سونىڭ ايقىن دالەلى بولسا كەرەك, مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن ەلوردا تورىندەگى روزا باعلانوۆا اتىنداعى «قازاقكونتسەرت» مەملەكەتتىك اكادەميالىق كونتسەرتتىك ۇيىمى ساحناسىندا اقىننىڭ 80 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان «اينالدىم سەنەن, اتامەكەن-اي» اتتى شىعارماشىلىق كەش – ەل مادەنيەتىندەگى ەلەۋلى وقيعاعا اينالدى. ايتۋلى كونتسەرت ءبىر تۇلعانىڭ مەرەيتويى عانا ەمەس, تۇتاس ءبىر ءداۋىردىڭ ءۇنىن, ۇلتتىڭ جان دۇنيەسىن, ساعىنىشى مەن مۇراتىن تەربەگەن تاعىلىمدى باسقوسۋ رەتىندە ەستە قالدى. مەرەكەلىك كەشتە سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ پەن پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا جولداعان جۇرەكجاردى قۇتتىقتاۋلار وقىلىپ, اقىننىڭ جارى جۇماگۇل ساريەۆا قۇرمەت تورىنەن ورىن الدى.
ولەڭ ولكەسىندە وزىندىك ۇنىمەن ورنەك سالعان ءشومىشباي ساريەۆ وتكەن عاسىردىڭ جەتپىسىنشى جىلدارى-اق جارقىراي تانىلدى. اقىن تەك ءتول تۋىندىلارىمەن عانا ەمەس, الەم ادەبيەتىنىڭ ءىنجۋ-مارجاندارىن قازاق تىلىنە تارجىمەلەۋ ارقىلى دا ۇلتتىق رۋحانيات كوكجيەگىن كەڭەيتتى. اتاپ ايتساق, د.گۋليا, و.بەرگولتس, ي.اباشيدزە, س.ۆيكۋلوۆ, ا.دەمەنتەۆ, ف.اليەۆا, ر.روجدەستۆەنسكي, ح.ابدۋللين, م.ەمينەسكۋ, لۋيش دي كاموەنس سياقتى كوپتەگەن شەتەل اقىندارىنىڭ ولەڭدەرىن قازاق تىلىنە اۋداردى. 1989 جىلى «قاينار» باسپاسىنان «تاماشا, تاماشا, تاماشا» اتتى كىتابى باسىلىپ شىقتى. قازاق اقىندارى اراسىندا تۇڭعىش رەت «عاشىقتار جىرى», «بوزجورعا» اتتى اۆتورلىق بەينەتاسپاسى جارىق كورگەن. 2000 جىلى ءشومىشباي ساريەۆ بۋحارەستە يۋنەسكو ۇيىمداستىرعان رۋمىنيانىڭ ۇلى اقىنى ميحايل ەمينەسكۋگە ارنالعان بۇكىل دۇنيەجۇزىلىك اقىندار سيمپوزيۋمىنا ورتالىق ازيادان جالعىز قاتىسقان اقىن بولدى.
اقىن جىرلارىنىڭ وزگە تىلدەرگە اۋدارىلۋى – ونىڭ شىعارمالارىنىڭ ادامزاتتىق ورتاق قۇندىلىقتارعا اينالعانىنىڭ ايعاعى. «ارايلى كوكتەم», «تەڭىزدەن سوققان جەل», «تاعدىر», «ۋاقىت», ء«بىزدىڭ عاسىر» سەكىلدى جىر جيناقتارى – ۋاقىتپەن ۇندەسكەن, ءداۋىر تىنىسىن ءدوپ باسقان, وقىرمان جۇرەگىنەن تەرەڭ ورىن العان سىرلى الەم. بۇل كىتاپتاردان ءومىردىڭ ءوزى, ادامنىڭ ىشكى يىرىمدەرى, زاماننىڭ ءۇنى ەستىلەدى. عالىم ايگۇل ىسىماقوۆا اتاپ وتكەندەي, ءشومىشباي پوەزياسىنىڭ بىرەگەي قىرى – ونىڭ تابيعي اۋەزدىلىگى, ولەڭدەرىنىڭ انگە اينالۋعا سۇرانىپ تۇراتىن تىلسىم سازى. راسىندا, اقىن جىرلارى وقىلعان ساتتەن-اق اۋەنگە اينالىپ, جۇرەككە جول تابادى. ازاماتتىق پافوس پەن نازىك ليريكانى شەبەر ۇشتاستىرعان ول – قازاققا كەڭ تاراعان تالاي ءاننىڭ ءماتىنىن جازىپ, پوەزيا مەن مۋزىكانىڭ اراسىن جالعاعان التىن كوپىرگە اينالدى.
كەزىندە ءشومىشباي ساريەۆ شىعارماشىلىعىن جوعارى باعالاپ, اقىن پوەزياسىنىڭ سىرشىلدىعى مەن تەرەڭدىگىنە ايرىقشا ءتانتى بولعان اكاداميك زەينوللا قابدولوۆتىڭ ء«اننىڭ عۇمىرى – ونىڭ سوزىندە» دەگەن ءبىر اۋىز پىكىرىندە تۇلعا تابيعاتىنىڭ تۇتاس بولمىسى جاتقانداي. سەبەبى ءشومىشباي ساريەۆ – پوەزيا مەن ءان الەمىن تابيعي ۇيلەستىرە بىلگەن سيرەك دارىن. ونىڭ جىرلارى تەك وقىلمايدى, ولار ايتىلادى, شىرقالادى, حالىقپەن بىرگە جاسايدى. اقىننىڭ قالامىنان تۋعان 300-دەن استام ءان ءماتىنى – قازاق مۋزىكا ونەرىنىڭ التىن قورىنا قوسىلعان اسىل مۇرا. «اينالدىم سەنەن, اتامەكەن-اي», «سالەم ساعان, تۋعان ەل», «سارىارقا», «قاراعىم-اي», «اۋىلىم-ءانىم», «بوزجورعا», «اياۋلىم», «قازاق ەلى», «سارىارقا», «عاشىق جۇرەك», «ارمان جولدار», ء«ومىر-وزەن», «ساعىندىم, ساعىم جىلدار», «قيماي سەنى بارامىن», «ساعىنىشىم – استانا» سىندى تۋىندىلار – حالىق جادىندا جاتتالىپ, ۇلتتىق رۋحتىڭ ايناسىنا اينالعان شىعارمالار.
ال اتاقتى «اينالدىم سەنەن, اتامەكەن-اي» ءانىنىڭ العاشقى ورىنداۋشىلارىنىڭ ءبىرى قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى روزا رىمباەۆا اقىن ولەڭدەرىنىڭ ۋاقىت سىنىنا توتەپ بەرگەنىن ايتىپ, ولاردىڭ بۇگىندە وزەكتىلىگىن جوعالتپاعانىن تىلگە تيەك ەتەدى.
ءشومىشباي ساريەۆ شىعارمالارىنىڭ كەڭ تارالۋىنا قازاق ونەرىنىڭ ساڭلاقتارى دا زور ۇلەس قوستى. اقىن اندەرىن ديماش قۇدايبەرگەن الەم ساحناسىندا شىرقاپ, ۇلتتىق ونەردى جاھاندىق دەڭگەيگە شىعارسا, ءمادينا ەراليەۆا, روزا رىمباەۆا, ماقپال ءجۇنىسوۆا, سەمبەك جۇماعاليەۆ, باعدات سامەدينوۆا, باۋىرجان يساەۆ سەكىلدى انشىلەر حالىق اراسىنا كەڭىنەن تاراتتى. اندەرى حالىقارالىق دەڭگەيدە دە جوعارى باعالاندى. ماسەلەن, «اياۋلىم» ءانى حالىقارالىق «ازيا داۋىسى» بايقاۋىندا گران-پري يەلەنىپ, قازاق ءانىنىڭ مارتەبەسىن اسقاقتاتتى. ال ء«انۇرانىم – ازيادا» تۋىندىسى تۇتاس ەلدىڭ رۋحىن كوتەرگەن سپورتتىق مەرەكەنىڭ رامىزىنە اينالدى.
تۇلعا تابيعاتىنىڭ ءدال وسى دارا قىرىنا ايرىقشا باسىمدىق بەرىلگەن «اينالدىم سەنەن, اتامەكەن-اي» اتتى ايتۋلى مەرەيتويلىق كەشتىڭ كوركەمدىك دەڭگەيى دە جوعارى شىقتى. سۋرەتكەردىڭ سىرشىل الەمى سۇلۋ ساز بولىپ توگىلگەن كونتسەرت شىمىلدىعى اقىن جىرلارىنان تۋعان اندەرمەن ءتۇرىلىپ, كورەرمەن جۇرەگىن بىردەن باۋراپ الدى. باعدارلامادا اۆتوردىڭ كلاسسيكاعا اينالعان تاڭداۋلى شىعارمالارىنىڭ رەتروسپەكتيۆاسى ۇسىنىلدى. اسىرەسە اقىننىڭ سەيدوللا بايتەرەكوۆ, كەڭەس دۇيسەكەەۆ, تولەگەن مۇحامەدجانوۆ سەكىلدى تالانتتى كومپوزيتورلارمەن شىعارماشىلىق تاندەمىنەن تۋعان تاماشا اندەر اۋەزگە تولى اسەرلى كەشتىڭ مازمۇنىن بايىتتى.
