ءىس-شارا اياسىندا بىرنەشە سەسسيا ءوتتى. وندا تسيفرلىق تەحنولوگيالار, قارجى سەكتورىنداعى ترەندتەر, ۋربانيستيكا جانە «جاسىل» ەكونوميكا ماسەلەلەرى تالقىلاندى. فورۋمعا قاتىسۋشىلارعا Kazatomprom, QazaqGaz, ERG, BI Development, Transtelecom, Cerebra AI, Forte Bank, AIX, Presight AI Kazakhstan, Qazaqstan Venture Group جانە باسقا دا ءىرى كومپانيالاردىڭ جوبالارى تانىستىرىلدى. ءباا تاراپىنان دا Masdar, AMEA Power, SMARTWATT, Abu Dhabi Commercial Bank, Dubai Science Park, TECOM Group سياقتى جەتەكشى كومپانيالاردىڭ جەتىستىكتەرى باياندالدى.
فورۋمنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا قر ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترى ارمان شاققاليەۆ, ءباا سىرتقى ساۋدا ءمينيسترى دوكتور تاني بين احمەد ءال زەيۋدي, «اتامەكەن» ۇكپ قازاقستاننىڭ سىرتقى ساۋدا پالاتاسىنىڭ باسقارما توراعاسى مۇرات قارىمساقوۆ پەن ءباا ساۋدا-ونەركاسىپ پالاتالارى فەدەراتسياسىنىڭ باس حاتشىسى حۋمايد بەن سالەم ايتۋلى جنيىعا قاتىسۋشىلارعا ءىلتيپات ءسوزىن جەتكىزدى.
قر ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترى ارمان شاققاليەۆ قازاقستاننىڭ الدىندا ءباا-مەن ەكىجاقتى تاۋار اينالىمىن 1 ملرد دوللارعا دەيىن جەتكىزۋ بويىنشا ناقتى ماقساتى تۇرعانىن اتاپ ءوتتى.
ء«بىز بەت العان ناقتى باعدار - ەكسپورتتى ءارتاراپتاندىرۋ جانە ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ. قازاقستان ايتارلىقتاي ەكسپورتتىق الەۋەتكە يە, اگروونەركاسىپتىك كەشەندە وسىمدىك مايلارى, قوي ەتى, مال ازىعى, بيداي جانە ت.ب. سياقتى ونىمدەر بويىنشا الەۋەت 96 ملن دوللاردان اسادى. مەتاللۋرگيالىق ونىمدەر 250 ملن دوللاردان استام ءوسىمدى قامتاماسىز ەتە الادى. ءوسۋ الەۋەتى 19 ميلليون دوللارلىق حيميا ونەركاسىبىندە – ەڭ الدىمەن پوليپروپيلەن سەگمەنتىندە, سونداي-اق ەكسپورت كولەمى 30 ميلليون دوللاردان اساتىن ماشينا جاساۋ ىسىندە ايتارلىقتاي مۇمكىندىكتەر اشىلۋدا. مينەرالدى تىڭايتقىشتاردى, قۇرىلىس جانە مۇناي سەرۆيستىك قىزمەتتەرىن ەكسپورتتاۋدا, سونداي-اق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار سالاسىندا قوسىمشا الەۋەت بار», - دەدى ول.
ءوز سوزىندە ءباا ساۋدا-ونەركاسىپ پالاتالارى فەدەراتسياسىنىڭ باس حاتشىسى حۋمايد بەن سالەم بىلاي دەپ اتاپ ءوتتى:
«كوپ جىلدان بەرى ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدى ءوزارا سەنىم, قۇرمەت پەن پروگرەسكە نەگىزدەلگەن تەرەڭ ديپلوماتيالىق جانە ساۋدا بايلانىستارى بىرىكتىرەدى. بۇگىن ءبىز قول جەتكىزگەن تابىستاردى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار الدا تۇرعان تاماشا مۇمكىندىكتەردى دە اتاپ وتۋدەمىز. ءبىزدىڭ ەكونوميكالىق بايلانىستارىمىز جىل سايىن نىعايىپ كەلەدى, بۇل – ەنەرگەتيكا, ساۋدا, ينفراقۇرىلىم, تەحنولوگيالار جانە تۇراقتى دامۋ سياقتى ماڭىزدى سالالارعا سالىنعان ينۆەستيتسيالاردىڭ ناتيجەسى».
سەسسيالارمەن قاتار قارجىلىق, ەنەرگەتيكالىق, تاۋ-كەن, high tech, مەديتسينا جانە باسقا دا سالالارى بويىنشا ەكى ەلدىڭ بيزنەس وكىلدەرى اراسىندا B2B فورماتىندا بىرقاتار كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىرىلدى.
قازىر احقو-دا ءباا-دەن 46 كومپانيا تىركەلگەن, ولار قارجى جانە ساقتاندىرۋ, عىلىمي جانە تەحنيكالىق قىزمەت, اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالار, ساۋدا, كولىك, وڭدەۋ جانە تاۋ-كەن ءوندىرۋ ونەركاسىبى جانە باسقا دا سالالاردا جۇمىس ىستەيدى.
فورۋم قاتىسۋشىلارىنا قازاقستاندىق جانە اراب كومپانيالاردىڭ بيزنەس-جوبالارى تانىستىرىلدى. سونىڭ ىشىندە, Presight AI Kazakhstan كومپانياسى بار. ارابتىق G42 توبىنا كىرەتىن بۇل كومپانيا جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق تالداۋ سالاسىنداعى وزىق شەشىمدەرمەن اينالىسادى, كومپانيا 2023 جىلدان باستاپ قازاقستاندا جۇمىس ىستەيدى جانە ول احقو-دا تىركەلگەن. قازىر Presight AI Kazakhstan استانادا Smart City زياتكەرلىك پلاتفورماسىن قۇرۋ, قازاقستانداعى العاشقى سۋپەركومپيۋتەردى ىسكە قوسۋ جانە Alem.AI بازاسىندا احۋالدىق ورتالىقتى اشۋ بويىنشا جوبالاردى ىسكە اسىرۋدا.
سونىمەن قاتار قازاقستان مەن ءباا كاپيتال نارىقتارى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۇراقتى تۇردە بەلسەندى دامىپ كەلەدى. ەميتەنتتەر مەن ينۆەستورلار ءۇشىن ينۆەستيتسيالىق ورتانى قولجەتىمدى ەتۋ باعىتىندا بايلانىستار نىعايىپ جاتىر.
مىسالى, بيىلعى 7 مامىردا Nasdaq Dubai بيرجاسى مەن Astana International Exchange (AIX) وزدەرىنىڭ ورتالىق دەپوزيتاريلەرى اراسىندا تىكەلەي بايلانىستى ىسكە قوسقانىن حابارلادى. بۇل بايلانىس ارقىلى قوسارلى ليستينگتەگى باعالى قاعازدار بويىنشا ساۋدا-ساتتىق پەن ەسەپ ايىرىسۋدى ەكى الاڭدا دا قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
بۇعان دەيىن 2024 جىلى AIX ابۋ-دابي بيرجاسى (ADX) بيرجالار اراسىنداعى ساۋدا ءۇشىن قۇرعان Tabadul تسيفرلىق بيرجالىق حابىنا قوسىلعان ەدى. سونداي-اق AIX-ءتىڭ ساۋدا مۇشەلەرى قاتارىندا بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنەن International Securities, BHM Capital جانە Al Ramz Capital كومپانيالارى بار.
سونىمەن قاتار ءساۋىر ايىندا ەۋرازيالىق دامۋ بانكى AIX الاڭىندا ءباا ديرحامىندا وبليگاتسيالاردىڭ دەبيۋتتىك شىعارىلىمىن ءساتتى ورنالاستىرىپ, قازاقستاندا وسى ۆاليۋتادا وبليگاتسيا شىعارعان العاشقى ەميتەنت اتاندى.
