ساپار بارىسىندا س.تورايعىروۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە جاس سايلاۋشىلارمەن, ءماسليحات دەپۋتاتتارىمەن, جاستار ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرىمەن, سونداي-اق شارباقتى اۋدانىنىڭ حالقىمەن جانە اكىمىمەن كەزدەسۋلەر ءوتتى. ءىس-شارالارعا 500-دەن اسا ادام قاتىستى.
نۇرلان ءابدىروۆ پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ باستاماشىلىق ەتكەن كونستيتۋتسيالىق رەفورما شەڭبەرىندە سايلاۋ جۇيەسىن ترانسفورماتسيالاۋ تۋرالى ايتا كەلە, جاڭاشىلدىقتار قوعامنىڭ سۇرانىسىنا نەگىزدەلگەنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار ول ەلىمىزدىڭ سايلاۋ ورگاندارىنىڭ دامۋى, سايلاۋ كوميسسيالارىن كاسىبيلەندىرۋ, ەلەكتورالدىق وقىتۋ, حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق جانە بايقاۋ ينستيتۋتىن ارتتىرۋ جونىندە ءسوز قوزعادى.
«ەلدىڭ سايلاۋ جۇيەسىن ترانسفورماتسيالاۋ حالىقتىڭ ەلدى باسقارۋعا قاتىسۋىن ارتتىرۋ جولىمەن بيلىك ينستيتۋتتارىن قالىپتاستىرۋدىڭ ساپالى جاڭا مودەلىنە كوشۋدى بىلدىرەدى. سايلاۋ جۇيەسىنىڭ جاڭاشىلدىقتارى جۇرتشىلىقتىڭ سۇرانىستارى مەن ۇسىنىستارىنا نەگىزدەلگەن», دەدى ن.ءابدىروۆ.
سايلاۋ ۇدەرىسىنە قاتىسۋشىلارمەن تىكەلەي ديالوگتى دامىتۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. 2022 جىلدان باستاپ وسك توراعاسى ەل كولەمىندە 143 كەزدەسۋ وتكىزدى, وعان 18 مىڭنان اسا ادام قاتىستى.
پاۆلودار وبلىسىنا ساپاردىڭ ءبىرىنشى كۇنىندە ينتەراكتيۆتى سەسسياعا قاتىسۋشىلار سايلاۋ جۇيەسىن دامىتۋ, سايلاۋدى تسيفرلاندىرۋ جانە الەمدىك ترەندتەر تۋرالى سۇراقتار قويىپ, بەلسەندىلىك تانىتتى. ماسەلەن, 2-كۋرس ستۋدەنتى, جاس سايلاۋشىلار كلۋبىنىڭ مۇشەسى ايشا تالاسوۆا پىكىر الماسۋعا بولاتىن سايلاۋ جاڭالىقتارىن جيناۋ ءۇشىن جاستار پورتالىن قۇرۋدى ۇسىندى. تاعى ءبىر ستۋدەنت اسحات ەسىموۆ ەلەكتورالدى سالاداعى الەمدىك ترەندتەرگە قىزىعۋشىلىق بىلدىرسە, ال ايتۋار ساۆريدەنوۆ سايلاۋ ۇدەرىسىن تسيفرلاندىرۋ مۇمكىندىكتەرى تۋرالى سۇرادى.
300-دەن اسا جاس رەسپوندەنت س.تورايعىروۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە جانە شارباقتى اۋدانىنداعى كەزدەسۋلەردە وزەكتى سايلاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ونلاين-ساۋالناماعا قاتىستى. ناتيجەلەرگە كەلسەك, رەسپوندەنتتەردىڭ 72,7%-ى پرەزيدەنتتىككە كانديداتتار ءۇشىن مەملەكەتتىك قىزمەت وتىلىنە قويىلاتىن تالاپتاردى قولدايدى; 40,4%-ى قاعاز بيۋللەتەنمەن داۋىس بەرۋدى قالايدى; 36,3%-ى سوت ءىس-ارەكەتكە قابىلەتسىز دەپ تانىعان ازاماتتار داۋىس بەرمەۋى كەرەك دەپ سانايدى; 41,3%-ى قىلمىس جاساعانى ءۇشىن سوتتالعان ادامداردىڭ داۋىس بەرۋ قۇقىعى بولماۋعا ءتيىس دەپ سانايدى; 51,6%-ى سايلاۋلار مەن رەفەرەندۋمدار تۋرالى اقپاراتتى الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى بىلەدى. وسك باسشىسى بۇل ساۋالنامالاردىڭ پراكتيكالىق ءمانى بارىن جانە ولاردىڭ ناتيجەلەرى الداعى سايلاۋ ناۋقاندارى كەزىندە سايلاۋشىلاردى اقپاراتتاندىرۋ ستراتەگياسىن قاراستىرعاندا ەسكەرىلەتىنىن اتاپ ءوتتى.
ساپار اياسىندا ءوڭىردىڭ اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارى مۇشەلەرىمەن كەڭەس ءوتتى. سايلاۋدىڭ زاڭدىلىعى مەن اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ, سايلاۋ ۋچاسكەلەرىن ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جابدىعىن جاقسارتۋ جانە كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. سونداي-اق اۋىل اكىمدەرىن سايلاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا پراكتيكالىق جاعدايلاردى تالداۋ جانە كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ سايلاۋ زاڭناماسىن بىلۋىنە تەستىلەۋدى قامتيتىن سەمينار-ترەنينگ ءوتتى.
ساپاردىڭ ەكىنشى كۇنى نۇرلان ءابدىروۆ شارباقتى اۋدانىندا بولدى. ول اۋىل جاستارى, كوللەدج ستۋدەنتتەرى جانە تۇرعىندارىمەن كەزدەستى. وندا سايلاۋدىڭ ولاردىڭ ومىرىنە قالاي اسەر ەتەتىنى تالقىلاندى.
اۋىلدىق كىتاپحانا قىزمەتكەرى ناتاليا ماششەنكو اكىمدەردى تىكەلەي سايلاۋ بيلىكتى حالىققا جاقىنداتا تۇسكەنىن اتاپ ءوتتى. اۋداندىق قوعامدىق كەڭەستەن باقتىلى قالىباەۆا اۋدان اكىمىنىڭ تۇراقتى تۇردە اۋىلدىق وكرۋگتەردى ارالاپ, تۇرعىندارمەن كەزدەسىپ تۇراتىنىن ايتتى. اۋداندىق ءماسليحات دەپۋتاتى ۆلاديمير پولياكوۆ اكىمدەردى سايلاۋ قۇقىعىنىڭ حالىققا بەرىلۋىمەن بيلىككە دەگەن سەنىمنىڭ نىعايا تۇسكەنىن مالىمدەدى.
وسك توراعاسى قازاقستاندا 2021 جىلدان باستاپ اۋىل اكىمدەرىنىڭ تىكەلەي سايلاۋى وتكىزىلىپ كەلە جاتقانىن, بۇگىندە ولاردىڭ 97 پايىزعا جۋىعىن حالىق تىكەلەي سايلاعانىن ەسكە سالدى. 2023 جىلى پيلوتتىق رەجىمدە 45 اۋدان جانە قالا اكىمدەرىنىڭ سايلاۋى ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل اكىمدەردىڭ حالىق الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرىپ, حالىقتىڭ مۇددەسى مەن سۇرانىسىنا اناعۇرلىم جاقىنىراق ەتەدى. «بۇل وزگەرىستەردىڭ بارلىعى – پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇسىنعان رەفورمالاردىڭ ءبىر بولىگى. مۇنىڭ ماقساتى – ازاماتتاردىڭ جەرگىلىكتى دەڭگەيدە شەشىمدەر قابىلداۋعا قاتىسۋىن كەڭەيتۋ», دەدى ول.
ساپار بارىسىندا ەڭ بەلسەندى قاتىسۋشىلارعا وسك باستاماسىمەن شىعارىلعان ەلەكتورالدى تاقىرىپقا ارنالعان كىتاپتار تاپسىرىلدى.