«Astana Musical» مەملەكەتتىك تەاترى ارتىستەرىنىڭ ورىنداۋىنداعى پوەزيالىق قويىلىمدار كەش مازمۇنىن بايىتىپ, كوركەمدىك دەڭگەيىن ارتتىردى. اقىن ءسوزى مەن ساحنالىق ونەر ۇندەسىپ, كورەرمەنگە ەرەكشە اسەر سىيلادى. ساحنا تورىندە «ويلان, بالام» ءانىنىڭ العاشقى ورىنداۋشىسى قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى ەرىك جولجاقسىنوۆ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرلەرى – نۇرلان ونەرباەۆ, جەڭىس ىسقاقوۆا, ۇلىقپان جولداسوۆ, قۇرماش ماحان, ەرلان رىسقالي, گۇلسىم مىرزابەكوۆا, «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىنىڭ يەگەرلەرى – باۋىرجان يساەۆ, التىنشاش مۇقاتاەۆا, «دارىن» مەملەكەتتىك جاستار سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى اياۋلىم كاماجان, «مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى» توسبەلگىسىنىڭ يەگەرى پەريزات تۇراروۆا, تاعى باسقا ونەر يەلەرى ءان سالىپ, «Gulder» ءانسامبلى مەن قازاق مەملەكەتتىك سيمفونيالىق وركەسترى كەشتىڭ كوركىن قىزدىردى. باس ديريجەر
داستان يبراگيموۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن ورىندالعان مۋزىكالىق شىعارمالار پوەزيا مەن اۋەننىڭ ۇيلەسىمدىلىگىن ايقىن كورسەتتى.
ء«شومىشباي ساريەۆتىڭ سوزىنە جازىلعان, مەن ورىنداعان «اققۋ – ارمان» ءانى تىڭدارمان تاراپىنان جوعارى سۇرانىسقا يە بولىپ, كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىققان تۋىندىلاردىڭ ءبىرى سانالادى. ءان ءماتىنىنىڭ مازمۇنى مەن يدەياسى ءار بۋىن وكىلىنە جاقىن ءارى تۇسىنىكتى بولۋىمەن ەرەكشەلەنەدى. مەن ءشومىشباي اعامەن شىعارماشىلىق بايلانىستا بولىپ, بىرقاتار جوبانى بىرگە جۇزەگە اسىرۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدىم. ول كىسى ءان اۆتورلارىمەن, ورىنداۋشىلارمەن تىعىز جۇمىس ىستەۋگە ەرەكشە ءمان بەرەتىن. ءان ماتىنىنە قاتىستى ۇسىنىستار ايتىلعان جاعدايدا, ونى تالقىلاپ, ورىنداۋشىنىڭ ءوتىنىشىن ەسكەرۋگە ءاردايىم دايىن تۇراتىن. ءشومىشباي ساريەۆتىڭ شىعارماشىلىق مۇراسى وتە اۋقىمدى. ول قازاق مۋزىكا ونەرىنە كوپتەگەن تانىمال اندەردىڭ ءماتىنىن سىيلادى. سوندىقتان دا اقىن جىرلارى كەڭىنەن ورىندالىپ, شىعارماشىلىق مۇراسى بولاشاقتا دا شىرقالا بەرەتىنىنە سەنىم مول», دەدى ءانشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى نۇرلان ونەرباەۆ.
كەش سوڭىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ اتىنان ارنايى ىقىلاس گ ۇلى تابىستالىپ, ەل پرەزيدەنتىنىڭ ءىلتيپاتى اقىن ەڭبەگىنە بەرىلگەن جوعارى باعانىڭ بەلگىسىندەي اسەر قالدىردى. بۇل – ونەرگە كورسەتىلگەن قۇرمەتتىڭ, ءسوز قۇدىرەتىنە دەگەن ءىلتيپاتتىڭ ايقىن كورىنىسى.
