الايدا, مەديتسينا سالاسىنداعى كوممۋنيكاتسيالار بىرقاتار مىندەتتەردى تۋدىرادى. ناۋقاستىڭ قاناعاتتانۋشىلىق دەڭگەيى مەن ەمدەۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن بۇل مىندەتتەر ورىندالۋى ءتيىس.
«كوممۋنيكاتسيا – دارىگەر مەن ناۋقاس اراسىنداعى سەنىمنىڭ نەگىزى. ساپالى ەمدەۋ ءدال سودان باستاۋ الادى. ءبىز ناۋقاستاردىڭ كوپ جاعدايدا اقپاراتتى قابىلداۋدا قيىندىققا تاپ بولاتىنىن, اقپاراتتىڭ دۇرىس جەتكىزىلمەۋى ونىڭ ماعىناسىن بۇزاتىنىن جانە ونىڭ ءتۇرلى داۋ-جانجالعا اكەلەتىنىن كورىپ ءجۇرمىز. بۇل – جۇيەلى تۇردە شەشۋدى قاجەت ەتەتىن ماسەلە», دەيدى قر ءپىب متاجو مەديتسينالىق جۇمىسشىلاردىڭ قۇزىرەتىن دامىتۋ ورتالىعىنىڭ باسشىسى جاننات ساعىنبەردىقىزى.
ساراپشىنىڭ سوزىنشە, سەنىم ناۋقاستىڭ مەديتسينالىق كومەككە قاناعاتتانۋشىلىعىنا تىكەلەي ىقپال ەتەدى.
س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وكىلدەرىنىڭ جەدەل جاردەم بريگادالارىنا جاساعان زەرتتەۋى دارىگەرلەردىڭ ناۋقاستارمەن قالاي كوممۋنيكاتسيا قۇراتىنى بويىنشا قىزىق تەندەنتسيالاردى ايقىنداپ كورسەتتى.
- مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ 82,4%-ى بايلانىس ورناتۋ مىندەتىن ءساتتى ورىندايدى. الايدا, قىزمەتكەرلەردىڭ تەك 20%-ى كوممۋنيكاتسيا ەرەجەلەرىنىڭ ءبارىن تولىق ساقتايدى.
- مامانداردىڭ 80%-ى تەكسەرۋدىڭ ماقساتىن جانە بولۋى مۇمكىن اۋىرسىنۋ سەزىمدەرىن تۇسىندىرەدى, بىراق تەك 52,5%-ى ەمدەۋدىڭ جوسپارلاۋدا ناۋقاستىڭ پىكىرىن ەسكەرەدى.
- دارىگەرلەردىڭ 60%-ى ناۋقاستىڭ ءسوزىن بولمەي, مۇقيات تىڭدايدى, ال 73,4%-ى ناۋقاستىڭ سۇراق قويۋى ءۇشىن ءۇزىلىس جاساعان.
- بۇل رەتتە قىزمەتكەرلەردىڭ تەك 44,4%-ى كەرى بايلانىس ورناتاتىن بولسا, كەڭەستەردى قايتالاۋدى دارىگەرلەردىڭ تەك 22,2%-ى سۇرايدى.
بۇل مالىمەتتەر بازالىق داعدىلاردىڭ جوعارى دەڭگەيىنە قاراماستان, بەلسەندى تىڭداۋ, ءسوزدى باسقارۋ جانە كەرى بايلانىس سىندى سالالاردا جاقسارتۋدى قاجەت ەتەتىن ايتارلىقتاي مۇمكىندىكتەر بارىن كورسەتەدى.
سويلەسۋدەگى نەگىزگى قيىندىقتار
ەڭ ءجيى كەزدەسەتىن كوممۋنيكاتسيالىق كەدەرگىلەر:
- دەنساۋلىققا تونەتىن قاۋىپتى ءتۇيسىنۋ: شەكتەن تىس وپتيميزمنەن يپوحوندرياعا دەيىن.
- كۇيزەلىس تۋدىراتىن كۇندەلىكتى ءومىر سالتىن شەكتەۋ.
- جەكە ماقساتتاردىڭ جۇزەگە اسىرۋدىڭ مۇمكىن بولماۋىمەن بايلانىستى نەگاتيۆتى ەموتسيالار.
- اۋرۋ نەمەسە ەمدەۋمەن بايلانىستى پسيحولوگيالىق قىسىمدار.
بۇل فاكتورلاردىڭ ءبارى مەديتسينالىق كومەككە كوڭىل تولماۋشىلىقتى تۋدىرادى. مىسالى, ستاتيستيكاعا سايكەس, ناۋقاستار كەلەسى ماسەلەلەر بويىنشا كوپ جاعدايدا قىزمەتكە قاناعاتتانبايدى:
- تىركەۋ قىزمەتىنىڭ جۇمىسى;
- قابىلداۋعا جازىلۋداعى قيىندىقتار;
- كەزەكتەگى ۇزاق كۇتۋلەر.
بۇل ماسەلەلەردى قالاي شەشۋگە بولادى؟
متاجو ساراپشىلارى جاۋاپكەرشىلىكتى ەكى دەڭگەيگە ءبولۋ قاجەتتىگىن ايتادى:
- دارىگەر جۇمىسىنىڭ ساپاسى. دارىگەردىڭ كوممۋنيكاتيۆتىك داعدىلارى داۋ-جانجالدى بولدىرماۋعا كومەكتەسەدى.
- مەديتسينالىق كومەكتى ۇيىمداستىرۋ. بۇل باس دارىگەردىڭ باسشى رەتىندەگى مىندەتى.
«دارىگەر ءۇشىن دۇرىس دياگنوز قويىپ ەمدەۋ عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە ناۋقاسپەن ارىپتەستىك قارىم-قاتىناس ورناتا ءبىلۋ دە ماڭىزدى. ەمپاتيا, ەموتسيالىق تۇراقتىلىق جانە ارەكەت جۇمساقتىعى ناعىز كاسىبي ماماننىڭ ەرەكشەلىكتەرى بولىپ تابىلادى», دەپ ءتۇسىندىردى متاجو ساراپشىسى.
ءتيىمدى كوممۋنيكاتسيا داعدىلارى
دامىعان كوممۋنيكاتسياعا يە دارىگەر:
- دياگنوزدى دالىرەك قويادى, اسىرەسە پسيحولوگيالىق پروبلەمالار كەزىندە;
- ناۋقاسقا ەمدەۋدى جاقسىراق تۇسىنۋگە كومەكتەسەدى;
- جاقسى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزەدى;
- شاعىمدارعا ازىراق ۇشىراسادى.
قارىم-قاتىناستىڭ 93%-ن بەيسەزىمدىك اسپەكتىلەر قۇرايدى: دەنە ءتىلى (55%) جانە داۋىس (38%). ال سوزدەر – 7% عانا.
الايدا, قارىم-قاتىناستا ماسەلەلەر ءبارىبىر دە تۋىندايدى. مىسالى, ناۋقاستاردىڭ 25%-ى دارىگەردىڭ تىڭداي بىلمەۋىنە جانە قيىن تەرميندەردى تۇسىندىرە بىلمەۋىنە بايلانىستى ءوزىن جايسىز سەزىنەدى.
دارىگەر ءۇشىن تىڭداي ءبىلۋ – دياگنوستيكادان كەم ەمەس ماڭىزدى پروتسەسس. تىڭداۋ تۇرلەرى بەلسەندى تىڭداۋدان پسەۆدوتىڭداۋعا دەيىن قۇبىلادى جانە ناۋقاستى دۇرىس تىڭداي ءبىلۋ قابىلەتى قاتەلىكتەرگە بوي الدىرماۋعا كومەكتەسەدى.
«دارىگەر ايتقان اقپاراتتىڭ تەك 60%-ىن ناۋقاس دۇرىس تۇسىنەدى, ال ويىندا ونىڭ تەك 20%-ى قالادى. كوممۋنيكاتسيانى جاقسارتۋ ءۇشىن قوسىمشا ناقتىلاۋشى سۇراقتار قويۋ جانە نەگىزگى تۇستارىن قايتالاپ ايتۋ ماڭىزدى», دەيدى متاجو ساراپشىسى.
مەديتسيناداعى ءتيىمدى كوممۋنيكاتسيا – ەمدەۋ ناتيجەلەرىن جاقسارتاتىن جانە ناۋقاستاردىڭ قاناعاتتانۋشىلىعىن ارتتىراتىن قۇرال. دارىگەرلەر ءۇشىن كاسىبي قۇزىرەتتەرىنەن بولەك, قارىم-قاتىناس داعدىلارىن دامىتۋعا دا كوڭىل ءبولۋ ماڭىزدى. ايتا كەتەيىك, متاجو 12 جىلدان بەرى پرەزيدەنت ءىس باسقارماسى جۇيەسىندەگى جۇمىسشىلاردىڭ داعدىلارىن دامىتۋمەن اينالىسادى, ولاردىڭ قاتارىندا استاناداعى مەديتسينالىق ورتالىق اۋرۋحاناسى (موا) مەن الماتىداعى ۇلتتىق گوسپيتالدىڭ دە دارىگەرلەرى بار.
