قازىنا قارجىسىن قورعاۋدىڭ ماڭىزى

جەمقورلىقتى ازايتۋ – مەم­لە­كەتتىك ورگاننىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى. بۇگىنگى جۇمىسىمىز الدىڭعى كەزەكتە «سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس تۋرالى» زاڭىن ىسكە اسىرۋ شارالارىنا جانە مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەرىنىڭ ار-نامىس كودەكسىن ساقتاۋعا نەگىزدەلىپ وتىر.

ەلوردالىق قازىناشىلىق دەپار­تا­مەنتىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە استانا قالا­سىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان مەم­لەكەتتىك مەكەمەلەر, سونداي-اق كۆازي­مەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرى, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ سۋبەكتىلەرىنىڭ قازىناشىلىق سۇيەمەلدەۋ, قارجىلىق جانە قارجىلىق ەمەس وپەراتورلارىن قولداۋدا, بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ ماقساتتى پاي­دالانىلۋىن ءتيىمدى باقىلاۋدا بيۋد­جەت­تىڭ بارلىق باپتارىن مۇلتىكسىز ورىنداۋ مىن­دەتتەلگەن. بۇل ورايدا ۇنەمدەۋ جانە قاتاڭ قارجىلىق ءتارتىپ شەڭبەرىندە ۇلكەن جاۋاپ­كەرشىلىك جۇكتەلگەنىن ەرەكشە ايتىپ وتكەن ءجون.

سونىمەن قاتار تاجىريبەلى قىزمەت­كەر­لەر, قارجىگەرلەر مەن ەكونوميستەردىڭ سالالىق قۇجاتتاردى قابىلداۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندە بيۋدجەتتىك باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋ مەن مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى قارجىلاندىرۋدى جەدەل ورىنداي وتىرىپ, ەڭ جاقسى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋگە ايرىقشا كوڭىل بولىنگەن. مەملەكەتتىك بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىن قازىناشىلىق تەتىك ارقىلى قاداعالاۋدىڭ ماڭىزى زور. سەبەبى وسى ارقىلى تۇسىمدەر تۋرالى كۇندەلىكتى اقپاراتقا دەرەۋ قول جەتكىزۋگە بولادى. ءارى وسى تابىستاردىڭ تۇرلەرى, سونداي-اق بارلىق سالاداعى رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردىڭ شىعىستارىن بيۋد­جەتتىك زاڭنامانىڭ باپتارىنا سايكەستىگىن قاتاڭ تارتىپتە قاراستىرۋعا مۇمكىندىك بار.

قازىر وسى باعىتتاعى رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردىڭ اتقارى­لۋى­نان باستاپ بىرىڭعاي نورماتيۆتىك قۇ­قىقتىق قورمەن قامتىلعان جانە بيۋدجەت تۇسىمدەرىن قايتا بولۋدەگى نەگىزگى قاعي­داتتاردى باقىلاۋدا قازىناشىلىق دەپار­تا­مەنتىنىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەرى وتە ما­ڭىزدى ءرول اتقارىپ وتىر. ايتالىق, وسى جۇمىستاردى ىسكە اسىرۋدا دەربەستىك, تۇ­تاستىق, تولىقتىق, شىنايىلىق, ترانس­پا­رەنتتىلىك جانە جاۋاپكەرشىلىكتى ساق­تاۋدى قامتاماسىز ەتەتىن, مەملەكەتتىڭ قار­جى­لىق مۇددەلەرىن قاتاڭ قورعايتىن, بيۋدجەت قارا­جاتىن ماقساتتى پايدالانۋىن الدىن الا جانە اعىمداعى باقىلاۋدى جۇزەگە اسى­رۋ­داعى جۇمىس قارقىنى باسەڭدەگەن جوق.

دەگەنمەن بيۋدجەت قاراجاتىن ۋاق­تىلى, ساپالى جانە تولىق يگەرۋگە مۇم­­كىندىك بەرەتىن قازىناشىلىقتىڭ بىرىك­تىرىلگەن اقپاراتتىق جۇيەسىنىڭ جۇمىسى قىزمەتكەرلەردىڭ قۇزىرەتتىگى مەن جىل­دام­دىعىنا عانا ەمەس, مەملەكەتتىك مەكە­مەلەردىڭ, كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ سۋبەكتىلەرىندەگى ەسەپ قىزمەتكەرلەرى­نىڭ قۇزىرەتى مەن جىلدامدىعىنا دا كوپ نارسە بايلانىستى ەكەنىن ۇمىتپاعان دۇرىس. ادەتتە كەيبىر جاعدايلاردا ءبىلىمدى, ساۋاتتى ماماندار نورماتيۆتىك قۇجاتتاردى بىلمەۋىنەن نەمەسە ناشار مەڭگەرۋىنەن, قۇجاتتاردى رەسىمدەۋ كەزىن­دە بوس قالدىقتارعا جەتكىلىكتى باقى­لاۋ جۇرگىزبەيدى. ۇسىنىلاتىن قۇجات­تاردى ۇقىپسىز رەسىمدەگەندىكتەن, قۇجات­تاردى دۇرىستاپ پىسىقتاۋعا, كەرى قايتارۋ­لارعا اكەپ سوعاتىن جاعدايلار ءجيى انىق­تا­لىپ جاتادى. وسىعان بايلانىستى قازى­نا­شىلىق دەپارتامەنتى توقسان سايىن بيۋد­جەتتىك باعدارلامالار اكىمشىلەرى مەن مەملەكەتتىك مەكەمەلەرمەن بيۋدجەت زاڭ­نا­ماسىنداعى جاڭا وزگەرىستەر مەن تولىق­تى­رۋلاردى تۇسىندىرۋگە ارنالعان سەمينارلاردى وتكىزەدى.

وسى كۇنى دەپارتامەنتتە «قازىنا­شىلىق-كليەنت» اقپاراتتىق جۇيەسى ارقىلى رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردەن قارجىلاندىرىلاتىن 322 مەملەكەتتىك مەكەمەگە, 89 كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىسىنە, 194 مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ سۋبەكتىلەرىنە قىزمەت كورسەتىلەدى. قازىناشىلىق ورگاندارى جۇمىسىنىڭ ساپالى جانە ۋاقتىلى ناتيجەسى وسى جۇيەنى ەنگىزۋ ارقىلى جۇزەگە اسىپ جاتىر. مىسالى, بۇل جۇيە قازىناشىلىق قىزمەتكەرلەرى­نىڭ كليەنتتەرمەن بايلانىسىن ازايتىپ, ءتىپتى قارىم-قاتىناستى الىپ تاستاۋعا سەپتىگىن تيگىزە الادى. دەمەك بۇل سىبايلاس جەمقورلىق كورىنىستەرىن الدىن الۋدا ءتيىمدى قىزمەتىن اتقارىپ جاتىر. سونداي-اق­­ «قازى­ناشىلىق-كليەنت» اقپاراتتىق جۇيە­سى بيۋدجەت قاراجاتىن اۋدارۋدى دەر كە­زىندە بەلگىلەپ, ماقساتتى جۇمسالۋىن قادا­­عالايدى. سىبايلاس جەمقورلىق قۇقىق بۇزۋ­شىلىقتارعا جول بەرمەۋ ماقساتىندا دەپار­تامەنت قىزمەتكەرلەرى قارجى مي­نيستر­لىگى قازىناشىلىق ورگاندارىنىڭ سى­باي­­لاس جەمقورلىققا قارسى ستاندارتتا­رىن, مەم­­لەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ ار-نا­مىس كودەك­سىن جانە مىنەز-ق ۇلىق نورمالارى, باس­قا دا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى زاڭ­­نا­مالىق اكتىلەردى ۇدايى باسشىلىققا الادى.

