12 جوبا ىسكە قوسىلدى
قالا ەكونوميكاسىنىڭ ءوسىمى بيىلعى 10 ايدا 12 پايىزعا جەتتى. بۇل كورسەتكىش رەسپۋبليكا بويىنشا الدىڭعى قاتاردىڭ ءبىرى سانالادى. تارتىلعان ينۆەستيتسيا – 9, قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى – 27, پايدالانۋعا بەرىلگەن تۇرعىن ءۇي الاڭى – 42, ساۋدا كولەمى – 19, كولىك قىزمەتى – 26, ال ونەركاسىپتەگى ءونىم كولەمى 2 پايىزعا ارتقان.
پرەزيدەنت وڭدەۋ ونەركاسىبىن 1,5 ەسەگە ۇلعايتىپ, ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋدى تاپسىرعانى ەستە. وسى باعىتتا شىمكەنت بيىل قۇنى 78,2 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 16 جوبانىڭ 12-ءسىن ىسكە قوسىپ, 67,1 ملرد تەڭگەگە ينۆەستيتسيا تارتقان. وندا 1 مىڭنان استام جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلدى.
ترانسۇلتتىق «Coca-Cola» كومپانياسى قۇنى 27 ملرد تەڭگە, قۋاتى جىلىنا 262 ملن ليتر دايىن ءونىم شىعارادى. ال «Wan Sheng Ceramic» كومپانياسى سالعان كەراميكالىق تاقتايشا ءوندىرۋ زاۋىتى جىلىنا 13 ملن شارشى مەتر تاقتايشا وندىرەدى. قۇنى – 25,5 ملرد تەڭگە. كەلەسى جىلى ەكىنشى كەزەڭىنىڭ قۇرىلىسىن باستاپ, جىلىنا قوسىمشا 12,5 ملن شارشى مەتر تاقتايشا ءوندىرۋ جوسپارلانعان. ونىڭ قۇنى 12 ملرد تەڭگە بولادى.
ءوندىرىس الەۋەتى ارتىپ كەلەدى
شىمقالادا ونەركاسىپ سالاسىندا يندۋستريالىق ايماقتار سانى ارتىپ كەلەدى. بۇل بيزنەس وكىلدەرىنىڭ قالاعا دەگەن قىزىعۋشىلىعى مەن سەنىمىن بىلدىرەدى. قازىر 438 گەكتاردى قۇرايتىن جاڭادان 2 يندۋستريالىق ايماق ىسكە قوسىلدى. ءبىرىنشىسى – «جۇلدىز» يندۋستريالىق ايماعى. وسى ايماقتى قۇرۋ جۇمىسى 2020 جىلى باستالىپ, بيىل تولىق ىسكە قوسىلدى. مۇندا قۇرىلىس, مەتاللۋرگيا, فارماتسەۆتيكا, جيھاز ونەركاسىبى شوعىرلانعان. ايماقتا جالپى كولەمى شامامەن 166 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 46 ءىرى زاماناۋي كاسىپورىن اشىلادى. ەكىنشىسى – «بوزارىق» تاماق ونەركاسىبى يندۋستريالىق ايماعى. مۇندا قۇنى 44 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 2 مىڭنان اسا جۇمىس ورنىمەن 25 جوبا ىسكە اسادى. وسىلايشا, جۇمىس ىستەپ تۇرعان يندۋستريالىق ايماق سانى 7-گە جەتتى.
«بۇل ايماقتاردا 293 جوبانى ىسكە اسىرۋ ارقىلى 8 مىڭنان اسا جاڭا جۇمىس ورنى اشىلىپ, قالا ەكونوميكاسىنا 225 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا قۇيىلدى. ءوندىرىس ايماقتارى مەگاپوليستىڭ وندىرىستىك الەۋەتىن ارتتىرۋ ماقساتىندا 5 ءوندىرىس ايماعىن قۇرۋ جانە كەڭەيتۋ جۇمىسىن قولعا الدى. قازىر 2 يندۋستريالىق ايماقتىڭ قۇرىلىسى قارقىندى جۇرگىزىلىپ جاتىر. مەملەكەت باسشىسى شىمكەنت قالاسىندا وڭتۇستىك وڭىردە بارلىق تاۋاردى قابىلداپ, جەتكىزۋگە لوگيستيكا جاعىنان قولايلى «وڭىرلىك حاب» قۇرۋدى تاپسىرعان ەدى. وسى ماقساتتا ساۋدا-لوگيستيكالىق ورتالىعىن كەڭەيتۋ جۇمىستارىن باستادىق. ايماق وڭىردەگى ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتىپ, بيزنەس پەن ساۋدا ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە «شىمكەنت قالاسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى تۋرالى», تاقىرىبىمەن وتكەن بريفينگتە قالا اكىمى عابيت سىزدىقبەكوۆ.
