«ۇلتتىق مۋزەيدىڭ نەگىزگى ميسسياسى – تاريحي جادىگەرلەردى جيناۋ, تولىقتىرۋ, حالىققا جەتكىزۋ, ساقتاۋ. جاناشىر ازاماتتاردىڭ قولداۋىمەن سىرتقا كەتكەن كۇندى جادىگەرلەردى ەلگە قايتارۋ, حالىقپەن تابىستىرۋ جۇمىسى مۋزەيدە جولعا قويىلعان. بىزدە ءبىراز سونداي زاتتار بار. الدا ولار جايلى سىر شەرتەتىن جيناق شىعارامىز. ءوز قاراجاتىمەن مۋزەي قورىن تولىقتىرۋعا ۇلەس قوسقان ازاماتتاردىڭ ءتىزىمىن, بىلايشا ايتقاندا, «التىن كىتابىن» دايىنداۋدى باستادىق», دەدى بەرىك ابدىعالي ۇلى.
ايتا كەتەيىك, باتىردىڭ قىلىشى – ءحىح عاسىرعا تيەسىلى جادىگەر. ارداق نازاروۆ جانقوجا باتىردىڭ ەلدىك جولىنداعى ەرلىگىنە توقتالىپ, قىلىشتىڭ تاريحىن ايتىپ بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, جادىگەر ۋكراينالىق ىزدەۋشى مامانداردىڭ قولىنا تۇسكەن. ولار كەيىن مۇنى رەسەيگە جىبەرگەن. ارنايى ساراپتامادان وتكەن سوڭ قازاقستان ازاماتتارىنا تابىستالعان. جادىگەردىڭ ەكى جاعىندا ارابشا جازۋ بار. بىرىندە «جانقوجا نۇرمۇحامەد ۇلى باھادۇرگە ساۋرات (سىيلىق)», ەكىنشىسىندە «سوزاق, 1845 جىل» دەپ جازىلعان.
«1845 جىلى كەنەسارى حان باستاعان قازاقتىڭ باتىرلارى سوزاقتى قوقاندىق باسقىنشىلاردان ازات ەتكەن كەزدە قىلىشتى كەنەسارى سىيلاعان دەپ ايتىلادى. ويتكەنى بۇل شايقاس كەزىندە جانقوجا باتىر اسكەرىمەن ەرەكشە ەرلىك كورسەتتى», دەدى ا.نازاروۆ.
سونداي-اق قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, جىرشى الماس الماتوۆ باتىر تۋرالى تاريحي دەرەكتەردى سويلەتىپ, ەپوستىق جىرلاردان مىسال كەلتىردى.
«جانقوجا نۇرمۇحامەد ۇلىنىڭ تاريحتاعى ورنى, ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىستىڭ باسشىسى بولعانى جونىندە وتە كەڭ ماعلۇماتتار سوڭعى ۋاقىتتا زەرتتەلىپ جاتىر. بىراق جەكە باسىنا تيەسىلى جادىگەرلەر تۋرالى دەرەك از ەدى. باتىردى وققا بايلاعان كەزدە اۋەلى اتىن الىپ كەتەدى. ودان كەيىن قارۋ-جاراعى الىنادى. قىلىشى دا ولجاعا كەتىپ, ءارى قاراي رەسەي اسىپ, ەندى ەلىمىزگە ورالىپ وتىر. سوعان قولۇشىن بەرگەن ازاماتتارعا كوپتەن-كوپ راحمەت!», دەدى ول.
بۇل جادىگەرلىكتى ۇلتتىق مۋزەي ماماندارى ءارى قاراي زەرتتەي تۇسەدى دەپ سەنەمىز.
