تاعزىم • 29 ءساۋىر, 2025

اكادەميك

210 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

«الماتىدان تەلەفون سو­عىلدى. م.اۋەزوۆ اتىن­داعى ادە­بيەت جانە ونەر ينستيتۋ­تى­­نىڭ ديرەكتورى, تانىمال عا­لىم كەنجەحان ماتىجانوۆ حا­بارلاستى. اكادە­ميك سەيىت قاس­قاباسوۆتىڭ سەكسەن جىلدىعىن اتاپ ءوتۋدىڭ جايىن ايتادى».

اكادەميك

سۋرەت: shalqar.kz

وسىدان بەس جىل بۇرىن گازەتتە («Egemen Qazaqstan», 2020 جىل, 24 ماۋسىم) باسىلعان «سەيىت» اتتى ماقالامىزدىڭ ءبىرىنشى سويلەمى بۇل. كەشە دە كەنجەحان تەلەفون سوقتى. بىراق سەكسەن بەس جىلدىقتى اتاپ ءوتۋدىڭ جايى ايتىلمادى... جۇرەگىمدى ءتىلىپ تۇسكەن سۋىق حابار ايتىلدى. سەيىت اعام باقيلىق بولىپتى. ومىردەن مەنىڭ سەيىت اعام ءوتىپتى. مەنىڭ تامارا اپايىمنىڭ سوڭىنان كەتىپتى. تۇپ-تۋرا بەس ايدان كەيىن. الماتىعا بارعان سايى­ن كوز الدىمىزدا كەمىپ, سەمىپ, ءسونىپ بارا جاتقانىن كورىپ, جۇرەگىمىز جۇدەپ, جانىمىز جىلاپ قايتاتىن. تاعى ءسال جۇرە تۇرسا ەكەن, ۇل-قىزىنىڭ الدىندا تۇرا تۇرسا ەكەن, تىم قۇرىسا سەكسەن بەس جىلدىعىن اتاپ ءوتىپ, ايتارىمىزدى ايتىپ قالساق ەكەن دەگەن ءۇمىت اقتالمادى.

تاۋبە دەۋدەن, سابىرعا كەلۋدەن باسقا شارا بولماي تۇر. بالا كۇنىنەن-اق دىڭداي دەۋگە كەلە قويمايتىن دەنساۋلىعىمەن سەكسەننىڭ بەسەۋىنە جەتكەنىنە, وسىنشاما الاپات اۋقىمدى ءىس تىندىرىپ كەتكەنىنە شۇكىرشىلىك ايتامىز.

سەيىت قاسقاباسوۆتىڭ جۇل­دىزى عىلىم اسپانىندا جاس­تاي جارقىرادى. عالىم تۋرالى ماقالالاردىڭ باسى قوسىلعان ەرتەرەكتەگى مەرەيتويلىق جي­ناقتان «لەگەندا كازاحستانسكوي ناۋكي», «گەنيالنىي ۋچەنىي» دەگەن باعالاردى وقي الاسىز. بۇل قىزدىرمانىڭ قىزىل ءسوزى ەمەس ەكەنىن ۋاقىتتىڭ ءوزى دالەلدەپ بەردى. جالپى, ۇلتتىق فولكلورتانۋدى قاسقاباسوۆقا دەيىنگى جانە قاسقاباسوۆتان كەيىنگى كەزەڭدەر دەپ شارتتى تۇردە بولە ايتۋدىڭ ارتىعى جوق. ءبىزدى قويىپ, ءتۇبى ءبىر تۇركى جۇرتىنداعى فولكلورتانۋشىلار سەيىت قاسقاباسوۆتىڭ «قازاق ءميفى جانە الەمدىك ميفولوگيا» اتتى كولەمدى زەرت­تەۋى شىققان سوڭ بارىپ ءوز حالىقتارىنىڭ ميفتەرىنە جا­ڭاشا قاراپ, ىزدەپ, تاۋىپ, جاريا­لاپ, ناسيحاتتاپ جاتتى, وسى ىسكە قوزعاۋ سالىپ, سەڭدى بۇزىپ بەرگەن قازاق عالىمىنا اق العىسىن جاۋ­دىرۋمەن بولدى. ەڭبەكتەرىنە وتە ءجيى سىلتەمە جاسالاتىن, كىتاپتارى اعىلشىن تىلىندە جاريالاناتىن, ماقالالارى الەمدىك ەڭ بە­دەلدى جۋرنالداردا باسىلاتىن ماڭدايالدى ءبىلىمپازىمىز, حالىقارالىق فولكلوريستەر قوعامىنىڭ مۇشەلىگىنە سايلانعان بىزدەگى جالعىز عالىم سەيىت قاس­قاباسوۆ بولاتىن. قاسقاباسوۆ قازاق فولكلورتانۋىن الەمدىك دەڭگەيگە كوتەردى. مۇنىڭ باسىن اشىپ ايتۋ كەرەك.

قاسقاباسوۆتىڭ قازاق رۋحىن اسقاقتاتۋعا اتسالىسقان ەرەن ەڭبەگىنىڭ ءبىرى – م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىن باسقارعان جىلدارىندا ۇلان-بايتاق فولكلورىمىزدى جيناۋدى, زەرتتەۋدى جاڭاشا جۇرگىزگەنى. ونىڭ ناقتى كورىنىسى – ءجۇز تومدىق «با­بالار ءسوزىن» شىعارۋ ءىسىن باس­تاعانى, ۇيىمداستىرعانى. قازاق فولكلورىنىڭ 100 تومدىعى – الەمدە بۇرىن-سوڭدى بولىپ كورمەگەن قۇبىلىس. ءبىز مۇنى ۇمىت­پايمىز. مۇنى تاريح ۇمىت­پايدى.

عىلىمعا ارقا سۇيەيتىن, عا­لىم­دى قۇرمەتتەيتىن ەل كۇيى­مىزدە قالا الساق, اكادەميك سەيىت قاسقاباسوۆتىڭ اسىل اتى ءاردايىم ارداقتالا بەرەتىن بولادى.

 

ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ,

مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, شاكىرتى

سوڭعى جاڭالىقتار