شىلدە ايىندا الەمدىك مۇناي نارىعىندا قوزعالىس كۇشەيەدى. وپەك+ ۇيىمىنا مۇشە 8 مەملەكەت – ساۋد ارابياسى, رەسەي, يراك, ءباا, كۋۆەيت, قازاقستان, الجير جانە ومان مۇناي ءوندىرىسىن ارتتىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. ۇيىمنىڭ ۆيرتۋالدى وتىرىسىندا قابىلدانعان بۇل شەشىم 2024 جىلعى جەلتوقسانداعى جوسپار اياسىندا ىسكە اسپاق. ناقتىراق ايتقاندا, كەلەسى ايدان باستاپ وسى ەلدەر بۇرىن ءوز ەركىمەن قىسقارتقان ءوندىرىستى بىرتىندەپ قالپىنا كەلتىرە باستايدى. جالپى ءوسىم – تاۋلىگىنە 411 مىڭ باررەل.
ەلىمىزگە بولىنگەن شىلدە ايىنداعى كۆوتا – 1,514 ملن باررەل. بۇل ماۋسىم ايىمەن سالىستىرعاندا ءوسىم بار ەكەنىن كورسەتەدى. ماسەلەن, رەسەي 9,24 ملن, ساۋد ارابياسى 9,53 ملن, يراك 4,12 ملن باررەل مۇناي وندىرەدى. دەگەنمەن وپەك+ وسى شەشىمدى ءابسوليۋتتى ەمەس, يكەمدى قادام رەتىندە سيپاتتاپ وتىر. ەگەر نارىقتا جاعداي كۇرت وزگەرسە, ءوندىرىستى ارتتىرۋ ۋاقىتشا توقتاۋى دا مۇمكىن.
ەكونوميست راسۋل رىسمامبەتوۆ مۇناي وندىرىسىندەگى بۇل وزگەرىستەردى ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزدى كەزەڭنىڭ ءبىر بولىگى دەپ باعالايدى.
– مۇناي ءوندىرىسىن يكەمدى تۇردە رەتتەۋ ارقىلى نارىقتاعى تۇراقتىلىقتى ساقتايمىز. سوندا ەلىمىزدىڭ سەنىمدى سەرىكتەس رەتىندەگى بەدەلى ارتا تۇسەدى. بىراق بۇل رولگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن تەك ءوندىرىس ەمەس, ىشكى قۇرىلىمدىق وزگەرىستەر دە قاجەت. ەلىمىزدى كورشىلەرمەن سالىستىرىپ, باسەكەگە يتەرمەلەۋ – قاتە كوزقاراس. ويتكەنى ءار ەلدىڭ دامۋ كەزەڭى, ەكونوميكالىق مۇمكىندىگى مەن باعىتى ءارتۇرلى. ءبىرى جاڭا عانا ەكسپورتتىق ساياسات قۇرىپ جاتسا, ەندى ءبىرى ەكونوميكالىق وقشاۋلانۋدان شىققان جوق. قازاقستان – 30 شاقىرىمدىق مارافوندى ارتتا قالدىرعان ەل. ءبىز قاتەلىكتەردەن ساباق الدىق, رەفورمالاردى باستان وتكەردىك, ينستيتۋتسيونالدىق نەگىز قالىپتاستىردىق. سوندىقتان جارىسقا ءتۇسۋ ەمەس, ايماقتى ۇيلەستىرەتىن ەكونوميكالىق پلاتفورما بولۋ مىندەتى جۇكتەلىپ وتىر, – دەيدى ەكونوميست.
ەكونوميست ەل بولاشاعى ءۇش باعىتتا ايقىندالا تۇسەدى دەيدى: وڭدەۋشى ونەركاسىپ, اگروسەكتوردى جاڭعىرتۋ جانە لوگيستيكالىق حابقا اينالۋ.
– شيكىزات تاسىمالداۋشى ەل بولىپ قالا بەرسەك, ۇزاقمەرزىمدى دەربەستىككە قول جەتكىزە المايمىز. تاۋ-كەن جانە مەتاللۋرگيا سالاسىندا تەرەڭ قايتا وڭدەۋگە كوشۋىمىز كەرەك. اۋىل شارۋاشىلىعىندا جاڭا تەحنولوگيالار ەنگىزۋ ارقىلى ونىمدىلىك پەن باسەكەگە قابىلەتتىلىك ارتادى. لوگيستيكا – گەوگرافيالىق ارتىقشىلىعىمىزدى كاپيتالعا اينالدىراتىن قۇرال. قىتاي مەن ەۋروپانىڭ اراسىندا وتىرعان ەلدىڭ تولىققاندى ترانزيتتىك ويىنشى بولا الماۋى – ۇلكەن مۇمكىندىكتى ۋىستان شىعارىپ الۋمەن تەڭ, – دەيدى ر.رىسمامبەتوۆ.
مۇناي وندىرىسىندەگى يكەمدى قادامدار, ىشكى رەفورمالار جانە ايماقتىق كووپەراتسيا – قازاقستاندى ەۋرازيا ەكونوميكاسىنىڭ وزەگىنە اينالدىراتىن نەگىزگى تىرەكتەر. ەگەر ءتيىمدى پايدالانا بىلسەك ەلىمىزدىڭ ستراتەگيالىق مۇمكىندىگى ءبىزدى ءسوزسىز سەنىم مەن تۇراقتىلىقتىڭ ورتالىعىنا اينالدىرماق.
