سودان ەكەۋمىز ۇشاقپەن ماسكەۋگە جەتىپ, «ناتسيونال» قوناقۇيىنە توقتاپ, كرەمل كورىنىپ تۇراتىن مەيرامحانادا وتىرىپ تاماقتاندىق. باسىنان وتكەن قىزىقتى شاقتارىن ايتىپ وتىرعان جازۋشى ەتەنە تانىسى, بەلگىلى قايراتكەر تايىر مانسۇروۆقا قوڭىراۋ شالىپ, حابارلاسۋدى ءوتىندى. ول قوناقۇيگە كەلىپ, سول كۇنى ابە-ءنىڭ وتىنىشىمەن قازاقستاننىڭ ەلشىلىك ءۇيىنىڭ ماڭىنداعى ابايعا قويىلعان ەسكەرتكىشكە بارىپ سۋرەتكە تۇستىك. ەلشىلىك ءۇيىنىڭ ىشكى قۇرىلىسىمەن تانىسىپ, ەلشى يمانعالي تاسماعامبەتوۆ جاساعان وزگەرىستەرگە ريزا بولىستىق. سول كۇنى ءتۇس مەزگىلىندە كسرو جازۋشىلار وداعىنىڭ ۇيىنە بارىپ, جازۋشىلار مەيرامحاناسىنان تۇستەندىك. ابە وندا دا جازۋشىلار جيىندارىندا بولعان وقيعالاردى اڭگىمەلەدى. وداقتىڭ اۋلاسىنا ورنالاسقان لەۆ تولستوي ەسكەرتكىشىنىڭ الدىندا بۇرىن ماسكەۋدە جولداستارىمەن جۇرگەن كەزەڭدەرىن ەسكە ءتۇسىرىپ ايتتى.
ەرتەڭىنە ماسكەۋ-لوندون رەيسىمەن ۇشىپ لوندونعا جەتتىك, اۋەجايدا ەلشىلىكتىڭ قىزمەتكەرلەرى كۇتىپ, قوناقۇيگە ورنالاستىردى. ءتۇس مەزگىلى جاقىنداعاندا لوندونداعى قازاقستان ەلشىسى ەرلان ىدىرىسوۆ ابەگە سالەم بەرىپ, لوردتار تۇستەنەتىن مەيرامحانادان تۇسكى اس بەردى. نەمەرەم التىنايدى ابە اتاسىمەن تانىستىردىم. بۇل كىسى ەلشى ەرلانعا «سوڭعى پارىز» كىتابىن اعىلشىن تىلىنە اۋداراتىن اۋدارماشى تاۋىپ بەرۋدى ءوتىندى, ول اۋدارماشى تاۋىپ, بىزبەن كەزدەسۋ ۇيىمداستىردى.
ەرتەڭىنە لوندوندا تۇراتىن جولداسىم مەدعات قۇلجانوۆ ءبىزدى تۇسكى اسقا مەيرامحاناعا شاقىردى, ول وزىمەن بىرگە جۇبايى ايگۇلدى جانە قىزىن الا كەلىپ اعامەن تانىستىردى. بىزبەن بىرگە نەمەرەم, ماگيسترانت التىناي دا بولدى. كوڭىلدى وتىرىستا ابە ەندى پاريجگە بارعىسى كەلەتىنىن ايتتى. كەشكە جۇرەتىن پويىزبەن پاريجگە جەتتىك, الدىن الا حابارلاپ قويۋىما بايلانىستى ەلشىلىك قىزمەتكەرلەرى قارسى الدى. قالانىڭ ورتالىق كوشەسىنە ورنالاسقان 5 جۇلدىزدى قوناقۇيگە ورنالاستىق. ەرتەڭىنە ابەنىڭ ەرتەرەكتە بولعان جەرلەرىن ارالادىق. كەشىندە فرانتسياداعى ەلشى ابەگە سالەم بەرە كەلدى. ەرتەسىنە ەلشى جىبەرگەن اۋدارماشى مەن كولىگىنە وتىرىپ, پاريجدەن 250 شاقىرىم جەردەگى شارل دە گوللدىڭ زيراتىنا بارىپ سۋرەتكە ءتۇستى, مۇراجاي ۇيىنە سوعىپ, تاماشالاپ, ەستەلىك كىتابىنا قولتاڭبا قالدىردى. سول كۇنى كەشكە سول جەردەگى «موتەل» قوناقۇيىنە قونىپ, ەرتەڭىنە پاريجگە ورالدىق.
پاريج-ماسكەۋ-الماتى رەيسىمەن ەلگە جەتىپ, اسىل اعانى ۇيىندەگى نەمەرەلەرىنە تابىستادىم. ءبىر اپتالىق ساپاردا ابەنىڭ مىنەز-قۇلقىن, ءىشىم-جەمىن, كوڭىل-كۇيىن, ءدارى-دارمەگىنە دەيىن تانىپ-ءبىلدىم. قوناقۇيلەردە جەكە جاتپاي, مەنى جانىنا الىپ جاتاتىن. ءتۇن اۋعانشا باسىنان وتكەن قىزىق پەن قيىندىقتى, بالالىق شاعىنان اتالىق, ابىزدىق جاسقا جەتكەنگە دەيىنگى ومىرىنەن اڭگىمە ايتاتىن. ومىرىندە مەرەيتوي وتكىزبەگەنىن, وندايدى ۇناتپايتىنىن جەتكىزدى. مەن «الداعى 95 جاسىڭىزدا ۇكىمەت تاراپىنان مەرەيتويىڭىزدى وتكىزەيىك» دەپ ۇسىنىس جاسادىم. كەلىسىم بەرگەندەي ىڭعاي تانىتتى. سودان كەيىن سول كەزدەگى مادەنيەت ءمينيسترى اقتوتى رايىمقۇلوۆاعا قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى, كسرو مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, جازۋشى ءابدىجامىل نۇرپەيىستىڭ 95 جاسقا تولۋىنا بايلانىستى مەرەيتويىن وتكىزىپ, كوپتومدىق شىعارمالارىن شىعارۋ تۋرالى حات جازدىم. مادەنيەت مينيسترىمەن كەزدەسىپ, مەرەيتويدى بىرلەسىپ وتكىزۋگە كەلىستىك, كوپتومدىق ەڭبەكتەرىن مەملەكەتتىك تاپسىرىسپەن شىعارۋعا مينيستر حانىم ۋادە بەردى. الماتىنىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنا كەزدەسۋلەرگە باردىق. ەل باسشىسىمەن كەزدەسۋىندە كوپتومدىق شىعارمالارىن باسىپ شىعارۋعا نۇسقاۋ بەرگەنىنە ريزالىق ءبىلدىردى. 7 تومدىعىن سىي رەتىندە ۇسىنۋعا ىقپال ەتىپ, حات جازۋىنا كومەكتەستىم. مادەنيەت مينيسترلىگى جانە سول كەزدەگى مەملەكەتتىك حاتشى قىرىمبەك كوشەرباەۆتىڭ قولداۋىمەن اباي اتىنداعى وپەرا جانە بالەت تەاترىندا ابەنىڭ 95 جاس مەرەيتويى اتالىپ ءوتىلدى. جيىنعا الماتىنىڭ زيالى قاۋىمى, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى, ابەنىڭ الىس-جاقىندارى, ماسكەۋلىك دوستارى, الەمگە تانىمال عالىم, جازۋشى نيكولاي اناستاسەۆ, اناتولي كيم, باسپاگەر گەورگي پرياحين قاتىستى. ساحنادا ابەنى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ پەن تولەن ابدىك قولتىقتاپ وتىردى. جيىن سوڭىندا قابىلداۋ ۇيىندە 300-دەي قوناققا اس بەرىلىپ, جازۋشىنىڭ كوپتومدىق ەڭبەگى قوناقتارعا سىي رەتىندە تاراتىلدى.
ماسكەۋدەن كەلگەن قۇرمەتتى قوناقتار نيكولاي اناستاسەۆ, گەورگي پرياحين جانە اناتولي كيمدى جۇبايىمەن الماتىنى ارالاتىپ, «سالتانات» قوناقۇيىنىڭ مەيرامحاناسىندا ابە, جازۋشى سماعۇل ەلۋباي ۇشەۋمىز قوناق ەتىپ, شاپان جاۋىپ شىعارىپ سالدىق. ابەنىڭ قۋانىشىندا شەك جوق. «ومىرىمدە وتكىزگەن تاماشا كۇندەرىمنىڭ ەڭ بيىگى وسى بولدى» دەپ, سماعۇل ەكەۋمىزدى قۇشاقتاپ سۇيە بەردى. تويدان سوڭ ءۇش كۇن وتكەندە پرەزيدەنتتىڭ ابەنى قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى اتاعىمەن ماراپاتتاعان جارلىعى شىقتى. 30 قازان كۇنى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ الماتىعا ارنايى كەلىپ, ءوز رەزيدەنتسياسىندا ەڭبەك ەرى جۇلدىزىن تاقتى. قۇتتىقتاۋ سوزىندە پرەزيدەنت جازۋشىعا ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ, تىلەك ايتتى. ەستەلىك رەتىندە سۋرەتكە تۇستىك.
جانىندا ءجۇرىپ, ابىروي-اتاعىن الۋىنا ىنىلىك ىزەت كورسەتىپ, ىقپال ەتكەنىمە شىن جۇرەكتەن العىسىن بىلدىرگەن ابە ماعان شاپانىن جاۋىپ, تاياعىن ەستەلىككە ۇستاتتى. سول ءبىر كۇندەر ءومىرىمنىڭ جارقىن بەتتەرى رەتىندە جادىمدا ماڭگىگە جاتتالىپ قالدى.
بەكەت تۇرعاراەۆ,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى
