بالا تۇرماق, ەرەسەك ادامنىڭ كوڭىلىن جاۋلاپ الار قيال-عاجايىپقا تولى قىزىقتى وقيعالار شىنىمەن دە شىتىرمان سيۋجەتىمەن بىرەگەي. كۇنى كەشە باس قالانىڭ تورىندە حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن «Disney» ستۋدياسىنىڭ «موانا 2» انيماتسيالىق ءفيلمى قازاق تىلىندە كورەرمەنگە جول تارتتى. فيلم رەجيسسەرى – كىشى دەيۆ دەرريك, مۋزىكا اۆتورى – «گرەممي» سىيلىعىنىڭ جۇلدەگەرلەرى ەبيگەيل بارلوۋ, ەميلي بەار, «گرەممي» نومينانتى وپەتايا فوايا مەن ءۇش دۇركىن «گرەممي» جۇلدەسىنىڭ يەگەرى مارك مانچينا.
جالپى, فيلمدەردى ءتۇرلى ەلگە بەيىمدەپ, دۋبلياجداۋ – «Disney» كومپانياسىندا بۇرىننان قالىپتاسقان ءۇردىس. ستۋديا جىل سايىن ءار ءفيلمنىڭ ءتۇرلى تىلدەردەگى 30-عا جۋىق نۇسقاسىن دايىندايدى. «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن بيىلدان باستاپ ءىرى حالىقارالىق ستۋديالار الەمدىك پرەمەرالارىن قازاق تىلىندە ۇسىنا باستادى.
«دۋبلياج – ءوز الدىنا بولەك يندۋستريا. ونىڭ قازاقستاندا كەڭىنەن دامۋى وتە ماڭىزدى. سەبەبى وسى ارقىلى كوكجيەك كەڭىپ, ساپا ارتادى. بيىلعى جاعىمدى جاڭالىقتاردىڭ ءبىرى – «Disney» ستۋدياسى ءبىزدىڭ ۇسىنىسىمىز بويىنشا وسىمەن ەكىنشى ءفيلمدى ءوز قاراجاتىنا قازاق تىلىنە اۋداردى. ءىرى حالىقارالىق ستۋديالاردىڭ قازاق تىلىنە بەت بۇرۋى وتە ماڭىزدى. ارينە, ەلىمىزدە بۇعان دەيىن دە الەم فيلمدەرى قازاق تىلىندە دۋبلياج جاسالىپ, كورەرمەنگە ۇسىنىلىپ كەلدى عوي. بىراق ولار دەمەۋشىلەردىڭ قولداۋىمەن جۇزەگە اسىرىلدى. وتكەندە «ويجۇمباق 2», جاقىندا «ۆەنوم 2» قازاق تىلىندە كورەرمەنىن قۋانتتى. بۇگىن, مىنە, «موانا 2» تانىستىرىلىپ جاتىر. جاعىمدى جاڭالىق مۇنىمەن بىتپەيدى, جەلتوقسان ايىندا «مۋفاسا. ارىستان پاتشا» ۇلكەن ەكرانعا جول تارتسا, جاڭا جىلدىڭ باسىندا قازاق تىلىندە سويلەگەن «اقشاقار» كىشكەنتاي كورەرمەندەرگە تاماشا تارتۋ بولماق. ۇلكەن ستۋديالار ءوز تۋىندىسىن الەمنىڭ 30 شاقتى تىلىنە اۋدارىپ ۇسىنادى, ەندى سولاردىڭ قاتارىندا قازاق ءتىلى دە بار» دەپ كوپ الدىندا ءسۇيىنشى سۇراعان «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ پرەزيدەنتى راۋان كەنجەحان ۇلى: «قازاق دۋبلياجىنىڭ الدىندا تۇرعان ەندىگى مىندەت – كەز كەلگەن الەمدىك ءفيلمدى ۇلتتىق بولمىسپەن ۇندەستىرىپ, قازاقى ورتاعا بەيىمدەپ اۋدارىپ, كورەرمەنگە ۇسىنۋ. ول ءۇشىن تاجىريبە كەرەك. سوندىقتان دا بىزگە قازاق تىلىندەگى دۋبلياجدالعان فيلمدەردىڭ قاتارىن كوبەيتۋ ماڭىزدى. الداعى ۋاقىتتا بۇل جۇمىستى ورىستەتۋ ءۇشىن دۋبلياج مەكتەبى جانە تۋرا اۋدارمامەن ەمەس, قازاقى ۇعىمعا بەيىمدەپ اۋداراتىن مىقتى ماماندار كوپتەپ قاجەت», دەدى.
«قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ پرەزيدەنتى اتاپ وتكەندەي, وسى ماقسات جولىندا ءالى دە كەلەلى شارۋالار اتقارىلىپ, ساپالى دۋبلياجدى جۇزەگە اسىراتىن وتاندىق ستۋديالار مەن بىلىكتى مامانداردىڭ باسىن قوساتىن جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. ونىڭ ايتۋىنشا, الەمدىك انيماتسيالىق ءفيلمدى قازاق تىلىنە اۋدارۋداعى ماقسات – انا ءتىلىن ۇلىقتاۋ, بالالاردى قازاقشا سويلەپ, ويلاۋعا باۋلۋ.
«قازاق تىلىنە اۋدارىلىپ جاتقان فيلمدەردى كەڭىنەن ناسيحاتتاپ, كينوتەاترلارعا بارىپ, قازاق دۋبلياجىن قولداۋعا شاقىرامىز. الەمدىك ستۋديالاردىڭ قازاقتىلدى ورتانىڭ قىزىعۋشىلىعىن ەسكەرىپ, تۋىندىلارىن ءوز ەسەبىنەن اۋدارىپ, ۇسىنۋى – ءبىز ءۇشىن وتە جاقسى جاڭالىق. بيىلعى الەمدىك پرەمەرالاردىڭ قازاق تىلىندەگى اۋدارماسى بۇرىن سوڭدى بولماعان رەكوردتىق كورسەتكىشتەرگە جەتتى. قازاقشا كينو قاراۋعا ىقىلاستى قاۋىمنىڭ كوبەيگەنى انىق بايقالدى. الداعى ۋاقىتتا تانىمال تۋىندىلاردى قازاق تىلىنە اۋدارۋ ءداستۇرى جالعاسا بەرەدى. بۇل ءتىلىمىزدىڭ, اسىرەسە بالالار مەن جاستار ءۇشىن تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋعا جانە كەڭىنەن تاراتۋعا باعىتتالعان ءتيىمدى ءتاسىل دەپ سانايمىن», دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى ر.كەنجەحان ۇلى.
بۇعان دەيىن «Disney» مەن «Pixar» ستۋدياسى «ويجۇمباق 2» ءفيلمىن قازاق تىلىنە اۋدارىپ, كاسىبي دۋبلياج جاسادى. اتالعان تۋىندى العاشقى 4 كۇندە 40 000 000 تەڭگەدەن استام قاراجات جيناپ, بۇعان دەيىن كورسەتىلگەن تۋىندىلار اراسىندا رەكورد ورناتتى. قىرعىزستان, ارمەنيا, گرۋزيا, ازەربايجان, وزبەكستان, تاجىكستان ەلدەرى اراسىندا قازاقستان جينالعان سوما بويىنشا ءبىرىنشى ورىندا تۇردى.
جاڭا ءفيلمنىڭ كەيىپكەرلەرىن قازاق تىلىندە سويلەتكەندەر قاتارىندا وتاندىق ەسترادا ءانشىسى نازيما بار. ول فيلمدەگى موانانىڭ بارلىق ءانىن ورىندادى. ال موانانىڭ ءوزى بولسا ەكراندا قۇرالاي وتەپوۆانىڭ داۋىسىمەن سويلەدى. اكتريسا اينۇر بولات – موانا مەن ماۋيگە قاتەر توندىرەتىن ماتانگيدى دىبىستاسا, ماتانگيدىڭ اندەرىن گاۋھار ومىرزاقوۆا ورىندادى. قوبىلاندى بولات ءماۋيدى قازاقشا سايراتتى. باقىتجان الپەيىس «كۇڭكىلدەك باعبان» جانە موانانىڭ توبىنىڭ مۇشەسى كەلەنى قازاق كورەرمەنىمەن قاۋىشتىردى.
