وتاندىق مەديتسينانى ىلگەرىلەتكەن عىلىمي جاڭالىقتار

قاتەرلى ىسىككە قارسى پرەپارات

ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسى­نىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى (NU) بيولوگيا پروفەسسورى دوس سارباسوۆ قاتەرلى ىسىك­كە قارسى پرەپاراتتى ازىرلەپ جاتىر. عالىمنىڭ اتالعان ءدارىنى دايىنداۋ بارىسى تۋرالى بايان­داۋىنا قاراعاندا, پرەپاراتتى ءبىرىنشى رەت قابىلداعاننان كەيىن ناۋقاستاردىڭ جاعدايى تۇراق­تاندى, كەيبىرىندە ىسىكتىڭ ءوسۋى توق­تادى, ال بىرەۋىندە ءتىپتى ازايعان.

ء«بىز 2022–2023 جىلدارى رۇق­سات قۇجات­تارىن الىپ, قا­تەر­لى ىسىككە قارسى اپپاراتتى سى­ناقتان وتكىزە باستادىق. كليني­كالىق سىناقتىڭ 1 جانە 2-كەزەڭدەرىن وتكىزدىك. قازىر جوعارى دوزانى الۋعا قول جەتكىزدىك. سى­ناق­تار قازاق ونكولوگيا جانە را­ديولوگيا ينستيتۋتىندا وتكىزى­لىپ جاتىر. ءبىز گليۋكوزانى سىڭى­رە­تىن قاتەرلى ىسىك جاسۋشالارىن جويا­مىز. حالىقارالىق پاتەن­تىمىز بار. باقىلاۋ توبىندا بول­عان 5 پا­تسيەنتتىڭ جاعدايىن تۇراق­تاندى­رۋعا اسەر ەتتى. ىسىك وسكەن جوق, ءبىر ناۋقاستا ىسىك ءتىپتى 30%-عا ازايدى. ءىستى سوڭىنا دەيىن جەت­كى­زىپ, 2-3 جىل ىشىندە جوبانى اياقتاۋىمىز كەرەك», دەدى د.سارباسوۆ.

جۇرەكتى ەمدەۋگە ارنالعان كاتەتەر

ەلىمىزدە ميوكارد ينفارك­تىسى مەن جۇ­رەكتىڭ يشەميالىق اۋرۋىن ەمدەۋگە ارنال­عان كاتەتەرلەر شىعارىلادى. ءونىم اۆ­تور­لا­رىنىڭ ايتۋىنشا, ورتالىق ازيادا وسى كاتەتەرلەردىڭ بالاماسى جوق. مۇنداي مەدي­تسينالىق قۇرالدى حيرۋرگتەردىڭ يدەيالا­رىن كوممەرتسيالاندىرۋ ورتالىعىنىڭ ماماندارى ازىرلەپ جاتىر. اتالعان ورتالىق استاناداعى NU تەحنوپاركىنىڭ اۋماعىن­دا «Galamat Group» حولدينگىنىڭ قولداۋى­مەن اشىلماق. قازاق­ستانعا مەديتسينالىق تاۋارلاردى جەتكىزۋمەن اينالىساتىن حولدينگ كورونارلىق ستەنتتەر مەن باللون­دار شىعارۋمەن دە اينالىسادى.

ء«بىز ميوكارد ينفاركتىسى مەن جۇرەكتىڭ يشەميالىق اۋرۋىن ەمدەۋگە كومەكتەسەتىن ارنايى كاتەتەرلەر شىعارامىز. بۇل – وتە كۇردەلى, ورتالىق ازيا اۋماعىندا تەڭدەسى جوق تەحنولوگيا. قازىر ءبىز ستەنتتەۋ بويىنشا وپەراتسيالىق بولمەلەرى بار بارلىق كلينيكاعا جەتكىزەمىز. ءونىمدى ورتالىق ازيا مەن موڭعوليا سىندى 7 ەلگە ەكسپورتتاۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. قازىر ءبىز 27 ەمحانامەن جۇمىس ىستەپ وتىرمىز. تەحنولوگيانى يسپانيا تاراپى تەحنولوگيالار ترانسفەرتى شارتىمەن بەردى. ءبىز لوكاليزاتسيانى 3 كەزەڭگە بول­دىك, قازىر ءوندىرىستىڭ ءبىرىن­شى كەزەڭى ءجۇرىپ جاتىر. اق­پان ايىندا حيرۋرگتەردىڭ يدەيا­لارىن كوممەرتسيالاندىرۋ ورتالىعىن اشامىز. تا­لانتتى دارىگەرلەردىڭ يدەيالارىن بىرقاتار كلي­­ني­كالىق سىناقتار ارقىلى پرو­­توتيپكە جەتكىزگىمىز كەلەدى», دەدى «Galamat Group» باسشىسى سەيىتجان سىپابەكوۆ. 

ينسۋلتتەن كەيىن وڭالتاتىن ەكزوقاڭقا

ءجۇرۋدى وڭالتۋعا ارنالعان اپپاراتتار ءوندىرىسى جونىندەگى ستارتاپتىڭ ديرەكتورى شىڭ­­عىس داۋلەتباەۆ ەلىمىزدەگى عى­لى­­مي ورتادا يننوۆاتسيا­لىق شەشىمدەر جاساۋ­دىڭ بار­لىق العىشارتى بار ەكەنىن جەتكىزدى.

