دزيۋدودان الەم چەمپيوناتى 1956 جىلدان بەرى ۇزدىكسىز ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى. بىراق ەلىمىزدىڭ بىردە-ءبىر بالۋانى كسرو قۇراماسى ساپىندا ءدۇبىرلى دوداعا قاتىسقان ەمەس. جاعداي تەك تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن وزگەردى. دەسەك تە تورتكۇل دۇنيەنىڭ تەڭدەسسىزدەرى باس قوسقان بايراقتى باسەكەگە ۇزبەي قاتىسقانىمىزبەن, العاشقى كەزدەرى جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلۋ مۇمكىن بولمادى. سونىڭ سالدارىنان 1993 جىلى گاميلتون (كانادا), 1995 جىلى تيبا (جاپونيا), 1997 جىلى پاريج (فرانتسيا), 1999 جىلى بيرمينگەمدە (انگليا) وتكەن جارىستاردان قورجىنىمىز بوس قايتتى.
حح عاسىر تابالدىرىقتان اتتاعاننان كەيىن وتاندىق دزيۋدو ەڭسە تىكتەي باستادى. 2001 جىلى گەرمانيانىڭ ميۋنحەن قالاسىندا شىمىلدىعى تۇرىلگەن الەم چەمپيوناتىندا قوس اسحات – جيتكەەۆ (90 كگ) پەن شاحاروۆ (73 كگ) جۇلدەگەرلەر قاتارىنا قوسىلىپ, بارشا الاش جۇرتىن قۋانىشقا بولەدى. ولارعا قولا مەدال بۇيىردى. قازىر بۇل جىگىتتەردىڭ ەكەۋى دە باسشىلىق قىزمەتتە. ا.شاحاروۆ – اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمى, ا.جيتكەەۆ – رەسپۋبليكالىق دزيۋدو فەدەراتسياسىنىڭ باس حاتشىسى.
ميۋنحەننەن كەيىن كەلەسى جۇلدەنى تاعى باقانداي سەگىز جىل كۇتتىك. 2003 جىلى وساكاعا, 2005 جىلى كايرعا, 2009 جىلى ريو-دە-جانەيروعا ساپارىمىز ءساتسىز بولدى. دەسەك تە ەل دزيۋدوسىندا تىڭ سەرپىلىس بارى بايقالدى. سەبەبى بالۋاندارىمىز جۇلدە الماسا دا, جەڭىس تۇعىرىنا سىنىق-سۇيەم قالعاندا ءسۇرىنىپ ءجۇردى. سول ارالىقتا اسحات جيتكەەۆ بەيجىڭ وليمپياداسىندا كۇمىس مەدال يەلەندى. اقىرى كوزدەگەن ماقساتىمىزعا قول جەتكىزدىك. 2009 جىلى روتتەردامدا ماكسيم راكوۆتىڭ جۇلدىزى جارقىراي جاندى. 100 كگ سالماق دارەجەسىندە كۇرەسكەن قاراعاندى دزيۋدو مەكتەبىنىڭ تۇلەگى فينالدا نيدەرلاندتىڭ ماقتانىشى حەنك گرولدىڭ اياعىن كوكتەن كەلتىرىپ, باس جۇلدەنى قانجىعىسىنا بايلادى. ماكسيم ارادا ەكى جىل وتكەننەن سوڭ پاريجدە كۇمىس مەدال ولجالادى. اقتىق سىنعا دەيىن القىنباي جەتكەن جەرلەسىمىز شەشۋشى تۇستا رەسەيدىڭ اتىنان سىنعا تۇسكەن اۆار جىگىتى تاگير حايبۋلاەۆقا ەسە جىبەردى.
2013 جىلى ريو-دە-جانەيرودا ازامات مۇقانوۆ اتوي سالدى. سامبودان الەم چەمپيونى, سول جارىستىڭ ءتورت دۇركىن جۇلدەگەرى دەگەن دارداي اتاعى بار بالۋاننىڭ دزيۋدوعا دەن قويعانىنا نەبارى ءبىر جىلعا تولار-تولماستاي بولعان ەدى. سوعان قاراماستان ەلىشىلىك باسەكەلەردە قارسىلاس شاق كەلتىرمەي, ۇلتتىق كوماندانىڭ جەيدەسىن كيدى. برازيليادا ا.مۇقانوۆ 66 كگ سالماقتا سايىسقا ءتۇستى. باستاپقى باسەكەلەردە ەۋروپا چەمپيونى, سول جارىستىڭ ءۇش دۇركىن قولا جۇلدەگەرى, كوماندالىق سايىستا الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى, رەسەيلىك اليم گادانوۆ, سينگاپۋرلىق جوەل تسەنگ, قۇرلىق بىرىنشىلىگىنىڭ ەكى دۇركىن جۇلدەگەرى, ۇلىبريتانيالىق كوللين وۋتس, ازيا چەمپيونى, جاپونيالىق ماسااكي فۋكۋوكانى ۇتتى. جارتىلاي فينالدا الەم, ەۋروپا چەمپيونى, الەم, قۇرلىق چەمپيوناتتارىنىڭ بىرنەشە دۇركىن جۇلدەگەرى, ۋكراينالىق گەورگي زانتارايانى جولىنان ىعىستىردى. فينالدا جاپونيانىڭ باس جۇلدىزى ماساشي ەبۋنيماعا ەسە جىبەرگەن ازامات كۇمىس مەدالدى موينىندا جارقىراتتى.
