ينفوگرافيكانى جاساعان – امانگەلدى قياس, «EQ»
باس پروكۋراتۋرانىڭ قۇقىقتىق ستاتيستيكا جانە ارنايى ەسەپكە الۋ كوميتەتى اتىراۋ وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتى ءبولىم باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى قاسىمحان مىرزاتاەۆتىڭ ايتۋىنشا, بىرىنشىدەن, تەكسەرۋلەردى قالىپتاستىرۋ مەن تىركەۋ مەرزىمىن ساقتامايدى. ەكىنشىدەن, كاسىپكەرلەردەن قىزمەتتىك اقپاراتتى سۇراتادى. ۇشىنشىدەن, لاۋازىمدى تۇلعالار كاسىپكەرلىك نىسانىنا تەكسەرۋ اكتىسىن بەرمەي كەلەدى.
«مۇنداي دەرەكتەر كاسىپكەرلىك قىزمەتتى ىلگەرى جىلجىتۋعا كەرى اسەرىن تيگىزىپ وتىر. بىلتىر جىل باسىنان بەرى 1 763 تەكسەرۋ تىركەلدى. ونىڭ ىشىندە 874 دەرەك جەكە كاسىپكەرلەردى تەكسەرۋگە قاتىستى بولىپ وتىر. كاسىپكەرلەر قۇقىعىن قورعاۋ ماقساتىندا 3 تەكسەرۋگە توسقاۋىل قويىلىپ, 83 تەكسەرۋ كۇشىن جويدى. تىركەۋدەن باس تارتۋ ارقىلى 44 تەكسەرۋدى جۇرگىزۋگە جول بەرىلمەدى. ال قالىپتاستىرۋ كەزىندەگى 50-دەن استام چەك قايتا قاراۋعا جىبەرىلدى. دەپارتامەنتتىڭ قابىلداعان شارالارىنىڭ ناتيجەسىندە 21 لاۋازىمدى تۇلعا تارتىپتىك, 7 ادام اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى», دەيدى ق.مىرزاتاەۆ.
ونىڭ سوزىنشە, قۇقىعى بۇزىلعان كاسىپكەرلەر «Qamqor» ءموبيلدى قوسىمشاسى ارقىلى تەكسەرۋلەر تۋرالى اقپارات الۋىنا بولادى. سونداي-اق لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ زاڭسىز ارەكەتىنە قاتىستى شاعىم بەرە الادى. ال سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى اتىراۋ وبلىستىق دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى ەرۇلان سەرىكقاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, «بيزنەسكە جول» جوباسى باستالعاننان بەرى 4,5 مىڭ كاسىپكەردىڭ قۇقىعى قالپىنا كەلتىرىلدى.
«كاسىپكەرلەردىڭ قىزمەتىنە بايلانىستى جالپى سوماسى 1,6 ملرد تەڭگەدەن استام بەرەشەك وتەلدى. انىقتالعان بۇزۋشىلىقتارعا قاتىستى 18 لاۋازىمدى تۇلعا تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. ءبىز كاسىپكەرلەرمەن ءجيى كەزدەسۋ وتكىزىپ, اكىمشىلىك كەدەرگىلەر نەمەسە شەنەۋنىكتەر تاراپىنان زاڭسىز ارەكەتتەردى انىقتايمىز», دەدى ە.سەرىكقاليەۆ.
جەكە كاسىپكەر اسەل ەسەنيازوۆانىڭ ماحامبەت اۋدانىنداعى بەيبارىس اۋىلىندا بىرنەشە كاسىپكەرلىك نىسانى بار. كاسىپكەردىڭ شاعىمىنا سۇيەنسەك, بۇرناعى جىلدان بەرى ءبىر توپ ادام ونىڭ بيزنەسىنە كەدەرگى كەلتىرىپ ءجۇر. ول وسىعان بايلانىستى ءتيىستى ورگاندارعا شاعىم تۇسىرگەن.
«بەيبارىس اۋىلىندا مەيرامحانا, شاعىن ماركەت اشتىم. بالالار الاڭى بار. ءبىر توپ ادام ۇنەمى مەنىڭ كاسىبىمنەن كەز كەلگەن بۇزۋشىلىقتى ىزدەيدى. تۇتىنۋشى اتىن جامىلىپ, جارامدىلىق مەرزىمىن, تاۋاردىڭ باعاسىن, نىساندار ورنالاسقان اۋماقتا تەمەكى تۇقىلىنىڭ بار-جوعىن تەكسەرگەن بولادى. زاڭ بۇزۋشىلىق بولسا, پوليتسيا شاقىرىپ, ماعان ايىپپۇل سالدىرۋعا ماجبۇرلەيدى. ولار الەۋمەتتىك جەلىدە مەنىڭ اتى-جونىمە, بيزنەسىمە بايلانىستى تەرىس پىكىر جاريالاپ وتىر. ناتيجەسىندە, ولارمەن سوتتاسۋمەن كەلەمىن. جاقىندا سوت مەنى قۇپتاپ شەشىم شىعاردى. الايدا الگى توپتاعى ادامداردىڭ شابۋىلى مۇنىمەن توقتاماي تۇر. ولار جاقىندا مەيرامحاناعا, شاعىن ماركەتكە كەلىپ, مەنى ايىپتاۋ ءۇشىن تاعى دا سەبەپ ىزدەدى. مەن ەندى قالاي جۇمىس ىستەۋىم كەرەك؟ ءوزىمدى جانە بيزنەسىمدى قالاي قورعايمىن؟» دەيدى ءا.ەسەنيازوۆا.
كاسىپكەرلەر قۇقىعىن قورعاۋ جونىندەگى ۋاكىلدىڭ اتىراۋ وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ سەكتور مەڭگەرۋشىسى, وڭىرلىك كاسىپكەرلەر پالاتاسى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى سارسەنباي جولدىباەۆتىڭ پىكىرىنشە, جەكە كاسىپ يەلەرىنىڭ قۇقىعىن قورعاۋ الگوريتمى بەكىتىلگەن. سوعان سايكەس بىلتىر انتيكور قىزمەتكەرلەرىمەن بىرگە بيزنەستىڭ 121,684 ملن تەڭگەگە م ۇلىكتىك قۇقىعى قورعالعان.
«وڭىردە كاسىپكەر جۇمىسىنا كەدەرگى كەلتىرۋ ءۇشىن قورقىتۋ دەرەگى ءبىرىنشى رەت تىركەلىپ وتىرعان جوق. شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرىن قورقىتۋ ءۇشىن ءتۇرلى ساناتتاعى توپ وكىلدەرىن تارتۋعا تىرىساتىندار بار. وسى ورايدا پوليتسەيلەردىڭ ايىپپۇل سالۋ ارەكەتى زاڭدى ما؟ بۇل ماسەلە ءالى دە اشىق كۇيىندە قالىپ وتىر», دەيدى س.جولدىباەۆ.
جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنىڭ باسشىسى ەرلان بيعامباەۆتىڭ پىكىرىنشە, پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى وزدىگىنەن كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىعىن بۇزۋ ارەكەتىنە بارمايدى.
«شاقىرتۋعا بارعان پوليتسەيلەر الدىمەن ماسەلەنىڭ انىق-قانىعىن تەكسەرىپ, زەردەلەۋگە تىرىسادى. ويتكەنى ءتارتىپ ساقشىلارى كاسىپكەرلىك نىسانداردىڭ يەلەرى شاعىم تۇسىرۋگە قۇقىلى ەكەنىن بىلەدى. سوندىقتان ولاردىڭ تاراپىنان كاسىپكەرلەردىڭ قىزمەتىنە كەدەرگى كەلتىرەدى دەي المايمىن», دەپ مالىمدەدى ە.بيعامباەۆ.
اتىراۋ وبلىسى