ء«بىزدىڭ ەكزوقاڭقا ارنايى تەحنيكالىق سىناقتان وتكىزىلىپ جاتىر. ناتيجەسىندە, ءونىم ەلىمىزدە مەديتسينالىق تەحني­كا رەتىندە تىركەلەدى. ءبىز اۋرۋ­حانالارمەن, جەكەمەنشىك كلي­ني­كا­لارمەن ۇزاقمەرزىمدى كەلىسىم­­شارت جاساي الامىز. ءونىم ينسۋلتتەن امان قالعان ادامدارعا قاجەت. كەيبىر زەرتتەۋلەر مەن سىناقتاردان كەيىن ەكزوقاڭقا­نىڭ بالالارداعى تسەرەبرالدى سال اۋرۋى­نا كومەك­تەسەتىنىن بىلدىك. جاياۋ ءجۇرۋدىڭ جاقسارعانىنا كوزىمىز جەتتى. مەن شەتەلدىك بالامالار ءۇشىن ارتىق تولەمەي-اق ەلىمىزدە وسىنداي اپپاراتتى ءوندىرىپ, ادام­دارعا قاجەتتى ەم بەرگەنىمىزدى قالايمىن. عىلى­مي ناتي­جە­لەر­دى كوممەرتسيالاندىرۋ, بولا­شاق­تا بىزگە ءتۇرلى سالالاردا يننو­ۆا­تسيا­لىق وزىق شەشىمدەردى قالىپ­تاس­تىرا الا­تىن وسىنداي عىلىمي ورتانى قۇرۋعا كو­مەك­تەسەدى», دەدى ش.داۋلەتباەۆ.

ادام اعزاسىن اۋىستىرۋعا ارنالعان قۇرىلعى

ەلىمىزدە «University Me­di­cal Center»-دەگى وتاندىق كار­ديو­­حيرۋرگتەر ۇجىمى ادام اع­زا­­سىن دەنەسىنەن بولەك ساقتاپ, كەيىن­نەن ترانسپلانتاتسيالاۋ ءۇشىن يننوۆاتسيالىق قۇرىلعى ازىرلەنىپ وتىر. بۇل ترانسپلانتاتسيا ناتيجەلەرىن ايتارلىقتاي جاقسارتا الادى. جوبا اياسىندا ماماندار سوعىپ تۇرعان جۇرەك­تى, جۇمىس ىستەپ تۇرعان وكپە مەن باۋىردى ساقتاۋ ءۇشىن تەحنولو­گيالاردى جاساپ جاتىر. بولا­شاق­تا بۇيرەكتى دە سولاي ساقتاۋ جوسپارلانعان. اعزانى ومىرشەڭ كۇيدە كەم دەگەندە 24 ساعات ساقتاۋ­عا بولادى.

«University Medical Center» كورپورا­تيۆتىك قورى «كارديو­حيرۋرگيا» كلينيكالىق اكادەميا­لىق دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى تيمۋر لەسبەكوۆ: «جۇرەكتى ساقتاۋ ءۇشىن ءبىزدىڭ توپ 29 ساعات ىشىندە قاۋىپسىز جانە ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋگە بولاتىنىن دالەلدەدى. سودان كەيىن ءساتتى ترانسپلانتاتسيا جاسالدى. قازىرگى ۋاقىتتا الەمدە ءبىر عانا بالاما بار. بۇل – امەريكالىق «TransMedics» كومپانياسىنىڭ OCS جۇيەسى. قۇرىل­عىمىزدىڭ امەريكالىق بالا­ما­­دان ايىرماشىلىعى – ءبىز­دىڭ جۇيەدە اعزانى ادام دەنەسى­نەن بولەك الىپ ەمدەۋدىڭ بارلىق كەزەڭى قاراستىرىلعان جانە ءبىز اعزانى ۋلترادىبىستىق, تامىرىشىلىك ارتەريالىق زەرتتەۋ جۇرگىزۋ ارقىلى ەمدەي الامىز, باعالاي الامىز. بۇل جۇرەكتى نارلەندىرەدى, وسىلايشا رەتسيپيەنتتىڭ اعزاعا يە بولۋىن قامتاماسىز ەتەدى, ترانسپلانتاتسيادان باس تارتۋ نەمەسە اعزانىڭ ارەكەتسىزدىك قاۋپى جوق ءارى ەڭ باس­تىسى قاۋىپسىز», دەپ ءتۇسىندىردى.

«University Medical Center» كورپو­راتيۆتىك قورىنىڭ باسقارما توراعاسى يۋري پيا ارىپتەستەرى ازىرلەگەن يننوۆاتسيالىق قۇرىل­عىنى ادام اعزالارىن عانا ەمەس, جا­نۋارلاردىڭ دا اعزاسىن ساقتاۋ­دا قولدانۋعا بولاتىنىن ايتتى.

«اعزانى 24 ساعاتتان ارتىق ساقتاي الساڭىز, ونى ەمدەۋگە جانە گەنەتيكالىق دەڭگەيدە وزگەرتۋگە بولادى. ياعني بۇل – الدىندا جانۋارلاردىڭ اعزاسىندا بولعان دەنە مۇشەلەرىن ادام يگىلىگى ءۇشىن پايدالانۋ ءۇشىن وزگەرتۋ دەگەن ءسوز. مۇنداي جاڭالىق ترانسپلانتاتسيا جانە دونورلىق ماسەلەلەردى ايتارلىقتاي وزگەرتەدى. ءبىز قازىر جانۋارلاردى سىناۋ كەزەڭىن اياقتادىق. كەلەسى جىلدىڭ باسىندا وسى قۇرىلعىعا تولىق قول جەتكىزگەننەن كەيىن كلينيكالىق سىناقتاردى باستايمىز. مەنىڭ ويىمشا, بۇل باعدارلامانى قازاقستاندا عانا ەمەس, كورشى ەلدەردە دە دامىتۋ بولاشاعى بار», دەدى يۋ.پيا.