ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, بىلتىر پرەزيدەنت 2024 جىلعى 15 ساۋىردە قول قويعان ايەلدەردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جانە بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگى تۋرالى زاڭ بىلتىر 16 ماۋسىم كۇنى كۇشىنە ەنگەن بولاتىن.
مەملەكەتتىك كەڭەسشىنىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت باسشىسى بيلىككە كەلگەن ساتتەن باستاپ ايەلدەر مەن بالالاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ ءىسىن باستى باسىمدىق رەتىندە بەلگىلەگەن.
«قاسىم-جومارت توقاەۆ تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا قارسى ىمىراسىز كۇرەسۋ ءوزىنىڭ مىزعىماس ۇستانىمى ەكەنىن ۇنەمى ايتىپ ءجۇر.قابىلدانعان زاڭنىڭ جانە مەملەكەت جۇزەگە اسىرىپ جاتقان ناقتى شارالاردىڭ ناتيجەسىندە قازاقستاندا ايەلدەر مەن بالالاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋدىڭ وزىق زاڭنامالارى مەن ءتيىمدى جۇيەسى قالىپتاستى. ناتيجەسىندە وتباسىلىق-تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق فاكتىلەرى ەداۋىر ازايدى. مىسالى, جىل باسىنان بەرى قۇزىرلى ورگاندارعا تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا قاتىستى تۇسكەن ارىزداردىڭ سانى بىلتىرعى وسى ۋاقىتپەن سالىستىرعاندا 20,5%-عا تومەندەدى», دەدى ەرلان قارين.
ەرلان قاريننىڭ مالىمەتىنشە, 2025 جىلدىڭ باسىنان بەرى تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا قاتىستى ارىز-شاعىمدار سانى بىلتىرعى وسى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 20,5%-عا ازايعان. اسا اۋىر تۇرمىستىق قىلمىستار سانى 44%-عا, ال اۋىر سيپاتتاعى قىلمىستار 29%-عا تومەندەگەن. سونىمەن قاتار كامەلەت جاسىنا تولماعاندارعا قارسى جىنىستىق سيپاتتاعى قىلمىستار 21,3%-عا, ال پەدوفيلياعا قاتىستى قىلمىستار 40,7%-عا ازايعان. سوڭعى 5 جىلدا ايەلدەردىڭ قۇقىقتارىن بۇزعان قىلمىستار سانى ەكى ەسە تومەندەگەن.
سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك كەڭەسشى جازانىڭ كۇشەيتىلۋى مەن الدىن الۋ شارالارىنىڭ جاڭا تاسىلدەرى ءوز جەمىسىن بەرىپ جاتقاندىعىن اتاپ ءوتتى:
1. وتباسىلىق-تۇرمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى انىقتاۋ كورسەتكىشتەرى ايتارلىقتاي ارتتى. جاڭا ءتاسىلدىڭ, ياعني, رەسمي تۇردە ارىز بەرىلمەسە دە, وڭىرلەردە قۇرىلعان جەدەل توپتاردىڭ, پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ, كۋاگەرلەردىڭ بەرگەن دەرەكتەرى مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردى ساراپتاۋدىڭ ناتيجەسىندە بيىلعى قاڭتار-مامىر ايلارىندا 19 مىڭنان استام وسىنداي وقيعا انىقتالدى.
2. مەكتەپتەرگە «111» مەملەكەتتىك بايلانىس ورتالىعىنىڭ QR-كودى ورناتىلعاننان كەيىن بالالار اراسىنداعى زورلىق-زومبىلىق, بۋللينگ, كۇردەلى پسيحيكالىق-ەموتسيالىق جاعدايلاردى انىقتاۋ كورسەتكىشى ارتتى. بيىل 5 ايدىڭ ىشىندە 86 مىڭ بالا وسى قىزمەت تۇرىنە جۇگىنگەن. سونىڭ ىشىندە 2 مىڭنان استام بالا زورلىق-زومبىلىقتان, بۋللينگتەن, سىنىپتاستارىمەن, اتا-اناسىمەن كۇردەلى قارىم-قاتىناستان كۇيزەلىسكە تۇسكەنىن ايتىپ كومەك سۇراعان. بالالار وزىنە ءوزى قول جۇمساماق بولعان 28 وقيعا انىقتالىپ, قاتەردىڭ بەتى قايتارىلعان. «111» قىزمەتىنە حابارلاسقان ازاماتتاردىڭ سانى دا كوبەيىپ كەلەدى. سوڭعى بەس ايدا بۇل نومىرگە بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, پسيحولوگيالىق كومەك الۋ جانە وتباسىلىق-تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق فاكتىلەرىن ايتۋ ءۇشىن جانە باسقا دا الەۋمەتتىك ماسەلەلەرمەن 62 مىڭ ەرەسەك ادام حابارلاسقان.
3. وتباسىلارعا, ايەلدەر مەن بالالارعا كومەك كورسەتۋ اۋقىمى كەڭەيدى. قازىرگە دەيىن پسيحولوگيالىق كومەك كورسەتەتىن 20 ورتالىق اشىلدى. ەلىمىزدەگى 112 قالا مەن اۋداندا وتباسىلاردى قولداۋ ورتالىقتارى جۇمىس ىستەپ تۇر. وسى جىلدىڭ العاشقى توقسانىنىڭ وزىندە 34 مىڭ وتباسىنا الەۋمەتتىك, پسيحولوگيالىق جانە قۇقىقتىق كومەك كورسەتىلدى, 2 مىڭ وتباسىنا ءالى دە كومەك كورسەتىلىپ جاتىر.
4. اگرەسسورمەن پسيحولوگيالىق جۇمىس جۇرگىزۋ زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋدىڭ جاڭا ءتاسىلى رەتىندە دامىپ كەلەدى. بيىل سوت ۇكىمىمەن 52 «بۇزاقى» دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەلەرىندە پسيحولوگيالىق كومەك الۋعا مىندەتتەلدى.
