قانىش ساتباەۆ اتىنداعى سۋ ارناسى بيىل شىدەرتى وزەنىنىڭ ماڭايىن قونىس ەتكەن ەلدى مەكەندەردى بارىنشا جارىلقايىن دەپ تۇر. تىرشىلىك ءنارى ساي-سالانى سۋعا تولتىرىپ, اقتوعاي اۋدانى مەن ەكىباستۇزدىڭ اۋىلدىق ايماقتارىنداعى مال ءوسىرۋشى اعايىننىڭ نەسىبەسىن ەسەلەي تۇسەدى.
كانالدان سۋ بوساتۋ شارالارىنىڭ جالپى ۇزاقتىعى شامامەن ەكى ايعا ۇلاسادى. وسى ارالىقتا جالپى كولەمى 120 ملن تەكشە مەتر سۋ شىدەرتى وزەنى ارقىلى كەڭ دالاعا جوڭكىلىپ, شابىندىق ءۇشىن پايدالانىلاتىن كولتابانداردى, اقكول-جايىلماداعى اۋليەكول كولدەر جۇيەسىن (شامامەن 9 كول بار) تولىقتىرىپ, بالىق رەسۋرسىن قالپىنا كەلتىرۋگە وڭ اسەرىن تيگىزەدى. ەكىنشى تۇرعىدان بۇل اۋماقتاردىڭ تابيعي تەپە-تەڭدىگىن ۇستاپ تۇرۋعا, ەكولوگيالىق احۋالدى جاقسارتۋعا نەگىزدەلگەن.
– بيىل شىدەرتى وزەنىنىڭ جايىلماسىنا رەكوردتىق كولەمدە سۋ جىبەرىلەدى. ول شامامەن ءساۋىر-مامىر ايلارىندا جۇرگىزىلۋى كەرەك. 2024 جىلى بوساتىلعان سۋدىڭ كولەمى 86,7 ملن تەكشە مەتردى قۇراعان ەدى. تاسقىن سۋدىڭ كەدەرگىسىز ءوتۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا وتكەن جىلدىڭ قازان-قاراشا ايلارىندا ەرتىس باسسەيندىك ينسپەكتسياسىمەن, توتەنشە جاعدايلار ورگاندارىمەن جانە جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن بىرلەسىپ, بارلىق گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىسقا كوميسسيالىق زەرتتەۋ جۇرگىزىلدى. گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستىڭ جاعدايى قاناعاتتانارلىق, – دەيدى سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا مينيسترلىگى «قازسۋشار» رمك پاۆلودار فيليالىنىڭ باسشىسى ارمان وسپانوۆ.
اتاپ وتەيىك, «قازسۋشار» مەكەمەسىنىڭ پاۆلودارداعى فيليالىنا ارنادان بولەك, شىدەرتى ساعالىق سۋارۋ جۇيەسى, بەلوۆود توپتىق سۋ قۇبىرى, ماي توپتىق سۋ قۇبىرى, ەرتىس جۇيەلى سۋارمالى وندىرىستىك ۋچاسكەسى, قولىباي كولتاباندار جۇيەسى قارايدى. جاۋاپتى مينيسترلىك مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا الەمدە تەڭدەسى جوق گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستى كەشەندى جاڭعىرتۋدىڭ جول كارتاسىن ازىرلەدى. الداعى ءتورت جىلدا ساتباەۆ ارناسىندا 19 سۋسورعى اگرەگاتى مەن ەلەكتر جابدىقتارىن اۋىستىرۋ جوسپارلانعان.
«حالىق سانىنىڭ ارتۋىنا, وندىرىستىك كاسىپورىنداردىڭ كوبەيۋىنە بايلانىستى ارنانىڭ سۋ رەسۋرستارىنا سۇرانىس ۇلعايىپ كەلەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا بيىل مينيسترلىك ق.ساتباەۆ اتىنداعى ارنانى كەشەندى جاڭعىرتۋ جۇمىسىن باستايدى. جول كارتاسىنا سايكەس ارنانى 2028 جىلعا دەيىن 19 سۋسورعى اگرەگاتى مەن ەلەكتر جابدىقتارىن جاڭارتامىز. وسىنىڭ ناتيجەسىنە سۋمەن قامتۋ ساپاسىن ارتتىرىپ, كانالدى ۇزاق مەرزىم, قاۋىپسىز پايدالانۋدى قامتاماسىز ەتكىمىز كەلەدى», دەيدى سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا ۆيتسە-ءمينيسترى ەربولات يبرايحانوۆ.
جالپى, كەيىنگى جىلدارى ساتباەۆ ارناسىنىڭ جاعدايى كەرى كەتىپ قالعانىن بۇعان دەيىن گازەت بەتىندە بىرنەشە رەت ماسەلە ەتىپ كوتەرگەنبىز. «قازسۋشار» رمك ونىڭ جىلدىق تابىسىنان 2 ملرد تەڭگەنى جىرىپ الىپ, ەلىمىزدىڭ وزگە اۋماقتارىنداعى ينۆەستيتسيالىق جوبالارعا جۇمساپ جاتقانىن, سالدارىنان ارنانىڭ قارجىلىق احۋالى ناشارلاپ كەتكەنىن كاسىپورىن وكىلدەرى ايتۋداي-اق ايتىپ كەلەدى. ارنا پاۆلودار وبلىسىنىڭ ماي اۋدانىنداعى بەلايا وزەنىنەن باستالىپ, قاراعاندىعا دەيىن جالعاسادى. ۇزىندىعى – 459 شاقىرىم, سونىڭ 380-دەي شاقىرىمى پاۆلودار وبلىسىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان. سۋ تورابىنىڭ بىرەگەيلىگى سول, 22 سۋسورعى ستانسالارى سۋدى تومەننەن جوعارىعا قاراي ايداپ, جالپى بيىكتىگى 418 مەترگە دەيىن كوتەرەدى. مۇنداي سۋ ارتەرياسى جەر بەتىندە جوق. سۋسورعى-قۋات جابدىقتارى جىلىنا شامامەن 2200 ملن كۆت/ساعات ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىناتىندىقتان, ارنانىڭ ەكىنشى كەزەگى – «قاراعاندى – جەزقازعان» باعىتى جۇرگىزىلمەدى. ياعني سول تۇستاعى ماماندار مۇنى ءتيىمدى ەمەس دەپ ەسەپتەدى. سونىڭ اسەرىنەن كانال بۇگىندە ءوز الەۋەتىنىڭ تەك 40%-ىن عانا پايدالانادى. رەسمي مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, جىلىنا تۇتىنۋشىلار ارنادان 450-460 ملن تەكشە مەتر سۋ ساتىپ الىپ وتىر. كانال قاراعاندى, پاۆلودار وبلىستارى مەن استانا قالاسىن اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتەدى. اتالعان ءۇش وڭىردەگى ءىرى ءوندىرىس ورىندارى, شارۋاشىلىقتار ارنا سۋىن پايدالانادى.
پاۆلودار وبلىسى