ينۆەستورلاردىڭ ىقىلاسى كۇشتى
جاڭا ايماقتا دايىن وندىرىستىك الاڭمەن بىرگە مەملەكەتتىك قولداۋ رەتىندە ينفراقۇرىلىممەن قامتىلعان ارنايى ءوندىرىس الاڭدارى سالىنادى. بۇل يندۋستريالىق ايماقتاردىڭ ينفراقۇرىلىمىنا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 2,7 ملرد تەڭگە بولىنگەن. قالا ەكونوميكاسىنا تارتىلعان ينۆەستيتسيالار ءوڭىر ەكونوميكاسىن كوتەرۋ ءۇشىن ينۆەستورعا جاعداي جاساۋ ماڭىزدى. بيىلدان باستاپ ينۆەستيتسيا تارتۋ جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا قالا اۋماعىندا ء«بىر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا ينۆەستورلاردى سۇيەمەلدەيتىن «Shymkent Invest» فرونت-ءوفيسىنىڭ جۇمىسىنا وزگەرىس ەنگىزىلدى. وندا ينۆەستورعا بيزنەس-جوسپاردى ازىرلەۋدەن باستاپ جوبانى ىسكە اسىرۋعا دەيىن قاجەتتى بارلىق رۇقسات بەرۋ قۇجاتتارىن سۇيەمەلدەيتىن 2 مىڭعا جۋىق قىزمەت كورسەتىلەدى.
ينۆەستورلاردى قولداۋ ناتيجەسىندە تارتىلعان ينۆەستيتسيا كولەمى 536 ملرد تەڭگەگە جەتىپ, وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 9 پايىزعا ارتقان. ۇكىمەتتىڭ 2028 جىلعا دەيىنگى بەكىتىلگەن جوسپارىنا سايكەس, قالاعا 5,6 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتۋ كوزدەلگەن. بۇگىننىڭ وزىندە 2,7 ترلن تەڭگە بولاتىن 30 مىڭنان اسا جاڭا جۇمىس ورنىمەن 220 ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ پۋلى جاساقتالدى. وندا «Alarko Holding» تۇرىك كومپانياسىمەن قۇنى 650 ملن دوللاردى قۇرايتىن, ەلدە اۋماعى جاعىنان ەڭ ۇلكەن 650 گا جەرگە زاماناۋي جىلىجاي كەشەنى قۇرىلىسىن سالۋ جوباسى بار. ونىڭ 500 گا جىلىجاي, قالعان 150 گا وقۋ كورپۋسى, قويما, زەرتحانا مەن جاتاقحانالار سالىنادى. جوبا كەزەڭ-كەزەڭمەن جۇزەگە اسادى. قازىر ينۆەستيتسيا قۇنى 226,0 ملن دوللاردى قۇرايتىن جوبانىڭ 1-كەزەڭىنە 208 گا جەر تەلىمى ءبولىنىپ, ونى دايىنداۋ جۇمىسى باستالدى.
تاياۋدا, پولشالىق «Fabe Polska» كومپانياسىمەن قۇنى 200 ملن دوللاردى قۇرايتىن, 150 گا اۋماقتا جوعارى تەحنولوگيالى جىلىجاي سالۋ كەلىسىمىنە قول قويدى. مۇندا جىلىنا 36 مىڭ توننا قىزاناق پەن قيار ءونىمى الىنىپ, 800-دەن اسا ادام جۇمىسپەن قامتىلادى.
«ال «AKSA energy» كومپانياسىمەن قۇنى 700 ملن دوللار بولاتىن قۋاتتىلىعى 500 مۆت بۋ گاز قوندىرعىسىن سالۋ كەلىسىلدى. جوبانى ىسكە اسىرۋ ارقىلى قالا تۇرعىندارى ساپالى ەلەكتر جانە جىلۋ ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. كەلەسى ءىرى جوبا «Intertrans» كومپانياسىمەن 150 ملن دوللارعا مۇناي ونىمدەرىن تەرەڭ وڭدەۋ ارقىلى ۇنتاقتالعان پوليپروپيلەن وندىرەتىن زاۋىت سالۋ. جوبانى ىسكە اسىرۋعا 30 گەكتار جەر تەلىمى ءبولىندى», دەدى قالا اكىمى.
كاسىپكەرلەرگە جەڭىلدىك جاسالادى
مەگاپوليستە شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدا وڭ وزگەرىس بار. نارىقتا بەلسەندى جۇمىس ىستەيتىن شوب سۋبەكتىلەرى 136 مىڭنان اسىپ, وندا جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانى 226 مىڭعا جەتكەن. بۇگىندە شوب وندىرەتىن ءونىم كولەمى قالا ەكونوميكاسىنىڭ 56 پايىزىن قۇرايدى. بيىل كاسىپكەرلىكتى مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىنا 23,5 ملرد تەڭگە قارالىپ, ەسەپتى كەزەڭگە 15,5 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 3 734 جوباعا قولداۋ كورسەتىلگەن. قالادا العاش رەت شوب-تىڭ جاڭا باستامالارىن قولداۋ ءۇشىن «شاعىن وندىرىستىك الاڭداردى قۇرۋ» ء(وندىرىس پاركى) جوباسى باستالعان.
«بۇل جەردە تولىق ينفراقۇرىلىممەن قامتىلعان دايىن ءوندىرىس الاڭدارى كاسىپكەرلەرگە قولجەتىمدى بولادى. بۇگىنگى تاڭدا اۋماعى 54 مىڭ شارشى مەتر قۇرايتىن 3 وندىرىستىك الاڭدى سالۋ جۇمىسى باستالدى. كاسىپكەرلەرگە تاعى ءبىر جاقسى جاڭالىق وسى جىلدان باستاپ بولشەك سالىق مولشەرىن 4 پايىزدان 2 پايىزعا تومەندەتۋ بويىنشا شەشىم قابىلدادىم. بۇل كاسىپكەرلەردى اشىق جۇمىس ىستەۋگە ىنتالاندىرىپ, وسى سالىق تۇرىنەن بيۋدجەتكە تۇسەتىن ءتۇسىم 4,4 ەسەگە ارتتى. ودان بولەك, كاسىپكەرلەرگە ىڭعايلى ورتا قۇرۋ ءۇشىن 7 بازاردى ستاندارتقا سايكەستەندىرۋ جۇمىسىن قولعا الدىق. بيىل 3 بازار جاڭعىرتۋدان ءوتتى (نەگىزى 19 بازاردىڭ 12-ءسى سايكەستەندىرىلگەن)», دەدى ع.سىزدىقبەكوۆ.
جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى تومەندەدى
قالادا جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن تومەندەتۋ ماقساتىندا 45 مىڭنان اسا ادام جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىنا تارتىلىپ, 32 مىڭعا جۋىعى تۇراقتى جۇمىس ورنىمەن قامتاماسىز ەتىلگەنىن ايتقان مەگاپوليس باسشىسى جۇمىسپەن قامتۋ جانە مەملەكەتتىك قولداۋ شاراسىنىڭ ناتيجەسىندە الەۋمەتتىك كومەك الۋشىلار سانى 30%-عا قىسقارعانىن ايتتى.
وڭىردەگى جالاقىنى ارتتىرۋ باعىتىندا جۇيەلى شارالار قابىلدانىپ جاتىر. «جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 15 مىڭعا جۋىق ەڭبەكاقىسى تومەن ازاماتتىق قىزمەتشىنىڭ جالاقىسىن قوسىمشا 50 مىڭ تەڭگەگە كوتەردىك. بۇل ماقساتقا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 10 ملرد تەڭگە ءبولىندى. ناتيجەسىندە, جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىلاتىن بارلىق بيۋدجەتتىك قىزمەتكەردىڭ جالاقىسى 140 مىڭ تەڭگەدەن استى. قازىرگى تاڭدا وڭىردەگى ورتاشا جالاقى كولەمى 12,5 پايىزعا ءوسىپ, 304 مىڭ تەڭگەگە جەتتى», دەدى اكىم.
«جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا قالادا 28 مىڭ وقۋشىعا ارنالعان 18 مەكتەپ سالۋ جوسپارلانىپتى. بيىل 3 200 ورىندىق 2 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلسە, جىل سوڭىنا دەيىن 9 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى اياقتالادى. وعان قوسا بيىل 1 ملن 360 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەدى. ال قالا بيۋدجەتى 779,0 ملرد تەڭگەنى قۇراپ, وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 123,0 ملرد تەڭگەگە ارتقان.