2015 جىلى استانادا جالاۋى جەلبىرەگەن جارىستا اسا جەڭىل سالماقتىڭ باس جۇلدەسىن قازاقتىڭ قوس قىرانى – ەلدوس سمەتوۆ پەن رۋستام ىبىراەۆ ءوزارا ساراپقا سالدى. بۇل تارتىس عالىمجان جىلكەلديەۆتىڭ شاكىرتىنىڭ پايداسىنا شەشىلدى. ءسويتىپ, ەلدوس الەم چەمپيونى اتانسا, رۋستام كۇمىس مەدال يەلەندى. وسى تابىستىڭ ارقاسىندا جالپى ەسەپتە ءوز تاريحىمىزدا تۇڭعىش رەت توپ-5 كوماندانىڭ قاتارىنا قوسىلدىق.
2017 جىلى بۋداپەشتە گالبادراح وتگونتسەتسەگ (48 كگ) قولا السا, 2018 جىلى باكۋدە ەلىمىزدىڭ تۋى استىندا ونەر كورسەتكەن موڭعول قىزى ءدال سول ناتيجەسىن قايتالادى. ەرلان سەرىكجانوۆ (66 كگ) كۇمىس مەدالدى موينىندا جارقىراتتى. ايدار قايىرباەۆتىڭ شاكىرتى فينالدا جاپونيانىڭ جۇلدىزى حيفۋمي ابەدەن ايلاسىن اسىرا المادى.
2019 جىلى توكيودا ەلدوس سمەتوۆ (60 كگ) ءۇشىنشى ورىنعا تابان تىرەدى. 2021 جىلى ماجارستاننىڭ استاناسىندا عۇسمان قىرعىزباەۆ (60 كگ) كۇمىسپەن كۇپتەلدى. 2022 جىلى تاشكەنتتە اسا جەڭىل سالماقتا كۇرەسكەن ەلدوس سمەتوۆ پەن ءابيبا ابۋجاقىنوۆا قولا جۇلدەنى ولجالادى. 2023 جىلى دوحادان قورجىنىمىز بوس قايتتى.
كەيىنگى الەم چەمپيوناتى بىلتىر ءباا-ءنىڭ استاناسى ءابۋ-دابيدە ءوتتى. «مۋبادالا ارەنادا» 109 مەملەكەتتەن كەلگەن 675 سپورتشى كۇش سىناستى. جارىسقا ەلىمىز تولىق قۇرامدا قاتىسقانىمەن, تەك ءابيبا ابۋجاقىنوۆانىڭ ايى وڭىنان تۋدى. باستاپقى باسەكەلەردە بارلىق قارسىلاسىنان باسىم تۇسكەن قازاقتىڭ قارشىعاداي قىزى جارتىلاي فينالدا موڭعوليالىق باسانحۋ باۆۋدورجدان جەڭىلدى. ءۇشىنشى ورىن ءۇشىن تارتىستا تۇركيالىق تۋكچە بەدەردەن باسىم ءتۇسىپ, قولا مەدالدى ەنشىلەدى.
مىنە, ەندى الەمدىك دودانىڭ جالاۋى 38-مارتە جەلبىرەيدى. بۋداپەشتە ەل نامىسىن مىنا دزيۋدوشىلار قورعايدى: ەرلەر: 60 كگ – ماعجان شامشادين مەن شەرزود داۆلاتوۆ, 66 كگ – عۇسمان قىرعىزباەۆ, 73 كگ – ەسەت قۋانوۆ, 81 كگ – ابىلايحان جۇبانازار, 90 كگ – مەيىرلان ماكسيم, 100 كگ – نۇرلىحان شارحان مەن مارات بايكامۇروۆ, +100 كگ – ەراسىل قاجىباەۆ. ايەلدەر: 48 كگ – ءابيبا ابۋجاقىنوۆا مەن عاليا تىنباەۆا, 57 كگ – باقىت قۇساقباەۆا, 63 كگ – ەسميگۇل كۋيۋلوۆا.