تۋىندىنىڭ قازاق تىلىندەگى دۋبلياجى وتاندىق «Movie Dalen» ستۋدياسىندا جاسالدى. جالپى, اۋدارما مەن دىبىستاۋ جۇمىستارى قالاي وتكەندىگى تۋراسىندا ءبىلۋ ءۇشىن قازاق تىلىندەگى دۋبلياج رەجيسسەرى, تەاتر جانە كينو اكتەرى شاح-مۇرات ورداباەۆتى اڭگىمەگە تارتقان ەدىك. جۇمىسىن زور سۇيىسپەنشىلىكپەن اتقارعان مامان دا توسىلمادى, شىعارماشىلىقتىڭ قىر-سىرىن ايتىپ, اعىنان اقتارىلدى. رەجيسسەردىڭ سوزىنشە, ەلىمىزدە دۋبلياج جاسايتىن ارتىستەر جەتكىلىكتى ءارى تەحنيكالىق مۇمكىندىك تە مول ەكەن.
«قارجىنى ۇنەمدەۋ جولىندا ساپانى اتتاپ كەتكەن كومپانيالار وتە كوپ, ونىڭ كەسىرى دۋبلياجعا كەسىرىن تيگىزىپ كەلەدى. تاعى ءبىر ماسەلە – انا ءتىلى قۇندىلىعى, مىسالى, كەيبىر ەۋروپا ەلدەرىندە ءتىلدى ساقتاپ قالۋ ءۇشىن ۇكىمەت كينوتەاترلارعا انا تىلىندە كورسەتىلگەن فيلمدەر ءۇشىن سالىقتىق جەڭىلدىك قاراستىرىلعان. وسىنداي مۇمكىندىكتەر وتاندىق دۋبلياج جۇمىستارىندا دا ەسكەرىلسە دەگەن تىلەگىمىز بار. كورەرمەن كۋا, بۇگىنگە دەيىن الەمدىك ستۋديانىڭ 40-تان اسا ءفيلمىن قازاقشا سويلەتكەن ەكەنبىز. «Disney» اۋقىمدى كونگلومەرات بولعاندىقتان دىبىستاۋ بىرىڭعاي جۇيەگە نەگىزدەلگەن. «موانانىڭ» ماتەريالدارىن ءبىز 3-4 اي بۇرىن الىپ, جۇمىستى باستاپ كەتتىك. ال قازاق تىلىندەگى ترەيلەردى جارتى جىل بۇرىن دايىنداپ قويعان ەدىك. نەگىزگى جۇمىس ۇردىسىنە كەلسەك, الدىمەن تۇپنۇسقا ءماتىن قازاق تىلىنە اۋدارىلادى, كەيىن كەيىپكەردىڭ ءىس-قيمىل, مىنەز-ميميكاسىنا قاراي مىندەتتەرىمىز ۇيلەستىرىلەدى. ول ءۇشىن ارنايى مامانداردىڭ كومەگىنە جۇگىنەمىز. سودان كەيىن عانا كەيىپكەرلەردى دىبىستايتىن ارتىستەرگە كاستينگ جاريالانادى. ءار رولگە 4-5 ۇمىتكەردەن ۇسىنامىز. سوڭعى شەشىمدى اۆتورلىق كومپانيا ءوزى قابىلدايدى. ەگەر مۋزىكالىق فيلم بولماسا جالپى جۇمىستى10 كۇننىڭ ىشىندە تولىق اياقتاۋعا بولادى, ال مۋزىكالىق فيلمدەرگە شامامەن 15-20 كۇن ۋاقىت كەرەك. بۇل فيلمدە بارلىق انگە, انشىگە, حورعا جەتەكشىلىك ەتكەن مۋزىكالىق جەتەكشى – انەل سىرگەباەۆا. باستى كەيىپكەرلەردى دىبىستاعان كاسىبي اكتەرلەردەن بولەك, ەسترادالىق ءانشى NAZIMA مەن ءانشى, كومپوزيتور Sadraddin دە فيلمگە قاتىستى», دەدى رەجيسسەر.
انا تىلىندە سويلەگەن تۋىندىنى تاماشالاۋعا جينالعان كورەرمەننىڭ قاراسى قالىڭ بولدى. جابىق كورسەتىلىمگە ەلىمىزگە تانىمال تۇلعالار, قوعام قايراتكەرلەرى, كاسىپكەرلەر, دەپۋتاتتار مەن دۋبلياج اكتەرلەرى قاتىستى. كورەرمەندەر اراسىنان مارقايىپ شىققان قۇرمەتتى قوناق عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك تە جاڭا تۋىندىدان العان اسەرىن ىركىپ قالمادى: «موانا 2» انيماتسيالىق ءفيلمىنىڭ قازاق تىلىندەگى نۇسقاسىن قولداپ, بالالارىممەن كورۋگە ارنايى كەلدىم. قازىر الەمدە مازمۇنى تەرەڭ دۇنيەگە تالاسۋدا, «Hollywood», «Netflix», «Disney» ستۋدياسى سىندى الەمدىك ءىرى كومپانيالار كونتەنت ىزدەپ جاتىر. كينووندىرىسكە جاڭاشىلدىق كەرەك. قازاقستان ءۇشىن بۇل جاڭا مۇمكىندىك. ونىڭ دالەلى مىنە موانا قازاق تىلىندە سويلەپ جاتىر. شەتەلدىك كەيىپكەرلەردى قازاق تىلىندە سويلەتۋ – ءتىلدى ىلگەرىلەتۋدىڭ بىردەن ءبىر جولى. وسىمەن توقتاماي, بىرتە-بىرتە ءوز كەيىپكەرلەرىمىزدى دە ۇسىنۋ ماڭىزدى. ءبىرىنشى وسىنداي الەمدىك دەڭگەيدەگى فيلمدەردى اۋدارىپ, كەيىن ءوز يدەيالارىمىزبەن شىعۋعا ۇلكەن مۇمكىندىگىمىز بار. بىزدە دە قىزىقتى كەيىپكەرلەر كوپ قوي. سولاردى جاڭا يدەيامەن بەرۋ قاجەت. ماسەلەن, جەزتىرناق, اقساق قۇلان, ەرتوستىك سىندى قازاق ەرتەگىلەرىن انيماتسياعا اينالدىرىپ, الەمگە تاراتساق, قالاي جاراسار ەدى! وعان وتاندىق كينووندىرىستىڭ الەۋەتى تولىق جەتەدى», دەدى مينيستر.
«موانا 2» فيلمىندە كورەرمەن سۇيىكتى كەيىپكەرلەرى موانا جانە ماۋيمەن قايتا قاۋىشتى. سونداي-اق جاڭادان قوسىلعان ەرجۇرەك تەڭىزشىلەرمەن بىرگە قىزىققا تولى ساپارعا اتتاندى. تەڭىزشى بابالارىنان ايان العان كەيىپكەرلەر وكەانيانىڭ شالعاي, قاتەرلى ايماعىنا ساپار شەگىپ, ەستەن كەتپەس شىتىرمان وقيعالاردى باستان وتكەردى. اتالعان مۋلتفيلم قازاق تىلىندە 28 قاراشادان باستاپ ەلىمىزدىڭ بارلىق كينوتەاترىندا كورسەتىلەدى جانە دەمالىس كۇندەرى قولايلى ۋاقىتقا قويىلعان.
