ەسكەرەتىن دۇنيە – بيىل دانا ابايدىڭ دۇنيەگە كەلگەنىنە 180 جىل تولسا, مۇرسەيىت بىكە ۇلىنىڭ تۋعانىنا – 165 جىل. 1995 جىلى جارىق كورگەن «اباي» ەنتسيكلوپەدياسىنىڭ 422 بەتىندە: «مۇرسەيىت (نۇرسەيىت) بىكە ۇلى 1860 جىلى تۋعان, 1917 جىلى ومىردەن وتكەن. اباي ولەڭدەرىن قاعازعا ءتۇسىرىپ, بۇگىنگى ۇرپاققا جەتكىزۋگە وراسان زور ەڭبەك سىڭىرگەن. مۇرسەيىتتىڭ جەتىنشى اتاسى – انەت بابا, ابايدىڭ جەتىنشى اتاسى ايتەكپەن بىرگە تۋىسادى. مۇرسەيىت اۋەلى سەمەيدە ورىس مەكتەبىندە ءتورت جىل وقىپ, كەيىن بۇحارادا ءبىلىم العان. سەمەي ويازىنىڭ كەڭسەسىندە ءتىلماش ءارى پيسار, مەكتەپتە مۇعالىم بولعان. اباي ونى اۋىلىنا الدىرىپ, بالا وقىتقان», دەلىنىپتى.
جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆ «مۇرسەيىتتىڭ ەڭبەگى اسىل مۇرا» دەسە, اكادەميك الكەي مارعۇلان «مۇرسەيىت بولماسا, اباي شىعارمالارىنىڭ جارىق كورۋى قيىن بولار ەدى», دەپ جوعارى باعا بەرىپتى.
ال 1957 جىلى جارىق كورگەن جوعارىداعى ەكىتومدىقتىڭ العى ءسوزىن جازعان مۇحتار اۋەزوۆ: «مۇرسەيىت جازىپ قالدىرعان اباي شىعارمالارىنىڭ ءۇش قولجازباسى بار. مۇنىڭ ءبىرىنشىسى 1905 جىلى قاعازدىڭ ەكى جاق بەتىنە قاتار جازىلعان قالىڭ داپتەر. نومىرلەنگەن بەت سانى – 200. بىراق اراسىندا كەيبىر بەتتەر ءتۇسىپ جوعالىپ كەتكەن. ەكىنشى قولجازبا – 1907 جىلى قاعاز بەتىنە تۇسكەن. بۇل دا قاعازدىڭ ەكى جاق بەتىنە بىردەي جازىلعان. نومىرلەۋى بويىنشا 232 بەت. مۇندا دا تۇسكەن, جوعالعان بەتتەر بار. ءۇشىنشىسى – 1910 جىلعى قولجازبا. بۇل دا داپتەردىڭ ەكى بەتىنە قاتار جازىلعان. بەت سانى – 204.
1907 جانە 1910 جىلعى قولجازبانىڭ ەكەۋى دە قارا سوزدەردەن باستالدى. كوشىرمەنىڭ ۇشەۋى دە ارابتىڭ ەسكى ەملەسىمەن, ءبىر كىسىنىڭ قولىمەن جازىلعان. قولجازبانىڭ بىرىندە بار, ەكىنشىسىندە جوق شىعارما وتە از كەزدەسەدى. نەگىزىندە ءۇش قولجازبا ءبىرىن-ءبىرى قايتالايدى», دەپ جازىپتى.
وسى وقيعا تۋرالى ءارحام ىسقاق ۇلىنىڭ ەستەلىگىندە: «1905 جىلى جاز شىعىپ كيىز ءۇي تىككەندە كاكىتاي «ابىلايشا» قوس تىككىزىپ, مۇرسەيىت موللانى شاقىرتىپ الىپ: سەن مىنا ءبىز جيناعان اباي ولەڭدەرىن رەتتەپ جاز دەپ, وڭاشا قوسقا وتىرعىزادى. مۇرسەيىت اسىقپايتىن, سۇلۋ جازاتىن ادام ەدى», دەسە, ءۋاسيلا ماعاۋياقىزىنىڭ ەستەلىگىندە, وتكەن عاسىر باسىندا الاش قايراتكەرى ءاليحان بوكەيحاننىڭ اتسالىسۋىمەن 1909 جىلى پەتەربور قالاسىندا ي.بوراگانسكيدىڭ باسپاحاناسىنان باسىلىپ شىققان «ابايدىڭ العاشقى كىتابى» وسى مۇرسەيىت قولجازباسى نەگىزىندە جارىق كورگەن دەيدى.
