سەيدوللا بايتەرەكوۆ – قازاق مۋزىكا ونەرىندەگى بىرەگەي قۇبىلىس, ونىڭ ەسىمى تاريحتا التىن ارىپتەرمەن جازىلدى. ء«اليا» سىندى اندەرى حالىق جۇرەگىندە. كومپوزيتور تۇركىستان وبلىسىنىڭ كەنتاۋ قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن. ءسوزى از, ادەپتى ادام ەدى. ول ءوزىنىڭ ىشكى جان دۇنيەسىن باعالاپ, كوپ سوزدەن گورى بار جىگەرىن انگە سالۋدى ءجون كوردى. نەبارى 53 جاسىندا باقيعا وزسا دا, ارتىنا مول مۇرا قالدىردى. جەكەلەگەن اندەر عانا ەمەس, كوپتەگەن تەاترلاندىرىلعان قويىلىم مەن فيلمدەرگە دە مۋزىكا جازدى. قازاقتا ء«ان قۇدىرەتى» دەگەن ۇعىم بار. ء«اليا» – وسى قۇدىرەتكە تولى شىعارما. ونى كومپوزيتور نەبارى 28 جاسىندا جازعان. باكىر تاجىباەۆ ءسوز جازعان بۇل ءاندى 1977 جىلى روزا رىمباەۆا بولگاريادا وتكەن «التىن ورفەي» حالىقارالىق فەستيۆالىندە ورىنداپ, باس جۇلدەنى جەڭىپ الدى. بۇل تۋرالى ءانشى: «سەيدوللا بايتەرەكوۆ تە, مەنىڭ دە ونەرگە جولىمدى اشقان ءان – ء«اليا», دەيدى.
ء«اليا» مۋزىكا الەمىنە عانا ەمەس, بۇكىل قازاق حالقىنىڭ مەرەيىن اسىردى. ويتكەنى ءاليا مولداعۇلوۆا سىندى قازاقتىڭ باتىر قىزىن ايگىلەگەن ءان كەڭەس وكىمەتى تۇسىندا ۇلتىمىزدىڭ اتىن شىعارعانى – ءبىر, ەكىنشىدەن ەلدىڭ رۋحىن كوتەردى. تۋىندى كۇللى كەڭەس وداعىنا تانىمال بولعاننان كەيىن, قازاقتار اراسىندا قىزدارعا بۇل ەسىمدى قويۋ كەڭىنەن تاراعان. ء«اليا» كەڭەستىك بايقاۋلاردا توپ جارىپ, ەل نامىسىن كوتەرگەن تۋىندى ساناتىندا.
جوعارىدا اتتارى اتالعان قازاق ەسترادا جۇلدىزدارىنىڭ حالىق ونەرىنە ءىز سالىپ, كەڭ تانىمالدىلىققا يە بولعانى دا وسىنداي ءبىرتۋار كومپوزيتوردىڭ ارقاسى ما دەگەن وي تۋادى. ناعيما ەسقاليەۆا «كۇنگە تابىنۋ» ءانىن, ەرمەك سەركەباەۆ «دوس تۋرالى جىر», ء«ومىر-ءومىر» دوستىق ءانۇراندارىن, الىبەك دىنىشەۆ ء«مولدىر سەزىمدى» ورىندادى. باعدات سامەدينوۆا «سارىارقا», ماقپال ءجۇنىسوۆا ء«بىر بولايىق» ءانىن شىرقادى. سونىمەن قاتار كومپوزيتوردىڭ كوپتەگەن تانىمال ءانى حالىق جادىندا قالدى. «تۇركىستان», «كەنتاۋىم», ء«مولدىر سەزىم», «جاڭبىرلى ءتۇن», «كەزدەر-اي», «تۇسىنبەدىم», ء«بىر بولايىق», «ساعىندىم داۋىسىڭدى», «ارالدان ۇشقان اققۋلار», «امان بول» – بۇلاردىڭ ءبارى ولمەس تۋىندىلار.
الداعى ۋاقىتتا بايتەرەكوۆتىڭ 80 جىلدىعىنا وراي استانا مەن الماتى قالالارىندا كونتسەرت وتكىزۋ جوسپارلانۋدا. سونىمەن قاتار بيىل جەڭىس مەرەكەسىنە 80 جىل بولسا, ء«اليا» انىنە 50 جىل تولىپ وتىر. وسى ايتۋلى مەرەيتويلاردى لايىقتى اتاپ ءوتۋىمىز كەرەك شىعار.
كەرىمسال جۇباتقانوۆ,
تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى
