تۋىندىلار قازىرگى كەزدە جاس انشىلەردىڭ ورىنداۋىندا جاڭاشا باعىتتا جاڭعىرىپ جاتىر. مۇنىڭ سىرى ءاننىڭ تابيعاتىنداعى شىنايىلىقپەن استاسىپ تۇر دەمەسكە لاج جوق.
«ساعىنىش سازى سەن ەدىڭ,
عاشىقتىڭ ءبىرى مەن ەدىم.
ارمانداي اسىل اق گ ۇلىم,
ءوزىڭدى اڭساپ كەلەمىن»,
دەپ باستالاتىن «ساعىنىش سازى» ءانى ءبىزدىڭ بۋىننىڭ انشىسىنە اينالعان تالعات جوراباەۆتىڭ ورىنداۋىندا ەل ەسىندە ساقتالعانى بەلگىلى. جىلدار بويى ونەرسۇيەر ەل «ساعىنىش سازى» شىعارماسى كوشە ءانى ەكەنىنە سەنىپ كەلدى. ويتكەنى بۇل تۋىندى ۇلكەن ساحنالاردا سولاي حابارلاندى. ايتسە دە كەيبىر دەرەكتەر رەترو انگە اينالىپ كەتكەن شىعارمانى جازعان كومپوزيتور ورتامىزدا جۇرگەنىن ايعاقتايدى. ونىڭ بۇدان وزگە اندەرى دە حالىقتىڭ جۇرەگىنەن ورىن الىپ ۇلگەرىپتى. پاتشا كوڭىلدى تىڭدارمان كوشە ءانى دەپ بىلگەن ءاندى ەندى ءوز يەسىنە قايتارۋعا نيەتتى مە؟ ازىرگە ول جاعى بەلگىسىز.
شىنتۋايتىندا ۋاقىتتان اسقان جۇيرىك جوق. زىمىرانداي زۋلاعان جىلدار كوشىن كەرى بۇرا المايتىنىمىز داۋسىز. ايتسە دە ساعىنىش سازىنا اينالعان تاڭداۋلى شىعارمالار ءالى كۇنگە دەيىن جۇرەگىمىزدى, جانىمىزدى جىلىتىپ تۇرعانىنا ەش كۇمان جوق. «ساعىنىش سازى» ءانى دە سول ساناتتا ەكەنى اقيقات.
«قىسىلىپ جانىم, جۇرەگىم كۇيىپ,
جۇرە الماسپىن, جانىم, سەنى وزگەگە قيىپ.
قاراشى ماعان ك ۇلىمدەپ كوزىڭ,
جاسىڭدى تيىپ, جاسىڭدى تيىپ»,
دەپ كەلەتىن ءاننىڭ قايىرماسىندا سارقىلماس ساعىنىش پەن قيماستىق سەزىمنىڭ تابى سايراپ جاتىر دەسەك, قاتەلەسە قويماسپىز. سودان دا بولسا كەرەك, ءاننىڭ نوستالگياعا تولى تارماقتارى ءالى كۇنگە دەيىن سانامىزدا جاڭعىرىپ تۇر.
بىرەر جىل بۇرىن جامبىلدىق اقىن نۇرجان ءالىش ەل كوشە ءانى دەپ تانىعان «ساعىنىش سازىنىڭ» اۆتورى بار ەكەنىن, ونىمەن تىلدەسىپ ءمان-جايدى انىقتاعانىن تىلگە تيەك ەتتى. كومپوزيتور ءبىرجان اسقاروۆ ورتامىزدا جۇرگەنىن جەتكىزدى.
بۇرىن-سوڭدى ەسىم-سويىن ەستىمەگەندىكتەن, كومپوزيتور ءبىرجان اسقاروۆ تۋرالى دەرەكتى ىزدەمەك نيەتپەن عالامتوردى اقتاردىق. راسىندا, ول مەيرامبەك بەسپاەۆ ورىندايتىن «تۇنگى سىر», «سەن ءۇشىن جارالعاندايمىن» سەكىلدى عاجاپ اندەردىڭ اۋەنىن جازعان ەكەن. ال «ساعىنىش سازىنىڭ» تاريحى – بولەك اڭگىمە.
اۆتور كەلتىرگەن دەرەككە سەنسەك, شىعارمانىڭ ەكىنشى شۋماعىن حابيبي جيەنوۆ دەگەن جىگىت جازعان كورىنەدى. ەكەۋى شىعارماشىلىق تاندەم رەتىندە وسى ءاندى جارىققا شىعارۋعا دەن قويعان ەكەن. ال «ساعىنىش سازى» – ونىڭ العاشقى شىعارماسى. نۇرجان ءالىشتىڭ ايتۋىنشا, كومپوزيتور بۇل ءاندى گۇلجازيرا دەگەن قىزعا دەگەن سەزىمىن بىلدىرمەك نيەتتە جازعان. كومپوزيتوردىڭ تۇلا بويىنداعى سەزىم شوعىن ۇرلەگەن شىعارما جۇرتتىڭ دا جۇرەگىنە جەتتى.
«بۇل ءاندى «قيمايمىن» دەگەن كىتاپتان وقىدىم, اۆتورى جوق, كوشە ءانى رەتىندە جازىلىپتى. 2007 جىلى قازاقستان اۆتورلار قوعامى ارقىلى اۆتورلىق قۇقىق قورعادىم. شىعارما نەگىزىندە ءانشى تالعات جوراباەۆتىڭ ورىنداۋىندا كوشە ءانى رەتىندە تاراعانى بارشاعا ءمالىم. ۇلكەن ساحنالار مەن تەلەارنالاردا كوشە ءانى رەتىندە حابارلانعان سوڭ, ەل اراسىندا سولاي تانىلىپ كەتتى», دەپتى ءبىرجان اسقاروۆ «اراي» جاستار گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا.
«كوزىڭنەن ىستىق جاس تامار,
كورمەيدى ونى باسقالار.
تاۋسىلسا جاسىڭ ەگەر دە,
سۋ الار ماڭگى جاس جانىم.
قىز كوپ بولسا دا ومىردە سۇلۋ,
بەرمەيدى بىراق جۇرەككە جىلۋ.
ال مەنىڭ بولسا بار ارمانىم,
تەك سەنى, جانىم, باقىتتى قىلۋ»,
دەگەن ءان شۋماقتارىنان كومپوزيتوردىڭ, راسىندا دا, ءان كەيىپكەرىنە ەسسىز عاشىق بولعانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. جۇرەكتە لاۋلاعان سەزىم وتى «ساعىنىش سازى» ءانىنىڭ جارىققا شىعۋىنا سەبەپشى بولدى. ەل اراسىندا كوشە ءانى رەتىندە تانىلعان شىعارما اۆتورى ۋاقىتىندا اۆتورلىق قۇقىق قورعاعانى كوڭىل قۋانتادى. قالاي دەسەك تە, بىرنەشە بۋىننىڭ جۇرەگىن تەربەتكەن ءاننىڭ ومىرشەڭ ەكەنىنە ەش كۇمان جوق.
