سۋرەتتى تۇسىرگەن – تولعاناي باتىرحان, «EQ»
1992 جىل. جاڭا عانا تاۋەلسىزدىگىن جاريالاعان ەلىمىز ەڭسەسىن تىكتەپ, بەت-بەينەسىن ايقىندايتىن رەسمي رامىزدەرىن ىزدەپ جاتقان كەز ەدى. قازاق جۇرتى تاريح ساحناسىنا ءوز تۋىمەن, ءوز تاڭباسىمەن شىعۋعا بەل بۋدى. وسى شاقتا جوعارعى كەڭەس ەلتاڭبا جاساۋعا اشىق بايقاۋ جاريالادى. بۇل حابار تالاي سۋرەتشىنىڭ جۇرەگىن ءدىر ەتكىزدى. اسىرەسە الىستا جۇرگەن ازامات – تاشكەنتتەگى مەملەكەتتىك جوبالاۋ ينستيتۋتىندا قىزمەت ەتەتىن ساۋلەتشى جانداربەك مالىبەكوۆ ءۇشىن بۇل ۇندەۋ – ومىرلىك ميسسياسىمەن ۇندەسكەن شاقىرۋ ەدى. بايقاۋ جاريالانعانىن ونىڭ قالاي بىلگەنى دە قىزىق.
«قىزمەت ىستەپ جۇرگەنىمدە تۋعان جەرىم – قىزىلوردادان قوناقتار ءجيى كەلەتىن. سونداي كۇننىڭ بىرىندە ەلدەن كەلگەن مەيمانىم «لەنينشىل جاس» گازەتىن قولىما ۇستاتتى. اتاجۇرتتىڭ جاڭالىقتارىن ءبىلىپ وتىرسىن دەپ اكەلسە كەرەك. مەن ونى كەيىنىرەك وقيمىن دەپ قويا سالدىم. بىراق ءدال سول گازەتتە ومىرىمە ۇلكەن بەتبۇرىس جاسايتىن اقپاراتتىڭ جاريالانعانىن بىلگەن جوقپىن. كۇندەردىڭ كۇنىندە جۇمىستان قالت ەتىپ قولىم بوساپ, ەسىمە ەلدەن كەلگەن گازەت ءتۇستى. اشىپ وقي باستادىم. ايقارما بەتتەگى تاقىرىپ جارق ەتە قالدى: «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءوزىنىڭ ەلتاڭباسىنا كونكۋرس جاريالايدى!» بۇل ۇلكەن مۇمكىندىك ەكەنىن ءتۇسىندىم. الامانعا ات قوسۋ كەرەكتىگىن ۇقتىم. ءسويتىپ, ەلتاڭبا جوباسىن ابىرويمەن جاساپ شىقتىق», دەدى ابىز اقساقال. ءسويتىپ, كوزىن الىسقا جىبەرىپ, ءبىر تىنىستاپ الدى دا اڭگىمەسىن ءارى قاراي جالعادى:
«مۇنداعى نەگىزگى دەتال – گازەت قوي. قۇداي بىلەدى, سول گازەت قولىما جەتپەگەندە, ونى ىقىلاسىم اۋىپ قايتادان وقىماعانىمدا بۇل تاريحي وقيعاعا قاتىسا المايتىن ەدىم. ەلتاڭبا باسقا بولار ەدى, مەن دە باسقا بولار ما ەدىم... سوندىقتان گازەت – مەن ءۇشىن اسا قاستەرلى دۇنيە. ونى وسى سەبەپتى قالدىرماي وقيمىن. اڭگىمەلەسكەن ازاماتتارعا دا وسىنى ءجيى ايتامىن. وزگە مەملەكەتتەرمەن يىق تىرەستىرىپ, قارقىندى تۇردە العا جىلجۋ ءۇشىن, تاريحتى ءبىلىپ, بولاشاقتى باعامداۋ ءۇشىن – باسىلىمدى نازاردا ۇستاۋ قاجەت. گادجەتتەر قانشا دامىعان زاماندا ءومىر سۇرسەك تە, گازەت وقۋ – اريستوكراتيالىق ادەت بولىپ قالا بەرمەك».
مىنە, ءوزى ايتقانداي مىرزا كوڭىلدى, بەكزات بولمىستى جانداربەك مالىبەك ۇلىنىڭ اۋزىنان ەستىگەن تاعىلىمدى اڭگىمە وسى بولدى. ءار نارسەگە ءبىر دۇنيە سەبەپ بولادى. ەشنارسە كەزدەيسوق ەمەس. ەلتاڭبا اۆتورىمەن سۇحبات ءبىزدى وسىنداي ويعا قالدىردى.
