دەپۋتات ەلگە زاڭسىز اكەلىنەتىن سمارتفونداردى بۇعاتتاۋدى ۇسىندى

ساۋالدا 2024 جىلى ەلىمىزگە زاڭسىز نەمەسە «سۇر» سحەما ارقىلى اكەلىنگەن ءموبيلدى قۇرىلعىلاردىڭ ۇلەسى بۇكىل نارىقتىڭ 64 پايىزىن قۇرايتىنى ايتىلعان. سونىڭ سالدارىنان مەملەكەت تەك قوسىلعان قۇن سالىعىنان 100 ميلليارد تەڭگەگە جۋىق شىعىنعا ۇشىراعان.

«قۇرىلعىلار ەلگە كەدەندىك راسىمدەۋسىز اكەلىنەدى نەمەسە تۇپنۇسقالاردىڭ ورنىنا ارزان, جالعان ونىمدەردى ساتادى. گادجەتتەر رەسمي تۇردە اكەلىنۋى مۇمكىن, بىراق قۇجاتتاردا ولار باعانى تومەندەتەدى, قىمبات فلاگماندىق سمارتفوندار بيۋدجەتتىك مودەلدەر رەتىندە رەسىمدەلەدى. الاياقتار رەسمي قۇرىلعىنىڭ بىرەگەي ءنومىرىن كوشىرەدى جانە ونى زاڭدى ەتىپ كورسەتەدى. ءبىر كودتا 5-6 زاڭسىز قۇرىلعى تىركەلۋى مۇمكىن. جاڭا تەلەفوندى كود بويىنشا تەكسەرگەندە, «ول 10 جىل بۇرىن جاسالعان» دەگەن اڭگىمەلەر ءجيى ەستىلەدى. شەكارادان ءوتۋ كەزىندە باسقا بىرەۋدىڭ تولقۇجاتتارى نەمەسە جالعان تولقۇجاتتار سالىق تولەمەي-اق كوبىرەك تەلەفونداردى الۋ ءۇشىن قولدانىلادى», دەدى دەپۋتات.

سونىمەن قاتار, ەكاتەرينا سمىشلياەۆانىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى كەزدەرى كومپانيالار الدىمەن سالىق تولەپ, كەيىن تاۋارىن شەتەلگە ەكسپورتتاپ, تولەگەن اقشاسىن قايتارىپ بەرەتىن جاعدايلار ءجيى ورىن العان. الايدا, شىن مانىندە, گادجەتتەر ەل ىشىندە قالىپ, زاڭسىز ساتىلىپ جاتىر.

«قاڭتار ايىندا تسيفرلىق دامۋ مينيسترلىگى وسى سالانى رەتكە كەلتىرۋ بويىنشا العاشقى قادامدار جاسادى. پايدالانۋشىنىڭ جسن/بسن-مەن بايلانىستىرا وتىرىپ, IMEI بويىنشا ابونەنتتىك قۇرىلعىلاردى تىركەۋدى, تىركەلمەگەن قۇرىلعىلاردى بۇعاتتاۋدى جانە باستاپقى قوسىلعان كەزدە تىركەۋ مەرزىمدەرىن رەگلامەنتتەيتىن بۇيرىققا قول قويىلدى. الايدا, سالالىق تاپسىرىس دەڭگەيىندەگى رەتتەۋ  بۇل ماسەلەنى تولىقتاي شەشپەيدى. كەدەندىك تىركەۋگە قاتاڭ زاڭنامالىق شەكتەۋ جاساماي, بۇل مەحانيزم تەك تۇتىنۋشىنىڭ ءومىرىن قيىنداتادى, ال زاڭسىز يمپورتتاۋشىلار جازاسىز قالادى. اتاپ ايتقاندا, بۇيرىق پەن IMEI-ءدى كەدەندىك دەرەكتەرمەن سالىستىرۋ رەتتەلمەيدى. زاڭدى قۇرىلعىلاردىڭ زاڭسىز قۇرىلعىلاردان ايىرماشىلىعىن انىقتاۋ ءتارتىبى جوق, سونداي-اق قايتالاما نارىق پەن قايتا ەكسپورتتاۋ سحەمالارى ەسكەرىلمەگەن», دەپ تولىقتىردى ماجىلىسمەن.

جوعارىدا ايتىلعاندارعا بايلانىستى سمىشلياەۆا يمپورتتىڭ جانە سالىق تولەۋدىڭ زاڭدىلىعىن تەكسەرۋ ءۇشىن IMEI-ءدى كەدەندىك دەرەكتەرمەن بىرىكتىرۋدى, سونداي-اق زياتكەرلىك مەنشىك وبەكتىلەرىنىڭ كەدەندىك تىزىلىمىمەن اۆتوماتتى تۇردە سالىستىرۋدى قامتاماسىز ەتۋدى ۇسىندى.

«كەدەندىك راسىمدەردەن رەسمي تۇردە وتكەن يمپورتتالعان قۇرىلعىلاردىڭ «اق ءتىزىمىن» قۇرىپ, ونى ساتىپ الۋ كەزىندە قۇرىلعىنى تەكسەرۋ ءۇشىن ءار تۇتىنۋشىعا قول جەتىمدى ەتۋ قاجەت. بۇعان قوسا ليميت ەنگىزۋ كەرەك. مىسالى, جىلىنا ەكى قۇرىلعىدان اسىرماۋدى مىندەتتەگەن ءجون. جەكە پايدالانۋعا ارنالعان قۇرىلعىلاردى اكەلۋدىڭ بەلگىلەنگەن نورمالارىنان اسقان كەزدە مىندەتتى دەكلاراتسيالاۋ قاجەت. قۇرىلعىلاردى اۆتوماتتى تۇردە تەكسەرۋدى قامتاماسىز ەتكەننەن كەيىن عانا بايلانىس وپەراتورىنىڭ جەلىسىندەگى زاڭسىز تەلەفونداردىڭ بۇعاتتالۋىن تۇراقتى نەگىزدە قامتاماسىز ەتۋ دۇرىس بولادى. بۇل رەتتە ەرەجەلەر شىققانعا دەيىن ەلگە اكەلىنگەن قۇرىلعىلار قىزمەت ەتۋ مەرزىمى اياقتالعانعا دەيىن زاڭداستىرىلۋى نەمەسە اينالىمنان شىعارىلۋى ءتيىس. ويتكەنى, ازاماتتار ولاردى تۇپنۇسقالىعىن تەكسەرمەي ساتىپ الادى. ۇسىنىلعان شارالار زاڭسىز يمپورتتى ازايتادى, تۇتىنۋشىنى قورعايدى جانە يمپورتتاۋشىلارعا ءادىل سالىق سالۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ەكاتەرينا سمىشلياەۆا.