ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دا وتكەن «QS Higher Education: Asia Pacific 2024» پرەسس-سامميتىندە ەلىمىزدىڭ, سونداي-اق شەتەل ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ رەكتورلارى باس قوسىپ, جوعارى ءبىلىم مەن عىلىم سالاسىنداعى حالىقارالىق ماسەلەلەردى تالقىلادى. جيىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قاتىسۋشىلارعا ىقىلاسىن جەتكىزگەن پرەزيدەنت كەڭەسشىسى مالىك وتارباەۆ عىلىم مەن جوعارى ءبىلىمدى دامىتۋدىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزىنا, بىلىكتى ماماندار دايارلاۋدىڭ حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى, ديالوگتى, تاجىريبە الماسۋدى ءارى قاراي دامىتا بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.
سامميت «QS WorldUniversity Rankings» 20 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالدى. بيىل QS رەيتينگى وقۋ ورىندارىنىڭ عىلىمي زەرتتەۋ الەۋەتى, تۇراقتى دامۋ, حالىقارالىق زەرتتەۋ جۇيەسى مەن جۇمىسقا ورنالاستىرۋ كورسەتكىشتەرىنە باستى نازار اۋدارىپ وتىر. بۇل جولى QS رەيتينگىنە ەلىمىزدەن 21 ۋنيۆەرسيتەت قاتىسىپ, حالىقارالىق ءبىلىم كەڭىستىگىندە ءوز پوزيتسياسىن نىعايتۋعا تىرىسقان بولاتىن. رەيتينگتى جۇيەلەۋ بارىسىندا 3 مىڭعا جۋىق وقۋ ورنىنىڭ 15 ملن-نان استام عىلىمي جۇمىسى, وقىتۋشىلار مەن جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ 200 مىڭنان اسا قورىتىندىلارى قاراستىرىلعان.
QS حالىقارالىق رەيتينگى انىقتاعان ساپا بيىگىنەن ءارى قاراي ورلەي بەرەتىن بولساق, تاياۋ ۋاقىتتا ەلىمىز اكادەميالىق حابقا اينالۋى مۇمكىن. وسىنداي وپتيميستىك بولجام جاساعان عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك بيىلدان باستاپ اريزونا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ اگروتەحنيكالىق كوللەدجى زەرتتەۋشىلەرى سولتۇستىك قازاقستان وڭىرىندە 500 گەكتار اۋماقتا سەلەكتسيالىق, گەنەتيكالىق زەرتتەۋلەر باستالاتىنىن جەتكىزدى. ال بىلتىر شىعىس قازاقستان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە ەلەكترموبيلدەردى جوندەيتىن, ينجەنەرلەر دايارلايتىن ورتالىق اشىلعانىن قاپەرگە الاتىن بولساق, ەلىمىزدىڭ شىعىسىنداعى باستاماعا قىتايدىڭ ەلەكترموبيل وندىرەتىن كومپانياسى دا قىزىعۋشىلىق ءبىلدىرىپ وتىر ەكەن. بۇعان قوسا مينيستر ەلىمىزگە كەلىپ وقيتىن شەتەلدىك ستۋدەنتتەر سانىنىڭ ەداۋىر ارتقانىن جەتكىزدى. بۇگىندە ەلىمىزگە وقۋعا كەلگەن شەتەلدىك ستۋدەنتتەر سانى 30 مىڭعا جۋىقتاعان. كورسەتكىش كەيىنگى جىلدارمەن سالىستىرعاندا 10 مىڭعا ارتتى. ال شەتەلدەردە ءجۇز مىڭعا جۋىق جاس ءبىلىم الىپ جاتىر.
«QS Quacquarelli Symonds» ساراپتاما اگەنتتىگىنىڭ كوممەرتسيالىق باس ديرەكتورى دجەيسون نيۋمان الەمدەگى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىر-بىرىمەن تىعىز ىقپالداستىعى اكادەميالىق ۇتقىرلىق باعدارلامالارىن دامىتۋعا, عالىمداردىڭ تاجىريبە الماسۋى مەن الەۋەتىن جانداندىرۋعا سەرپىن بەرەتىنىن اتاپ وتسە, ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى جانسەيىت تۇيمەباەۆتىڭ ايتۋىنشا, جاhاندىق ەكونوميكانى دامىتۋدا ۋنيۆەرسيتەتتىك عىلىم ماڭىزدى رولگە يە. سوندىقتان بىلىكتى مامان دايارلاۋدا, عىلىمي زەرتتەۋ ناتيجەلەرىن وندىرىسكە ەنگىزۋدە وزىق تاجىريبەلەردى جەتىلدىرىپ وتىرۋ قاجەت. ال عالامدىق سىن-قاتەرلەر جوعارى ءبىلىمنىڭ الدىنا جاڭا مىندەتتەر جۇكتەپ وتىر.
جيىن بارىسىندا ەاەو ەلدەرىندەگى كليەنتتەرمەن سەرىكتەستىك جونىندەگى جانە QS جاھاندىق ۇكىمەتىندەگى ايماقتىق ديرەكتورى سەرگەي حريستوليۋبوۆ «QS World University Rankings 2025» رەيتينگىندەگى ۋنيۆەرسيتەتتەرگە سەرتيفيكاتتار تابىستادى.
«QS رەيتينگى ەلىمىزدەگى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ حالىقارالىق باسەكەدەگى ءرولىن ايقىندايدى. بۇگىندە رەسپۋبليكادا 120 ۋنيۆەرسيتەت بار بولسا, QS رەيتينگىنە نەگىزىنەن مەملەكەتتىك جانە ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ قاتىسىپ وتىرعانىن كورەمىز. بۇل مەملەكەتتىڭ ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىن, جوعارى وقۋ ورىندارىن رەسۋرس رەتىندە ءارى قاراي دامىتۋعا باستى نازار اۋدارىپ وتىرعاندىعىن كورسەتەدى», دەيدى اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ اكادەميالىق ماسەلەلەر جونىندەگى پروەكتورى بانۋ نۇربەكوۆا. ونىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزگە شەتەلدەردەن ستۋدەنتتەردىڭ كوپتەپ كەلۋى, ورتالىق ازيادا تانىمالدىعىمىزدى ايقىنداپ, ساپالى كارلار دايارلاۋدىڭ دەڭگەيىن كورسەتەدى. قازىرگى كەزدە تۇلەكتەرىمىز شەتەلدەردە دە جەمىستى جۇمىس ىستەپ جاتىر. بۇل ءبىزدىڭ ديپلومدارىمىزدى بىردەن تانۋعا ىقپال ەتىپ, حالىقارالىق نارىق تالاپتارىنا لايىق ەكەنىن ايعاقتايدى. QS رەيتينگى ءبىلىم, عىلىم دەڭگەيىن عانا ەمەس, ەكونوميكالىق الەۋەتىمىزدىڭ دە كورسەتكىشى بولا الادى. باسەكەگە قابىلەتتى, جوعارى ءبىلىمدى كادرلار دايارلاۋ, ادام كاپيتالىن دامىتۋ مەملەكەت تاراپىنان اۋقىمدى قوردى تالاپ ەتەدى. سوندىقتان حالىقارالىق رەيتينگتەگى ورنىمىز ەلىمىز الەۋەتىنىڭ جوعارى ەكەنىن كورسەتەدى. رەيتينگ تالاپتارىنا سايكەس جۇمىس بەرۋشىلەر باعاسى دا باسشىلىققا الىنعان. مۇنىمەن قوسا ەلىمىزدەگى شەتەلدىك وقىتۋشىلاردىڭ پىكىرى, ستۋدەنتتەردىڭ ۇلەسى دە ايتارلىقتاي رولگە يە. شەتەلدەن كەلىپ وقيتىن ستۋدەنتتەر تاراپىنان قىزىعۋشىلىقتىڭ ارتۋى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتى ماماندار دايارلاي الاتىنىن ايعاقتايدى. بۇگىندە مەملەكەتتىك قولداۋ ناتيجەسىندە ۋنيۆەرسيتەتتەرگە اكادەميالىق ەركىندىك بەرىلدى. جىل سايىن گرانت سانى ارتىپ كەلەدى. بۇل ينفراقۇرىلىم, وقىتۋشىلار جالاقىسىن كوبەيتۋگە ىقپال ەتىپ جاتىر. وسى ورايدا عالىمدار ءدارىس بەرۋمەن عانا شەكتەلمەي, عىلىمي تاجىريبەسىن, شەتەلدىك يمپاكت جۋرنالداردا جاريالانىمدار سانىن ارتتىرۋ باعىتىنداعى جۇمىستارىن جانداندىرۋعا ءتيىس. ال جوعارى وقۋ ورىندارى مۇمكىندىگىنە قاراي وقۋ كابينەتتەرىن, زەرتحانالاردى جاڭارتىپ, زامانعا ساي جابدىقتاۋ ىسىنە كوڭىل بولگەنى ابزال. بۇگىندە سالادا باياۋ بولسا دا, ىلگەرىلەۋ بار. ال باسەكەگە قابىلەتتى بولۋعا ءار جوعارى وقۋ ورنى مۇددەلى بولۋى قاجەت.
حالىقارالىق ىقپالداستىق ەلىمىزدىڭ الەمدىك دەڭگەيدە باسەكەگە قابىلەتتى ماماندار دايارلاۋعا مۇمكىندىگىنىڭ جوعارى ەكەنىن ايعاقتايدى. دەسەك تە, بىرقاتار ساراپشى الدىڭعى قاتارلى رەيتينگتىك اگەنتتىكتەر جوعارى وقۋ ورىندارىنداعى ءبىلىم ساپاسىنىڭ دالمە-ءدال كورسەتكىشىن انىقتاي المايدى دەگەن پىكىردى العا تارتادى. بۇگىندە الەمدە ءبىلىم ساپاسىن باعالايتىن اۋقىمدى ءۇش رەيتينگ بار دەسەك, ولاردىڭ باعالاۋ كريتەريلەرى دە ءارتۇرلى. رەيتينگتە جوعارى وقۋ ورنىنىڭ جەكەلەگەن جەتىستىكتەرى مەن كورسەتكىشتەرى قاپەرگە الىنۋى مۇمكىن. ال حالىقارالىق كەڭىستىكتە باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى ارتتىرۋ قاشاندا جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ عىلىمي زەرتتەۋ جەتىستىكتەرى, زەرتحانالاردىڭ جاڭا تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالۋى, وقىتۋشى-پروفەسسورلار قۇرامىنىڭ بىلىكتىلىگى, تۇلەكتەردىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋى سياقتى ءبىلىم ساپاسىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىن فاكتورلارمەن تىعىز بايلانىستى ەكەنىن كورسەتەدى.
الماتى
