جاقىندا «جۇمىسشى ماماندىقتار جىلى» فەستيۆالى اياسىندا وڭتۇستىك استاناداعى بىرقاتار كاسىپتىك-تەحنيكالىق كوللەدجدەر تسيفرلىق باعدارلاماسىن ناتيجەلى ىسكە اسىرىپ جاتقانىن كورسەتتى. مىسالى, الماتى قۇرىلىس كوللەدجى ستۋدەنتتەرىنىڭ «Arduino» تەحنولوگياسىمەن ازىرلەگەن يننوۆاتسيالىق «اقىلدى ءۇي» اۆتوماتتاندىرۋ جۇيەسى شامنىڭ جانىپ-ءسونۋىن رەتتەيدى. وندا ينتەللەكتۋالدى جارىق سەنسورلارى مەن قاۋىپسىزدىك جۇيەسى قاراستىرىلعان. مۇندا قوزعالىس PIR-داتچيكتەرى, گاز جانە ءتۇتىن سەنسورلارى بار, ولار ىقتيمال توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الادى. ال تەمپەراتۋرانى ولشەيتىن جانە ىلعالدىق سەنسورلارى جەلدەتۋ مەن جىلىتۋ جۇيەسىنىڭ جۇمىسىن اۆتوماتتى تۇردە رەتتەپ, جايلى ميكروكليماتتى قامتاماسىز ەتەدى. «اقىلدى ءۇيدىڭ» بارلىق فۋنكتسياسىن «Bluetooth» جانە «Wi-Fi» ارقىلى سمارتفوننان قاشىقتان باسقارۋعا بولادى. ماسەلەن, گاز نەمەسە ءتۇتىن شىققاندا جۇيە دەرەۋ حابارلاما جىبەرىپ, ال زۋممەرلەر مەن LCD-ديسپلەيلەر قاۋىپتى جاعداي تۋرالى دابىل قاعادى. كوللەدج ستۋدەنتى عابباس ءبايازيتوۆتىڭ ايتۋىنشا, جوبا زاماناۋي تەحنولوگيالار باسپانانى جايلى ءارى قاۋىپسىز ەتەدى. مىسالى, گاز تارالعان جاعدايدا جۇيە بىردەن انىقتاپ, يەسىنە حابارلاما جەتەدى. جۇيەنىڭ بارلىق ەلەمەنتىن ستۋدەنتتەر وزدەرى قۇراستىرىپ, باعدارلامالاعان. ونى باسقارۋعا ارنالعان ءموبيلدى جۇيە «Play Market» پەن «App Store» قوسىمشالارىندا قولجەتىمدى. جوبا مۇنداي تەحنولوگيالاردى تۇرعىن ۇيلەرگە قويۋدىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتىپ وتىر. ءبىر جاعىنان, ەنەرگيا تيىمدىلىگى مەن قاۋىپسىزدىك دەڭگەيىن ارتتىرادى.
ال الماتى ەنەرگەتيكا جانە ەلەكتروندى تەحنولوگيالار كوللەدجىنىڭ ستۋدەنتتەرى كۇن پانەلى جوباسىن تولىقتاي وزدەرى جاساعان. كوللەدج ستۋدەنتتەرى ءمادي جانبولات, قىرىقباي الپامىس كۇن پانەلدەرى باستاپقىدا فوتوەلەمەنتتەردى ءوزارا جالعاپ, ارنايى نەگىزگە دانەكەرلەۋدەن باستالاتىنىن ايتادى. كەيىننەن پانەلدى سىرتقى اسەرلەردەن قورعاۋ ءۇشىن لاميناتسيالانىپ, اليۋميني كورپۋسقا بەكىتەدى. سوڭعى كەزەڭدە ونىڭ كۇن ەنەرگياسىن ەلەكتر قۋاتىنا قانشالىقتى ءتيىمدى اينالدىراتىنى تەكسەرىلدى. ستۋدەنتتەر جوباسى جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكاداعى زاماناۋي تەحنولوگيالاردى يگەرۋمەن بىرگە ەلىمىزدە كۇن پانەلدەرى ءوندىرىسىن دامىتۋعا مۇمكىندىك بار ەكەنىن دالەلدەپ وتىر. مۇنىمەن قوسا اتالعان وقۋ ورنىنىڭ ستۋدەنتتەرى يننوۆاتسيالىق جىلىتۋ جۇيەسىن ۇسىندى. ولار اۆتونومدى جىلىتۋ جانە ىستىق سۋمەن جابدىقتاۋ جۇيەسىن ازىرلەگەن. بۇل جۇيە ورتالىقتاندىرىلعان جەلىلەردەن دەربەس جۇمىس ىستەپ, ەنەرگيانىڭ جوعارى تيىمدىلىگى مەن ەكولوگيالىق تازالىعىن قامتاماسىز ەتەدى. اۆتوماتتى باسقارۋ جۇيەسىنىڭ ارقاسىندا تەمپەراتۋرا جوعارى دالدىكپەن رەتتەلىپ, جىلۋ شىعىنىن ازايتادى. وسى ورايدا ستۋدەنتتەر يننوۆاتسيالىق شەشىمدەردى مەڭگەرۋ مەن تەوريانى زاماناۋي وقۋ ورتالىقتارى مەن ءوندىرىس الاڭدارىندا تاجىريبەمەن ۇشتاستىرۋ تيىمدىلىگىنىڭ جوعارى ەكەنىن جەتكىزدى.
مۇنداي باستامالار وقۋشىلاردىڭ ءبىلىمىن ارتتىرىپ قانا قويماي, ولاردىڭ كاسىبي قۇزىرەتىن دامىتادى. يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالارمەن جۇمىس تاجىريبەسى ستۋدەنتتەردىڭ زاماناۋي ونەركاسىپتىڭ تالاپتارىنا بەيىمدەلۋىنە ىقپال ەتەدى. وسى ورايدا كولىك سەكتورى, IT يندۋسترياسى, جيھاز ءوندىرىسى, توڭازىتقىش جانە كومپرەسسورلىق ماشينالار جاسايتىن ماماندار سۇرانىسقا يە سالالارعا باسىمدىق بەرىلىپ وتىر. الماتى كوپسالالى كوللەدجىنىڭ ديرەكتورى اسىلحان بەيسەتباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەڭبەك نارىعىندا زاماناۋي ماماندارعا سۇرانىس وتە جوعارى. وسىنى ەسكەرىپ, حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق اياسىندا ستۋدەنتتەر شەتەلدەردە تاعىلىمدامادان ءوتىپ, جاڭا تەحنولوگيالاردى مەڭگەرىپ, لينگۆيستيكالىق داعدىلارىن كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قوسا جۇمىس بەرۋشىلەرمەن فورسايت سەسسيا وتكىزىپ, ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىن جاڭارتۋ, ءبىلىم بەرۋ ۇردىسىنە كاسىبي ماماندار تارتۋ, دۋالدى وقىتۋدى دامىتۋ, ماقساتتى وقىتۋ جاعىنا كوڭىل ءبولىندى. قالا اكىمشىلىگىنىڭ قولداۋىمەن وسى كوللەدجدە كولىككە تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ, توڭازىتقىش, جيھاز ءوندىرىسى جانە IT ديزاين سىندى ءتورت باعىتتا جۇمىس ىستەيتىن ستۋدەنتتىك بيزنەس-ينكۋباتور مەن كوپسالالى قۇزىرەت ورتالىعى اشىلعان. بىلتىردان بەرى كوللەدجدىڭ الەۋمەتتىك سەرىكتەسى «DSP» ورتالىعىنىڭ قولداۋىمەن جيھاز ءوندىرىسى تەحنوپاركى اشىلىپ, ستۋدەنتتەرگە وزىق تەحنولوگيالاردى ۇيرەنۋگە جاعداي جاسالدى. وندىرىستىك وقىتۋ شەبەرلەرى مەن وقىتۋشىلارىنىڭ حالىقارالىق تاعىلىمداماسى اياسىندا قىتاي, مالايزيا, وڭتۇستىك كورەيا, گەرمانيا, تۇركيا ەلدەرىنىڭ وقۋ ورىندارىمەن مەموراندۋمعا, ستۋدەنتتەردىڭ اكادەميالىق ۇتقىرلىعى بويىنشا كەلىسسوزدەر ءجۇرىپ, حالىقارالىق ءبىلىم بەرۋ ستاندارتتارى ەنگىزىلدى.
الماتى تەحنولوگيالىق كوللەدجىنىڭ ديرەكتورى ەرۇلان قاراعۇلوۆ ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار الاڭىندا «جۇمىسشى ماماندىقتارى جىلىن» ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ءارى وندىرىسكە قاجەتتى ماماندار دايارلاۋدا وڭتۇستىك استانادا يندۋستريالىق وقۋ-وندىرىستىك كلاستەر قۇرۋ قاجەتتىگىن جەتكىزدى. كلاستەر جۇمىس بەرۋشىلەر, جوعارى وقۋ ورىندار, كوللەدجدەر, مەكتەپتەردى جانە مەملەكەتتىك ورگاندار ىقپالداستىعىن كەڭەيتەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, كلاستەر تۇلەكتەردى تاۋەلسىز اتتەستاتسيادان وتۋىنە, مۇعالىمدەردىڭ بىلىكتىلىگىن باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرۋمەن قاتار, ءبىلىم باعدارلاماسىن جەتىلدىرۋگە جول اشادى. قازىرگى تاڭدا دۋالدى وقىتۋ بويىنشا قالاداعى 12 ءىرى كاسىپورىندا 400-دەن استام ستۋدەنت ءبىلىم الىپ جاتىر. سونداي-اق ستۋدەنتتەر تۇركيا مەن يتاليادا, ال وقىتۋشىلار ەىدۇ ەلدەرىندە تاجىريبەدەن وتەدى. GIZ نەمىس قاۋىمداستىعىمەن بىرلەسىپ, سالالىق سەرتيفيكاتتاۋ ورتالىقتارىن قۇرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ وتىر.
ال نەگىزى 1956 جىلى قالانعان ارحيتەكتۋرا, ديزاين جانە ينجەنەريا كوللەدجى ەڭبەك نارىعىنىڭ زاماناۋي تالاپتارىن ەسكەرىپ, ءبىلىم باعدارلاماسىن جەتىلدىرۋدى جالعاستىرىپ جاتىر. وسىعان دەيىن كوللەدجدە سۇرانىسقا يە 50 مىڭعا جۋىق مامان دايارلانعان. قازىرگى ۋاقىتتا كوللەدجدە مەملەكەتتىك تاپسىرىس بويىنشا 820 ستۋدەنت ءبىلىم الادى. ولاردىڭ 35 پايىزى قالاداعى جەتەكشى كومپانيالاردا تاجىريبەدەن وتەدى. 2023 جىلى ستۋدەنتتەردىڭ – 84, بىلتىر 88 پايىزى جۇمىسقا ورنالاسقان. كوللەدج 60-تان استام كاسىپورىنمەن ىنتىماقتاستىق ورناتقان. ديرەكتور كامال جامانعوزوۆتىڭ پىكىرىنشە, «جۇمىسشى ماماندىقتار جىلىنا» سايكەس كوللەدجدە عيماراتتاردى جوبالاۋ مەن پايدالانۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان (BIM-تەحنولوگيالار), ليفت شارۋاشىلىعى مەن ەسكالاتور جۇيەسىنە قاتىستى جاڭا باعىتتار اشىلعان. حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس قايتا دايارلاۋ جانە بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ باعدارلامالارى اياسىندا قىتايدىڭ «يۋبەي» ءبىلىم بەرۋ ورتالىعىمەن ىنتىماقتاستىق مەموراندۋمىنا قول قويىلعان. سونداي-اق «تەحنونيكول» قۇرىلىس اكادەمياسىمەن بىرلەسىپ, حالىقارالىق قۇزىرەت ورتالىعى اشىلدى. ورتالىق اشىلعاننان بەرى 2 مىڭنان استام ادام قىسقامەرزىمدى وقۋدان ءوتتى. بيىل كەمىندە 2600 مامان دايارلاۋ جوسپارلانىپ وتىر.
الداعى تاڭدا دا كوللەدج ءبىلىم ۇدەرىسىنە ينۆەستيتسيا تارتىپ, دۋالدى وقىتۋ مەن كاسىبي باعدار بەرۋ جۇمىستارىن دامىتۋدى جالعاستىرماق. وسى ماقساتتا تسيفرلىق قۇرىلىس جانە ەنەرگيا ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارى بويىنشا جاڭا باعىتتار, سونداي-اق «Saint-Gobain» كومپانياسىنىڭ قولداۋىمەن قۇرىلىس سالاسىنا ارنالعان قۇزىرەتتىلىك ورتالىعى اشىلادى.
الماتى
