ونەر • 22 ناۋرىز, 2025

وتاندىق ەتنوديزاين ونىمدەرى

182 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ۇلتتىق ناقىشتاعى بۇيىمدارعا دەگەن قىزىعۋشىلىق ارتقان سايىن بۇل باعىتتا جۇمىس ىستەيتىن كاسىپكەرلەر دە كوبەيىپ كەلەدى. ءبىرى قۇراق كورپە تىگىپ, كيىم دايىنداسا, ەندى ءبىرى ينتەرەردى ويۋ-ورنەكپەن ساندەپ, كەڭىستىكتى قازاقى بولمىسقا بەيىمدەپ ءجۇر. ەندى ءبىرى بىلتە شام جاساپ, ەكولوگيالىق تازا ونىمگە قازاقى ءوڭ بەرەدى. ولار ءۇشىن مۇنىڭ ءبارى – جاي عانا قولونەر ەمەس, تۇراقتى تابىس كوزى دە. قوڭىر رەڭكتى نارىققا بەيىمدەپ, ءداستۇر مەن كاسىپتى ۇيلەستىرە بىلگەن كاسىپكەرلەر ءوز ورنىن تاۋىپ, تۇتىنۋشى تالعامىنا ساي جاڭا ترەند قالىپتاستىرىپ وتىر.

وتاندىق ەتنوديزاين ونىمدەرى

قازاقى ناقىشتاعى جيھاز سانگە اينالۋى مۇمكىن بە؟ كۇندەلىكتى ومىرگە يكەمدەلگەن, زاماناۋي ينتەرەرگە ۇيلەسەتىن ۇلتتىق ستيل قالىپتاستىرۋ شە؟ ايدانا ەرىمبەت وسى سۇراقتارعا ء«يا» دەپ جاۋاپ بەردى.

ول – ديزاينەر, كاسىپكەر, زەرتتەۋشى. بىراق ەڭ باستىسى – قازاق مادەنيەتىنە شىن عاشىق ادام. ونىڭ قولىنان شىققان «Otyrar» اسپالى شامى, «Lashyn» ارت-ورىندىعى, «Jylan qaiys» ۇستەلى, «Astau, Qorqyt» كرەسلوسى سەكىلدى بۇيىمدار ءبىر قاراعاندا ونەر تۋىندىسىنا ۇقسايدى.

اپ

– ۇلتتىق ستيلدەگى جيھازعا سۇرانىس بار. بىراق ءبىز ونى ءوزىمىز بايقامايمىز. جيھاز العاندا كوپ ادام ءبىرىنشى بولىپ IKEA-نى قارايدى. ال نەگە قازاقى ويۋى بار ورىندىق, كيىزبەن قاپتالعان ۇستەل نەمەسە كوشپەلىلەر داستۇرىنەن شابىت العان شام ءبىرىنشى تاڭداۋعا اينالماسقا؟ مەن قازاقى ءستيلدى تەك ەتنو-فەستيۆالداردا عانا ەمەس, كۇندەلىكتى ومىردە دە كورۋگە بولادى دەپ سانايمىن. ماعان بۇل بيزنەس قانا ەمەس, ءومىر سالتى. سۋرەتشى بولامىن دەپ ءوستىم, كەيىن ينتەرەر ديزاينىن تاڭدادىم. بىراق «ەۋروپالىق ستيل, سكانديناۆيالىق ستيل» دەگەن سوزدەردى تىم ءجيى ەستي باستاعاندا ويلاندىم. قازاقتىڭ ءوزىنىڭ ەرەكشە ءستيلى نەگە ينتەرەردە كورىنىس تاپپاسقا؟ ءسويتىپ, ەتنوديزاين باعىتىندا جۇمىس ىستەۋگە كىرىستىم, – دەيدى كاسىپكەر.

2017 جىلى ديزاينەر قىزىمىز ۇلتتىق ناقىشتاعى ينتەرەر بۇيىمدارىن جاساۋ ماقساتىندا ءوز ديزاين ستۋدياسىن اشتى. العاشقىدا ءۇش ادامدىق شاعىن شەبەرحانا رەتىندە باستالعان كاسىپ بۇگىندە ەلىمىزدەگى تانىمال برەندكە اينالدى. ديزاينەرلىك ستۋديا ۇلتتىق ناقىشتاعى ينتەرەر بۇيىمدارىن جاساپ قانا قويماي, ولاردىڭ الەمدىك نارىققا جول تارتۋىنا دا جاعداي جاسايدى. ستۋديا شەكتەۋلى تيراجبەن ەكسكليۋزيۆتى بۇيىمدار شىعارادى. بۇل ستراتەگيا ءبىر جاعىنان ءونىمنىڭ بىرەگەيلىگىن ساقتاسا, ەكىنشى جاعىنان ونىڭ ينۆەستيتسيالىق قۇندىلىعىن ارتتىرادى. قازىر ول ونىمدەرىن ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنە, ءتىپتى شەتەلگە ەكسپورتتاپ جاتىر. اقتاۋ, اقتوبە سىندى قالالاردان ءجيى تاپسىرىس تۇسەدى. بۇل ايماقتاردا ۇلتتىق ستيلدەگى ينتەرەرگە دەگەن سۇرانىس جوعارى.

ۆا

– وتاندىق برەندتەرگە ەڭ ۇلكەن سىن – ءوندىرىس. قىتايدا جاساپ, «Made in Kazakhstan» دەپ جازۋ وڭاي. بىراق مەن ءۇشىن بۇل جول ەمەس. ءبىز شىنايى ۇلتتىق ءونىم جاساعىمىز كەلەدى. ءوندىرىستىڭ ءار ساتىسىندا قازاقتىڭ قولتاڭباسى قالۋى كەرەك. ناعىز ونەر – ۋاقىت سىنىنان وتەتىن دۇنيە. ءبىز تەك سانگە اينالعان ترەند ەمەس, بولاشاقتا دا باعاسىن جوعالتپايتىن قۇندىلىق جاساساق دەيمىز. بيزنەسكە كىرىسپەس بۇرىن قارجىلىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ ماڭىزدى ەكەنىن ءتۇسىندىم. بار قاراجاتىمدى ستۋدياعا سالدىم, نەسيەدەن باس تارتتىم. ەڭ باستىسى – ساپا مەن دارالىق. ينتەرەر بۇيىمدارىنىڭ ءوندىرىسى ۇزاق ۋاقىت الادى, ال اينالىم قاراجاتى باياۋ قوزعالادى. سوندىقتان قارجى اعىمىن مۇقيات جوسپارلاپ, تابىستىڭ كوپ بولىگىن قايتا ينۆەستيتسيالاۋ كەرەك, – دەيدى ايدانا.

كومپانيا الداعى ۋاقىتتا ءونىم اسسورتيمەنتىن كەڭەيتىپ, جيھاز جانە ۇيگە ارنالعان توقىما بۇيىمدارىن شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىر. وسىلايشا, ۇلتتىق مادەنيەتىمىزدى زاماناۋي تۇرعىدا قايتا جاڭعىرتۋ ارقىلى ەلىمىزدىڭ برەندتىك ونىمدەرىن الەمگە تانىتۋعا نيەتتى.

– بىزدە ەكى نەگىزگى باعىت بار: ينتەرەر ديزاين جانە كوللەكتسيالىق جيھاز جاساۋ. كەيبىر جوبالاردا ەتنوەلەمەنتتەردى كلاسسيكالىق ينتەرەرمەن ۇيلەستىرىپ, جاڭا ستيل قالىپتاستىرامىز. مىسالى, مەيرامحانا ينتەرەرىن جاساساق, وندا ۇلتتىق ويۋلاردى تەك ساندىك ەلەمەنت ەمەس, فۋنكتسيونال بولشەك رەتىندە قولدانامىز. ال جيھاز جاساۋ باعىتى بويىنشا مەنى collectible design قىزىقتىرادى – بۇل كوللەكتسيالىق جيھاز, ءبىر جاعىنان – ونەر, ءبىر جاعىنان – كۇندەلىكتى ومىردە قولدانۋعا بولاتىن زاتتار. ديزاينەرلىك بيزنەس – تەك شابىتپەن عانا جۇرەتىن سالا ەمەس, مۇندا قارجىلىق ساۋات پەن ستراتەگيالىق ويلاۋ اسا ماڭىزدى. ءبىز ءار بۇيىمدى جاساۋعا كەتكەن شىعىندى, نارىقتاعى سۇرانىستى, تۇتىنۋشىنىڭ تولەم قابىلەتىن ەسكەرىپ, باعا ساياساتىن قالىپتاستىردىق, – دەپ ءتۇسىندىردى ا. ەرىمبەت. 

سوڭعى جاڭالىقتار