ماسەلە • 25 اقپان, 2025

گاز وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ يگىلىگىن قاشان كورەمىز؟

380 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

كاسپي تەڭىزىنىڭ ءبىز جاق سەكتورىندا كومىرسۋتەكتى شيكىزات قورى تابىلعان ءۇش كەنىش بار. بۇل – قاشاعان, قايراڭ جانە اقتوتى. ونىڭ ىشىندە ەڭ ءىرى كەن ورنى – قاشاعاننان «قارا التىن» ءوندىرۋ 9 جىل بۇرىن باستالدى. بەس ەلگە ورتاق ايدىن تەرەڭىندەگى مۇنايمەن بىرگە ەكى ءونىم ىلەسە شىعادى. ءبىرى – ىلەسپە گاز, ەكىنشىسى – كۇكىرت. پرەزيدەنت ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا قاشاعانداعى گاز وڭدەيتىن زاۋىت قۇرىلىسى ماسەلەسىنە ارنايى توقتالدى. جوباعا جاۋاپتىلارعا قۇرىلىستى مەجەلەنگەن مەرزىمدە اياقتاۋدى تاپسىردى.

گاز وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ يگىلىگىن قاشان كورەمىز؟

بىلتىر سولتۇستىك كاس­پي جوباسىنىڭ وپەراتورى – NCOC كومپانياسى اتالعان كەنىشتەن 17,4 ملن توننا مۇناي ءوندىردى. دەمەك «قارا التىنمەن» بىرگە ىلەسىپ شىققان گاز كولەمى از ەمەس. سول سەبەپتى, اتىراۋ وبلىسىندا «كوگىلدىر» ءونىمدى ەل يگىلىگىنە جاراتۋ ماقساتىندا گاز وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. «QazaqGaz» ۇك» اق باسقارما توراعاسى سانجار جاركەشوۆتىڭ ايتۋىنشا, جاڭا ءوندىرىس ورنى كەستەگە سايكەس 2026 جىلدىڭ اياعىندا پايدالانۋعا بەرىلۋى ءتيىس. قازىر زاۋىت قۇرىلىسىندا ىلگە­رىلەۋشىلىك بار. قۇرىلىس الاڭىندا 58 مىڭ تەكشە مەتر بەتون قۇيۋ جۇمىستارى اياقتالدى. مەتالل كونسترۋكتسيالار مەن مەحانيكالىق جابدىقتاردىڭ مونتاجى باستالىپ, 2 مىڭ 300 تونناسى اتقارىلعان. قۇرىلىس الاڭىندا 200 تونناعا دەيىنگى جۇكتى كوتەرەتىن ەكى كران بار. ەندى 400 توننالىق اۋىر جۇكتى كوتەرەتىن كرانداردى اكەلۋ جوس­پارلانىپتى.

گاز وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ قۇرى­لىسىن جۇرگىزەتىن باس مەردىگەرگە «KCG» جانە «Integra» جشس تاڭدالعان. وسى كەزگە دەيىنگى جوبا قارقىنى 42%-دى قۇرايدى. جابدىقتاردىڭ 90%-ى قۇرىلىس الاڭىنا جەتكىزىلىپتى. ۋچاسكەدەگى جۇمىسقا 945 ادام تارتىلعان. ونىڭ 70%-ى – جەرگىلىكتى تۇر­­­عىن­دار. ولارعا جۇمىستى ءۇزىلىسىز جۇرگىزۋ ءۇشىن 75 تەحنيكا بولىنگەن.

«قازىر قۇرىلىس الاڭىندا جۇمىس قارقىنى ارتا ءتۇستى. كوكتەمدە ءىرى كولەمدى تەحنو­لو­گيا­لىق قۇرال-جابدىق­تار­دىڭ مونتاجى جاسالادى. الداعى مامىر ايىندا قۇرىلىس جۇمىسى شارىقتاۋ كەزەڭىنە تاياپ, سول كەزدە جۇمىسشىلار سانى 2 ادامعا جەتەدى», دەيدى س.جاركەشوۆ.

مامانداردىڭ تۇسىندىرۋىنشە, زاۋىت ىسكە قوسىلعان سوڭ وڭدەلگەن گازدان ءتورت ءتۇرلى ءونىم شىعارۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇل – جىلىنا شامامەن 727 ملن تەكشە مەتر تاۋارلىق گاز, 115,5 مىڭ توننا سۇيىتىلعان مۇناي گازى, 17 مىڭ توننا كومپوزيتتىك گاز جانە 218,5 مىڭ توننا تۇيىرشىكتەلگەن كۇكىرت. بولاشاقتا گاز زاۋىتىن باسقارۋدىڭ باسىم بولىگىنە كاتار ەلىنىڭ كومپانياسى يەلىك ەتۋى مۇمكىن. ويتكەنى بىلتىر قاراشانىڭ سوڭىندا گاز وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ 75% اكتسياسىن اتال­عان ەلدىڭ كومپانياسىنا ساتۋ جونىندە كەلىسسوز جۇرگىزىلدى. وسى­عان وراي دوحا قالاسىندا «QazaqGaz», «Power International Holding», KCG, HBP باسشىلارى قاشاعان گازىن وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسىن جەدەلدەتۋ ماسەلەسى تالقىلاندى.

«اتالعان كوم­پانيا-مەردى­گەر­لەردىڭ اكتسيو­نەر­لەرى جوبانى جۇزەگە اسىرۋ مارتەبەسى, تاپسىرمالار مەن قۇرىلىستى جەدەلدەتۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شەشىمدەر تۋرالى ەسەپ بەردى. قازىر «Power International Holding» كومپانياسىنىڭ ەن­شىلەس كاسىپورنى «UCC Holding» تاراپىنان گاز وڭدەۋ زاۋى­تىنىڭ 75% اكتسياسىن ساتىپ الۋ تۋرالى كەلىسسوزدەر اياقتالدى. تران­زاكتسيا شارتتارىن كەلىسۋ ۇدەرىسى باستالدى», دەپ حابارلادى ۇلتتىق كومپانيانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.

كاتارلىق «UCC Holding» كومپانياسى اتىراۋ وبلىسىنداعى گاز وڭدەۋ زاۋىتى جوباسىنا وپەراتسيالىق باقىلاۋ جۇرگىزۋدى قولعا الدى. بۇل كومپانيا اتال­عان جوبا وپەراتورى – «GPC Investment» جشس-نىڭ كۇردەلى قۇرىلىس جونىندەگى اتقارۋشى ديرەكتورى قىزمەتىنە مۇعال ماقىمعاليدى تاعايىندادى. ول بۇرىن اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىندا, «ادجيپ قكو», «نورت كاسپيان پروكون ساليۋشنس» جانە «SNC-Lavalin» كومپانيالارىندا جۇمىس ىستەگەن. وسى تاعايىنداۋعا دەيىن كاتارلىق «UCC Holding» كومپانياسىندا باسشىلىق لاۋازىمدا قىزمەت اتقارعان.

سونداي-اق تاراپتار بىرلەسكەن ءۇش جوبانى جۇزەگە اسىرۋدى جەدەلدەتۋ ماسەلەسىن قاراستىرعان. ءبىرىنشىسى – قۋاتى 2,5 ملرد تەكشە مەتر بولاتىن قاشاعان گازىن وڭدەيتىن ەكىنشى زاۋىتتىڭ جوباسى. ەكىنشىسى – بەينەۋ – بوزوي – شىمكەنت ماگيسترالدى گاز قۇ­بى­رىنىڭ ەكىنشى تارماعىنىڭ قۇرىلىسى. ءۇشىنشىسى – اقتوبە – قوستاناي كس-14 جوباسى.

 

اتىراۋ وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار