ءبىلىم سالاسى قارجىلىق ساۋاتتىلىققا ءزارۋ

وبلىستىق ىشكى مەملەكەتتىك اۋديت دەپارتامەنتىنىڭ ءبولىم باسشىسى ساياگۇل ساپاروۆانىڭ ايتۋىنشا, «ونلاين بيۋدجەتتىك مونيتورينگ» جۇيەسى ارقىلى وڭىردەگى 63 ءبىلىم بەرۋ, 8 دەنە شىنىقتىرۋ, سپورت, 6 دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەسىنە مونيتورينگ جۇرگىزىلگەن. مونيتورينگتىڭ ناتيجەسىمەن 132 ميلليارد تەڭ­گەنىڭ جۇمسالۋىنا دەن قويى­لىپتى. 

«ماسەلەن, بىلتىر ماقات اۋدانىنىڭ دوسسور كەنتىندەگى س.ءشارىپوۆ اتىنداعى مەكتەپ-ينتەرناتى باس ەسەپشىسىنىڭ كارت-شوتىنا جالاقى تۇرىندە تۇسكەن 8 ميلليون 126 مىڭ تەڭگە, ال ءبىلىم ورداسىنىڭ ديرەكتورىنا 11 ميلليون 746 مىڭ تەڭگە اۋدارىلعان. وسىعان بايلانىس­تى ىقتيمال قارجىلىق بۇ­زۋ­شىلىق انىقتالدى. تەكسە­رۋ­دەن سوڭ باس ەسەپشىگە وتكەن جىل­عى ەڭبەكاقىدان 2 ملن 421 مىڭ تەڭگە, ءىسساپار ءۇشىن 51 مىڭ تەڭگە, سىياقىعا 250 مىڭ تەڭگە, ديرەك­تورعا جىبەرىلگەن 217 مىڭ تەڭگە, سىياقى ءۇشىن 593 مىڭ تەڭگە كاسىپورىن شوتىنا كەرى اۋدارىلدى», دەيدى ساياگۇل ساپاروۆا.

دەپارتامەنت وكىلىنىڭ دە­رەگىنە قاراعاندا, يساتاي اۋدان­دىق ءبىلىم بولىمىنە قاراستى ورتا مەكتەپتەردە دە وسىنداي كەم­شىلىك كەزدەسىپ وتىر. قازىر نە­گىزسىز اۋدارىلعان قارجىنى بيۋدجەتكە كەرى قايتارۋ شارالارى قولعا الىنىپتى. مۇنداي جايت اتىراۋ قالاسىندا ورنا­لاس­قان ن.تىلەنديەۆ اتىنداعى مامانداندىرىلعان مەكتەپ-گيم­نازيا-ينتەرناتىندا, س.زي­مانوۆ اتىنداعى №37, ن.بال­عىمباەۆ اتىنداعى №42, ءو.اتام­باەۆ اتىنداعى №8, ب.نىسانباەۆ اتىنداعى, №43 ورتا مەكتەپتەر مەن №44 مەكتەپ-گيمنازيادا دا انىقتالعان.

«بيىلعى قاڭتاردا اتىراۋ قا­لاسىندا ورنالاسقان ءا.جان­گەلدين اتىنداعى ورتا مەك­تەبى قىزمەتكەرىنىڭ كارت-شو­تىنا جالاقى ءۇشىن 1 ميل­ليون 627 مىڭ 156 تەڭگە قار­جى اۋدارىلعان. بۇعان 1س باعدارلاماسىمەن «قا­زى­ناشى­لىق كليەنت» ارقىلى بانك­­­تەگى جەكە سايكەستەندىرۋ كودى­­­نان كەتكەن قاتە سەبەپ بولعا­نى انىق­­تالدى. سول سەبەپ­تەن 26 قاڭ­تاردا اتالعان قىزمەت­كەر­دىڭ كارت-شوتىنان ارتىق اۋدارىلعان 813 مىڭ 578 تەڭگە مەكتەپتىڭ ەسەپ­شوتى­نا كەرى قايتارىلدى. وسىن­داي قاتەلىكپەن اقشا اۋدارۋ جى­لىوي اۋدانىنىڭ د.جا­زىق­­باەۆ اتىنداعى №16, اباي اتىن­داعى №5 ورتا مەكتەپتەردە دە انىقتالىپ وتىر», دەيدى س.ساپاروۆا.

مۇنداي قارجىلىق بۇزۋشى­لىق تەك مەكتەپتىڭ عانا ەمەس, باسقارما ەسەپشىلەرىنىڭ تاراپىنان دا بولعانى انىقتالعان. دەمەك ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ەسەپشىلەردىڭ جالاقىعا ەسەپتەلگەن قارجىنى اۋدارۋ كەزىندە قاتەلىككە ءجيى ۇرىنادى. مۇنىڭ سەبەبى نەدە؟ دەپارتامەنت وكىلىنىڭ پىكىرىنشە, ءبىلىم سالاسىنداعى ەسەپشىلەر بىرنەشە مەكتەپتە جوعارى جۇكتەمەمەن جۇمىس ىستەيدى. بۇل – ەڭبەك كودەكسىنىڭ تالاپتارىنا قايشى ارەكەت.

«وبلىستىق ءبىلىم بەرۋ باس­قار­ماسى مەكتەپتەردە ەسەپشى­لەردىڭ جەتىسپەيتىنىن العا تارتتى. قازىر وبلىس ورتالى­عىندا 431 ەسەپشى, 89 ەكونوميست, 55 قارجىگەر جەتىسپەيدى. وسىعان وراي وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋ­مەتتىك باعدارلامالار باس­قار­ماسىنان جۇمىسسىزدار ەسەبىنە الىنعان ەسەپشىلەر مەن ەكونوميستەردىڭ, قارجىگەر­لەردىڭ ءتىزىمىن سۇراتتىق. سول مالىمەتكە سايكەس قۇرمانعازى اۋدانىندا 40, ماحامبەتتە – 36, جىلىويدا – 30, قىزىلقوعادا – 23, ماقاتتا – 12, يساتايدا – 10, يندەر اۋدانىندا 8 مامان جۇمىسسىزدار تىركەۋىندە تۇر. وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنا ەڭبەك كودەكسىنە سايكەس انىق­تالعان بۇزۋشىلىقتاردى قال­پى­نا كەلتىرۋدى مىندەتتەيتىن حات جولدادىق. بىراق باسقارما تارا­پىنان اتالعان ۇسىنىلعان حابار­لامالار ورىندالمادى. ەندى اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ ناتيجەسى تۋرالى اقپاراتتى كۇتىپ وتىرمىز», دەيدى س.سا­پاروۆا.

دەپارتامەنت وكىلىنىڭ دەرە­گىنە سۇيەنسەك, اتىراۋ وبلىستىق وباعا قارسى كۇرەس ستانساسى قىزمەتكەرىنىڭ كارت-شوتىنا 20 ناۋرىزدا 9 ميلليون 750 مىڭ 555 تەڭگە اۋدارىلعانى انىقتالعان. مۇنى ەسەپشىلەر مەكەمە باس­شىسىنىڭ بۇيرىعىنا سايكەس اتالعان قىزمەتكەرگە مەحانيكتىڭ لاۋازىمدىق مىندەتىن قوسىمشا اتقارۋ جۇكتەلگەنىمەن ءتۇسىن­دىردى. سول ءۇشىن تولەنەتىن قوسىم­شا جالاقى پايىزدىق كورسەت­كىشپەن قاتە ەسەپتەلىپ, 9 ميلليون 606 مىڭ 108 تەڭگە ارتىق اۋدارىلعان. بۇل قارجى مەكەمەنىڭ شوتىنا كەرى قايتارىلدى.

ء«بىز وسىنداي بۇزۋشىلىق­تاردى قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن اكىم­گەرلەرگە حابارلاما جى­بەرەمىز. ولار­دىڭ بىزگە بەرگەن جاۋا­بىن تالدايتىن بولساق, بارلىعىن­دا قاتە اۋدارىم جا­سال­عانى العا تارتىلادى. بىراق مىناداي ساۋالدار تۋىندايدى. ەگەر ەسەپشى قاتەلەس­كەن بولسا, «ونلاين بيۋدجەتتىك مونيتورينگ» ءمودۋلى جۇيەسىمەن انىقتالعانعا دەيىن بىردە-ءبىر قىزمەتكەر ارتىق قارجىنى نەگە ءوز ەركىمەن قايتارماعان؟ ال ەسەپ­شىلەر ارتىق اۋدارىلعان قار­جىنى كەرى قايتارۋعا نەگە قا­دام جاسامادى؟» دەيدى س.ساپاروۆا.

اتالعان دەپارتامەنتتىڭ ديرەك­تورى ماۋلەن مۇتيەۆتىڭ مالى­مەتىنشە, بىلتىر بيۋدجەت قار­جىسىنىڭ ماقساتتى جۇمسا­­لۋىنا بايلانىستى 59 اۋديتور­لىق تەكسەرۋ جۇرگىزىل­گەن. تەكسەرۋ كەزىندە 34 452,8 ميلليون تەڭگەنىڭ بۇزۋشىلىعى انىقتالعان. ونىڭ ىشىندە 29 648,6 ميلليون تەڭگە – قارجىلىق بۇزۋشىلىق.

«ەسەپتى كەزەڭدە كامەرال­دىق باقىلاۋ ارقىلى 17 450 مەم­لەكەتتىك ساتىپ الۋ زاڭدىلىعى قامتىلدى. ونىڭ ىشىندە 4 702 مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ بويىنشا 45 325,0 ميلليون تەڭگەنىڭ زاڭ بۇزۋشىلىعى انىقتالدى. دەپارتامەنت تاراپىنان 672 لاۋازىمدى تۇلعا جالپى سوماسى 45 ميلليون تەڭگەنىڭ اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىگىنە تارتىلىپ, بيۋدجەتكە 42,4 ميلليون تەڭگە  ءوندىرىلدى», دەدى م.مۇتيەۆ.

ىشكى اۋديت دەپارتامەنتى انىقتالعان بۇزۋشىلىقتاردى جويۋ, وعان جول بەرگەن تۇلعالاردى جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ تۋرالى اۋديت نىساندارىنا ارنايى نۇسقامالار جولداپتى. سونىڭ قورىتىندىسىمەن 41 لاۋازىمدى تۇلعا  تارتىپتىك  جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان.

اتىراۋ وبلىسى