سونداي-اق كىتاپ وقۋ نەيروندىق بايلانىستاردى كۇشەيتىپ, ەستە ساقتاۋ قابىلەتىن شىڭدايدى. گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زەرتتەۋلەرى كورسەتكەندەي, كوركەم شىعارمالاردى وقۋ التسگەيمەر مەن دەمەنتسيا سىندى دەرتتەردىڭ الدىن الۋعا كومەكتەسەدى. ميدىڭ بەلسەندىلىگىن ارتتىرىپ, ونىڭ كوگنيتيۆتىك قابىلەتىن ۇزاق ۋاقىت بويى ساقتاپ تۇرۋعا ىقپال ەتەدى. عالىمدار كۇن سايىن كەم دەگەندە 30–60 مينۋت كىتاپ وقۋدى ادەتكە اينالدىرۋدى ۇسىنادى, ويتكەنى بۇل ميعا قاجەتتى جاتتىعۋدى قامتاماسىز ەتىپ, جۇيكە جاسۋشالارى اراسىنداعى بايلانىستى نىعايتادى.
ال كولۋمبيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زەرتتەۋلەرى سوزدىك قوردىڭ مولايۋى مەن تىلدىك قابىلەتتىڭ جەتىلۋى ادامنىڭ جالپى ينتەللەكتىسىنە وڭ اسەر ەتەتىنىن دالەلدەدى. اسىرەسە كۇردەلى ماتىندەر مەن ءتۇرلى جانردى وقۋ ويلاۋ قابىلەتىن تەرەڭدەتىپ, تالداۋ جاساۋ جانە شىعارماشىلىق تۇرعىدان ويلاۋ داعدىلارىن دامىتادى.
كىتاپتىڭ ادام جانى مەن تانىنە پايداسى مۇنىمەن بىتپەيدى. كوركەم شىعارما تەرەڭدىگىنەن ەموتسيانىڭ تۇڭعيىعىنا سۇڭگىپ, ادام ءوز سەزىمدەرىن ءتۇسىنۋدى ۇيرەنەدى. كەيىپكەرلەردىڭ تاعدىرىنا ۇڭىلە وتىرىپ, وقىرمان ەمپاتيا قابىلەتىن شىڭدايدى. نيۋ-يورك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى دا كوركەم شىعارمالاردى ءجيى وقيتىن ادامداردىڭ الەۋمەتتىك قارىم-قاتىناستا جوعارى دەڭگەيدە ەكەنىن انىقتاعان. ولار وزگەلەردىڭ سەزىمدەرىن تەرەڭىرەك ءتۇسىنىپ, شيەلەنىستەردى شەشۋدە يكەمدىلىك تانىتادى. بۇل قابىلەت جەكە جانە كاسىبي ومىردە ۇلكەن ارتىقشىلىق بەرەدى. جىلى ەموتسيالار تۋدىراتىن كىتاپتار جۇرەك سوعىسىن باياۋلاتىپ, قان قىسىمىن تۇراقتاندىرادى.
سونداي-اق ادەبيەتپەن سەرىك بولۋ ۇيقىنىڭ دا ساپاسىن جاقسارتادى. ۇيىقتار الدىندا كىتاپ وقۋ سانانى تىنىشتاندىرىپ, دەنەنى دەمالتۋعا كومەكتەسەدى. يەل ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى ۇيقى الدىنداعى وقۋدىڭ كۇندەلىكتى تىنىعۋعا وڭ اسەر ەتەتىنىن دالەلدەگەن. ءتىپتى 20–30 مينۋتتىق وقۋ ۇيقىنىڭ تەرەڭ فازاسىنا جىلدام وتۋگە جانە دەمالىستىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى.
كوركەم كەڭىستىكتەگى ءاربىر وقيعا, ءاربىر سيۋجەت وقىرماندى ويلانۋعا, شەشىم ىزدەۋگە جەتەلەيدى. كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زەرتتەۋلەرى شىعارماشىلىق ويلاۋ قابىلەتىنىڭ ادام ومىرىندەگى تابىستىڭ ماڭىزدى بولىگى ەكەنىن كورسەتتى. ادەبيەت ادامنىڭ قيالىن ۇشتاپ, جاڭا يدەيالار مەن تىڭ شەشىمدەر تابۋعا شابىتتاندىرادى. اسىرەسە فانتاستيكالىق نەمەسە دەتەكتيۆ جانرىنداعى شىعارمالار كۇتپەگەن شەشىمدەر مەن وقيعالاردى ءتۇسىنىپ, تالداۋعا ۇيرەتەدى.
يۋنۋس وزكان,
ق.ا.ياساۋي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى
