«تحونيل» ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى ليۋدميلا ءليدىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, 88 جىلدىڭ ىشىندە بىرنەشە بۋىن ومىرگە كەلگەن. قاريالار باقيعا وزىپ, ولاردىڭ يگىلىكتى ءىسىن, اسىرەسە قازاق حالقىنا قۇرمەتىن جاستار جالعاستىرىپ كەلەدى. كارىستەر ەتنومادەني ورتالىقتىڭ ءتۇرلى ءىس-شاراسىندا باس قوسادى. انا تىلىندە ءان ايتىپ, ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا قاتىستى سالت-ءداستۇر مەن ادەت-عۇرىپتاردى دارىپتەيدى.
«ەتنومادەني ورتالىقتىڭ باستاۋىندا قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى قۇرىلىسشىسى الەكسەي تەن, ەڭبەك قىزىل تۋ, قۇرمەت بەلگىسى وردەندەرىنىڭ يەگەرى, ەگىن سۋارۋشى وگاي نو-وك, فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, اكادەميك يۆان پاك سەكىلدى ەلىمىزگە تانىمال اعا بۋىن وكىلدەرى تۇر. ورتالىقتىڭ العاشقى جەتەكشىسى نادەجدا كيم كارىستەردى بىرىكتىرىپ, بەلسەندى مۇشەلەردەن كەڭەس قۇردى. ارنايى دەلەگاتسيانىڭ قۇرامىندا وڭتۇستىك جانە سولتۇستىك كورەيا ەلدەرىنە ساپارلاپ كەلدى. كەيىن ماريا وتەباەۆا-تسوي اپايىمىز باسقارعان جىلدارى ورتالىعىمىز ەلىمىزگە كەڭىنەن تانىلدى», دەيدى ليۋدميلا لي.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازىر ورتالىقتا اقساقالدار كەڭەسى بار. «سارانگ» اقساقالدار حورى, قازاق جانە كارىس ءتىلىن وقىتاتىن توبىنىڭ, ك-رور جانە بيشىلەر توبىنىڭ مۇشەلەرى بارلىق ءىس-شاراعا بەلسەنە قاتىسادى. ماسەلەن, «سارانگ» حورىنىڭ قۇرامىنداعى 19 اۋەسقوي ءانشى رەپەرتۋارداعى ءار تىلدەگى 20 ءاندى ورىنداپ ءجۇر. بۇل حور اقتاۋ, ورال قالالارى مەن وڭىردەگى بارلىق اۋداندى كونتسەرتتىك باعدارلامامەن ارالادى.
«ەلىمىزدە ءتۇرلى ەتنوستىڭ ۇلتتىق سالت-ءداستۇرىن, ءتىلى مەن ونەرىن ساقتاۋىنا, كەيىنگى ۇرپاققا كەڭىنەن ناسيحاتتاۋعا باسا كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. مەملەكەتتىڭ تاراپىنان وسىنداي قولداۋ ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى دارىپتەۋىمىزگە كەڭ جول اشتى. جىل سايىن ەگىن ورۋ اياقتالعان سوڭ «چۋسوك» مەرەكەسىن وتكىزەمىز. نەگىزىنەن ەتنوستىق مادەنيەتىمىزدى جاڭعىرتۋعا جاستاردىڭ ساناسىنا سىڭىرۋگە ۇمتىلىپ كەلەمىز», دەيدى ول.
ل.ءليدىڭ پىكىرىنشە, كارىستەر العىس ايتۋ كۇنىن اسىعا كۇتەدى. ويتكەنى كارىستەر بۇل كۇنى قازاقتىڭ جارتى نانى مەن ءبىر قۇرتىن ءبولىپ بەرگەن, مەيىرىمدىلىك تانىتقان كەزىن ەسكە الادى.
«كارىستەر العاش تابان تىرەگەن مەكەنى – ماحامبەت اۋدانىنداعى بەيبارىس اۋىلى. بۇل اۋىل بۇرىن چكالوۆ اتالعان ەدى. سول ءبىر قيىن كەزەڭدى جادىمىزدان وشىرە المايمىز. جاستارعا قازاق حالقىنىڭ سوڭعى نانىن ءبولىپ بەرىپ, قامقورلىق كورسەتكەنىن ۇدايى ايتىپ وتىرامىز. كارىستەردىڭ قازاقستانعا جەر اۋدارىلعانىنا 85 جىل تولۋىنا وراي بەيبارىس اۋىلىندا «قازاق حالقىنا مىڭ العىس» مەموريالدىق ەسكەرتكىشىن ورناتتىق. بۇل – ءبىزدىڭ قازاق حالقىنا شىنايى ريزاشىلىعىمىزدىڭ بەلگىسى. ەسكەرتكىشتەگى العىسىمىز ءۇش تىلدە – قازاقشا, كارىسشە جانە ورىسشا جازىلعان», دەيدى ل.لي.
بەيبارىس اۋىلىنداعى ءبىر كوشەگە كارىس ەتنوسىنىڭ وكىلى شين ي ءحيوننىڭ ەسىمى بەرىلدى. ويتكەنى ول جاڭا مەكەندە ءبىر بولمەسى بار باستاۋىش مەكتەپتى اشۋعا سەبەپشى بولعان ەكەن. كەيىن وسىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ ديرەكتورى, كەيىن كەڭشاردىڭ توراعاسى رەتىندە اۋىلدىڭ كوركەيۋىنە, جەرگىلىكتى تۇرعىندار مەن كارىستەردىڭ دوستىعىنا دانەكەرلىك تانىتتى.
«قازىر كارىستەر قازاق جەرىندە ءوسىپ-ءونىپ جاتىر. قازاقتان قىز الىپ, قىز بەرىسكەن قۇدا رەتىندە بىرلىگى جاراستى. قازاقشا سويلەيتىن قانداستارىم كوپ. مۇنىڭ ءبارى – قازاققا دەگەن سىيلاستىق پەن قۇرمەتتىڭ كورىنىسى», دەيدى ليۋدميلا لي.
اتىراۋ وبلىسى