سىبايلاس جەمقورلىق قۇقىق بۇزۋ­شىلىقتاردى ەسكەرتۋ جانە جول بەرمەۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر اراسىندا قىلمىستىڭ الدىن الۋ مەن ءتۇسىندىرۋ جۇمىسى جۇرگىزىلەدى. بۇل جۇمىستى دامىتۋ ءۇشىن استانا قالاسى بويىنشا قازىناشىلىق دەپارتامەنتىنىڭ 2024 جىلعا ارنالعان سىبايلاس جەمقور­لىق بۇزۋشىلىقتارعا قارسى ءىس-قيمىل ءىس-شارالارىنىڭ جوسپارى بەكىتىلگەن. دەپار­تامەنتتىڭ قۇرىلىمدىق بولىم­شە­لەرىندە جەمقورلىققا قارسى كۇرەس جونىندەگى زاڭناما تالاپتارىن تۇسىندىرۋگە باعىتتالعان جۇمىس كەشەنى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. قىزمەتكەرلەرگە مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ ار-نامىس كودەكسىن مۇل­تىكسىز ساقتاۋدا جۇيەلى تۇردە تەحنيكالىق وقۋ­لار, كەزدەسۋ-سەمينارلارى وتكىزىلەدى. دەپارتامەنت وسى ءىس-شارالار جوسپارىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە تۇراقتى تۇردە سىبايلاس جەمقورلىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتارعا جول بەرمەۋ مەن الدىن الۋ جۇمىستارىن ىسكە اسىرادى. قوسىمشا مەملەكەتتىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ساياساتىنا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار جونىندە قىزمەتكەرلەر دەر كەزىندە حاباردار ەتىلىپ وتىرعانىن دا ايتا كەتكەن ابزال.

سونداي-اق سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى اگەنتتىك توراعا­سىنىڭ بىلتىرعى بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن سىباي­لاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىنە ىشكى تالداۋ جۇرگىزۋدىڭ ۇلگىلىك ەرەجەسىنە سايكەس, ىشكى تالداۋ جۇرگىزىلەدى. سىبايلاس جەمقورلىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتارعا جول بەرمەۋ ماقساتىندا دەپارتامەنت قىزمەتكەرلەرى قارجى مينيسترلىگى قازىناشىلىق ورگاندارىنىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ستاندارتتارىن, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ ار-نامىس كودەكسىن جانە مىنەز-ق ۇلىق نورمالارى مەن باسقا دا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى زاڭنامالىق اكتىلەردى باسشىلىققا الادى. بيىلعى قارجى جىلىنىڭ اياقتالۋى مەن الداعى 2025–2027 جىلدارعا ارنالعان بيۋدجەتتى قالىپتاستىرۋ جۇمىسى قارسا­ڭىندا مەملەكەتتىك بيۋدجەتتى اتقارۋ ۇدە­رىسىندە سىبايلاس جەمقورلىقتى بولدىرماۋ, بيۋدجەت قاراجاتىن ماقساتسىز جۇمساۋ جانە بۇزۋشىلىق مۇمكىندىكتەرىن بولدىرماۋ ءۇشىن بارلىق شىعىسقا مونيتورينگ جۇر­گىزۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلىپ وتىر.

وسى ورايدا مەملەكەتتىك بيۋدجەتتى پايدا­لانۋداعى ساپانى جاقسارتۋ – ماڭىزدى ءىس. بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى اتقارۋدا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ساياسات جانە ادەپ ماسەلەلەرىن نازاردا ۇستاۋعا دەن قويىلعان. استانا قالالىق قازىناشىلىق دەپارتامەنتى بيىل ءتيىستى مەكەمەلەرمەن بىرگە وسى تاقىرىپتا بىرلەسكەن سەمينار-كەڭەس وتكىزدى. سونىمەن قاتار دەپارتامەنت جەمقورلىققا قارسى مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ نەگىزىندەگى نەگىزگى ۇلگىلىك باعىتتى ىسكە اسىرۋعا ارنالعان سەمينار ۇيىمداستىردى. قىزمەتكەرلەر اراسىنداعى تۇسىندىرمە جۇمىستارىن جۇرگىزۋدىڭ تيىمدىلىگى بار. وسى ارقىلى مەملەكەتتىك قىزمەتكە دەگەن ادامداردىڭ سەنىمىن وياتىپ, قوعام بولىپ قىلمىسقا قىلبۇراۋ بارىن تۇسىنۋگە ىقپال ەتەرى انىق.

گۇلجان ونەربەكوۆا,

استانا قالالىق قازىناشىلىق دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى