اۋىل تۇرعىندارى ءوز ۇيلەرىنىڭ سىرتقى بولىگىن شاعىن كىتاپحاناعا اينالدىرىپ, كەز كەلگەن ساياحاتشىعا كىتاپ وقۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. تۋريستەر بۇل جەردە كونە ادەبيەتتەر مەن سيرەك كەزدەسەتىن كىتاپتاردى تابا الادى. باستاما العاش 2010 جىلى قولعا الىنعان.
جاڭبىرلى ورماننىڭ تىلسىمى
مەكسيكانىڭ يۋكاتان تۇبەگىندەگى حوففمان ورمانى – تابيعاتتىڭ عاجايىپ قۇبىلىستارىمەن تانىلعان ەرەكشە مەكەن. عالىمدار بۇل ورماننىڭ اتموسفەراعا تەرىس يونداردى ءبولىپ شىعاراتىنىن,ونىڭ جاۋىن-شاشىننىڭ ءجيى تۇسۋىنە ىقپال ەتەتىنىن دالەلدەگەن.
تەرىس يوندار اۋادا تۇراقتى ىلعالدىلىقتى ساقتاپ, تابيعاتقا وزىندىك كليماتتىق تەپە-تەڭدىك ورناتادى. حوففمان ورمانىنىڭ اعاشتارى ەرەكشە قۇرىلىمىمەن تاڭعالدىرادى: ولاردىڭ جاپىراقتارى اۋاداعى ىلعالدى ءسىڭىرىپ, ونى قايتادان بۋلاندىرۋ ارقىلى اينالىمعا ەنگىزەدى. بۇل قۇبىلىس ورمانداعى تۇراقتى ىلعالدىلىقتى ساقتاپ قانا قويماي, ءجيى كەمپىرقوساق شىعادى. تۋريستەر وسىنداي تابيعي سۇلۋلىقتى تاماشالاۋعا كەلسە, جەرگىلىكتى تۇرعىندار بۇل ورماندى «جەردىڭ كوزى» دەپ اتايدى. ولاردىڭ ايتۋىنشا, ورمان جەردىڭ تىرشىلىكتى ساقتاپ تۇراتىن «جانارىنداي» كورىنەدى.
كوبەيەتىن تاستار
جاپونيانىڭ ويشي تاۋلارىنداعى تاستار ءار 10-15 جىل سايىن ەكىگە ءبولىنىپ, ىشىنەن جاڭا تاستار پايدا بولادى. بۇل قۇبىلىس – تابيعاتتىڭ ءالى اشىلماعان جۇمباقتارىنىڭ ءبىرى.
عالىمدار بۇل ەرەكشە تاستاردىڭ پايدا بولۋىن مينەرالداردىڭ وزىندىك قۇرىلىمىمەن, جەراستىنداعى قىسىمنىڭ اسەرىمەن بايلانىستىرادى. زەرتتەۋشىلەردىڭ پىكىرىنشە, تاستاردىڭ «كوبەيۋ» ۇدەرىسى جەر قويناۋىنداعى جوعارى قىسىم مەن مينەرالداردىڭ حيميالىق قۇرامىنا بايلانىستى جۇزەگە اسادى. وسى قۇبىلىستى زەرتتەگەن عالىمدار جاڭا قۇرىلىس ماتەريالدارىن جاساۋعا قاجەتتى اقپارات جيناپ جاتىر. ولار تابيعاتتىڭ ەرەكشە مەحانيزمدەرىن تەحنولوگياعا ەنگىزۋدى كوزدەيتىنىن ايتادى.
دايىنداعان –
ەرلان كيىكباي,
ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى
