سۋرەت: opennews.kz
كاسىپورىن جۇمسالعان سۋ كولەمىن ەسەپتەيتىن قۇرالداردا كورسەتىلگەن سۋ كولەمىنە ءتاريفتى كوبەيتىپ, سۋ اقىسىن الۋدى وزگەرتەتىن بولىپتى. ەندى تۇرعىن ۇيگە تىركەلگەن ءاربىر ادام تۇتىنعان سۋ كولەمى ەسەپتەگىش بويىنشا ارتقان سايىن تاريف تە وسەدى. مىسالى, ءاربىر ادام اي سايىن 3 تەكشە مەتر سۋ تۇتىنسا, بازالىق تاريف وزگەرتىلمەي قولدانىلادى, ەگەر اعىزعان سۋ 3-تەن 5 تەكشە مەترگە دەيىن ارتسا تاريف 20 پايىزعا, ءاربىر تۇرعىنعا شاققاندا سۋ كولەمى 5-تەن 10 تەكشە مەترگە كوتەرىلسە 50 پايىزعا ارتادى. ەگەر اعىزعان سۋ ءاربىر ادامعا 10 تەكشە مەتردەن جوعارى بولسا تاريف ەكى ەسە كوتەرىلەدى.
سوڭعىسى جاز ايلارىندا اۋلالارىندا جەمىس-جيدەك, گۇل ءوسىرىپ سۋاراتىن جەكەمەنشىك ۇيلەردىڭ تۇرعىندارىنا قيىن تيەدى. ويتكەنى اعىزعان سۋدىڭ كولەمى بۇل ايلاردا كوبەيەدى.
بۇل وزگەرىسكە كاسىپورىننىڭ ءوزى «ديففەرەنتسيالىق تاريف» دەپ ايدار تاعىپتى. «ماقسات – تۇرعىنداردى سۋدى از, ۇنەمدى جۇمساۋعا داعدىلاندىرۋ, ونىڭ قاجەتتىلىگىن قارجىلىق تۇرعىدان ۇقتىرۋ» دەپ جازىپتى كاسىپورىن ماماندارى وزدەرىنىڭ رەسمي سايتتارىندا.
مۇنىڭ ەكىنشى قىرى دا بار. بۇرىن تۇرعىندار ۇيگە تىركەلگەن ادامدار سانىن از قىلىپ كورسەتۋگە تىرىساتىن. ويتكەنى تاريف ءاربىر تۇرعىن ءۇشىن تولەنەتىن. ەندى ادامدار ۇيىنە تىركەلگەن ادام سانىن كوبەيتىپ كورسەتۋگە تىرىساتىن بولادى. ويتكەنى جۇمسالعان سۋ كولەمىن ادام سانىنا بولگەندە ول از بولۋى كەرەك, سوندا تولەم ازايادى. مىسالى, جۇمسالعان 10 تەكشە مەتر سۋدى 5 ادامعا بولسەك, 2 تەكشە مەتردەن عانا كەلەدى. بۇل سۋ اقىسى ءۇشىن بازالىق تاريف قانا قولدانىلادى دەگەن ءسوز. ال ەگەر ۇيدە 2 ادام عانا تىركەلگەن بولسا ارقايسى 5 تەكشە مەتردەن سۋ جۇمساعان بولىپ, تاريف 50 پايىز ارتادى. قورىتا ايتقاندا, قازاقتىڭ «ەكى ەسەپ, ءبىر قيساپ» دەگەنىنە ساياتىن ارەكەت. سوندىقتان كەيبىر تۇرعىندار مۇنداي جاڭالىققا ەشقانداي الاڭداۋشىلىق بىلدىرمەي وتىر. ال حالىقتىڭ كوپ نارسەنى ۇعا بەرمەيتىن نەگىزگى بولىگى قارسىلىق تانىتىپ, الەۋمەتتىك جەلىدە ءتۇرلى نارازىلىق جازىپ جاتىر.
پەتروپاۆل
