كوللاجدى جاساعان – زاۋرەش سماعۇل, «ەQ»
«ەۋرازيالىق بانك»
«ەۋرازيالىق بانك» ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ حابارلاۋىنشا, بانك 2023 جىلى بولشەك سەكتوردا دا, كورپوراتيۆتى سەكتوردا دا نەسيە پورتفەلى جونىنەن وڭ ديناميكانى ساقتاپ قالعان.
ء«بىر جىلدا نەسيە پورتفەلى 36%-عا (كورپوراتيۆتى سەكتوردا – 55%-عا, بولشەك سەكتوردا 30%-عا) ءوستى. دەپوزيت مولشەرلەمەسىنىڭ جوعارى بولۋى جەكە تۇلعالار قاراجاتىنىڭ بىلتىر 22%-عا ارتۋىنا اسەر ەتتى», دەيدى.
بۇل قارجى ينستيتۋتى جەكە ماركەتپلەيس قۇرۋدى ەمەس, BaaS (Software as a Service) مودەلى نەگىزىندە سەرىكتەستىك ورناتۋدى ءجون دەپ تاپقان. ياعني ساۋدا جەلىسى, ءىرى ەلەكترونيكا دۇكەنى, اۆتوسالوندارمەن سەرىكتەستىك ورناتادى.

«بانكتەگى تسيفرلاندىرۋ دەڭگەيى جوعارى. بارلىق ءونىم ونلاين رەجىمدە قولجەتىمدى. FOREX-تە ەكسكليۋزيۆتى باعاممەن ۆاليۋتالىق وپەراتسيالار جاساۋ مۇمكىندىگىن ويلاستىرىپ جاتىرمىز. سونىمەن قاتار قولجەتىمدى بانك قىزمەتتەرى ءاردايىم جاڭا شەشىمدەرمەن تولىعادى. ماسەلەن, «قازاقستان تۇرعىن ءۇي كومپانياسىمەن» جاساندى ينتەللەكتىنى پايدالانا وتىرىپ جاڭا باقىلاۋ تەتىگىن ەنگىزدىك, سونىڭ نەگىزىندە ۇلەسكەر ءوزى العىسى كەلەتىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسىن باقىلايدى. قارجىنىڭ ماقساتتى جۇمسالۋىن, كەز كەلگەن جوسپاردان تىس ارەكەتتى, قارجىلىق مودەل مەن سمەتانى قاداعالاۋعا بولادى», دەلىنەدى بىزگە ۇسىنعان جاۋاپتا.
بانك – AQR-ءدىڭ دە تۇراقتى قاتىسۋشىسى. ايتۋلارىنشا, 2023 جىلدىڭ قورىتىندىسى نەگىزىندە جاريالانعان ناتيجەدە بانك كورسەتكىشى نارىقتىڭ جالپى كورسەتكىشىنەن اسىپ تۇسكەن.
«بانكتە كاپيتالدىڭ ايتارلىقتاي قورى بار, ول قور بىلتىر ءبىر جارىم ەسە ءوستى. بانك كليماتتىق سترەسس-تەستىلەۋ وتكىزۋگە دە دايىن. بانكتىڭ نەسيە پورتفەلى ساپاسىنىڭ دا جوعارى بولۋىن جىل سايىنعى AQR قورىتىندىسى راستاپ بەرەدى. 2023 جىل قورىتىندىسىندا NPL90+ ۇلەسى 4,19%-عا تومەندەدى», دەيدى.
«Nurbank»
«Nurbank» ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمدەۋىنشە, بىلتىرعى تازا پايدا 7,7 ملرد تەڭگەدەن اسىپ ءتۇستى (2022 جىلمەن سالىستىرعاندا 36,9%-عا ارتىق). 2023 جىلدىڭ سوڭىندا كرەديت قورجىنى 300,9 ملرد تەڭگەگە (برۋتتو) دەيىن وسكەن.
«بانكتە جەتكىلىكتى كاپيتال مەن وتىمدىلىك رەزەرۆتەرى بار. 2024 جىلدىڭ باسىندا بانكتىڭ مەنشىكتى كاپيتالىنىڭ جەتكىلىكتىلىك دەڭگەيى 10%-دىق نورماتيۆپەن 24,8%-دى, 30%-دىق نورماتيۆپەن اعىمداعى وتىمدىلىك مولشەرى 234%-دى قۇرادى. بۇل قارجىلىق كورسەتكىشتەر بانكتىڭ تۇراقتىلىعىن راستايدى. جوعارى بازالىق مولشەرلەمە ءالى دە قارجىلاندىرۋ قۇنىنا قاتتى اسەر ەتەدى», دەپ جاۋاپ بەرەدى بانك ءباسپاسوز قىزمەتى.
بۇل بانكتىڭ دە جەكە ماركەتپلەيسى جوق. ەكىنشى جارتىجىلدىقتاعى باسىم ماقساتىنىڭ ءبىرى – ونىمدەردى بەرۋ رەتىن اۆتوماتتاندىرۋدى ارتتىرۋ.
«قاعازباستىلىقتى بارىنشا ازايتىپ, بانك بولىمشەلەرىمەن كليەنتتىڭ ءوزارا ارەكەتىن قىسقارتقىمىز كەلەدى. بانك باسشىلىعى «تسيفرلىق قىزمەتتەردى, سونداي-اق قولدانىستاعى تەتىكتەردى جاڭعىرتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن بىرقاتار شەشىم قابىلدادى. وزگەرىستەر شوب-قا, بولشەك بيزنەسكە, ترانزاكتسيالىق بيزنەسكە اسەر ەتەدى. سونداي-اق قازىر احقو, تسيفرلىق اكتيۆتەر بيرجالارىمەن جانە بلوكچەين يندۋسترياسىنىڭ وكىلدەرىمەن ءوزارا ىنتىماقتاسىپ جاتىرمىز. 2023 جىلى ەلەكتروندى اقشا شىعاردىق. بۇل «Nurbank»-كە تەحنولوگيالىق بانكتىك سەرۆيستەردى ەنگىزۋ نارىعىنداعى كوشباسشىلاردىڭ قاتارىنا قوسىلۋعا مۇمكىندىك بەردى. جاقىندا «Nurbank» پەن «Ataix Eurasia» كريپتوۆاليۋتا بيرجاسى وتاندىق نارىقتا العاش رەت زاڭدى تۇلعالارعا (تسيفرلىق ماينەرلەر, بروكەرلەر, ينۆەستيتسيالىق قورلار) فيات بالانستارىنان قاراجات الۋ سەرۆيسىن بىرلەسىپ ىسكە قوستى. بۇل سەرۆيس بىزگە بانك رەتىندە كريپتوبيرجادان وتىنىمدەردى اۆتوماتتاندىرىلعان قابىلداۋ مەن بانكىشىلىك ۇدەرىستەردى اۆتوماتتاندىرۋ ەسەبىنەن كريپتوبيرجا مەن زاڭدى تۇلعا اراسىنداعى ەسەپ ايىرىسۋدى مۇمكىندىگىنشە تەزىرەك جۇزەگە اسىرۋعا جاعداي جاسايدى», دەيدى.
2019 جىلى جۇرگىزىلگەن AQR ناتيجەسىندە «Nurbank» قارجىلىق تۇراقتىلىقتى جاقسارتۋ باعدارلاماسىنا ەنىپ, ناتيجەسىندە 2020 جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا 46,8 ملرد تەڭگە سوماسىنا رەتتەلگەن وبليگاتسيالاردى ورنالاستىرۋ مۇمكىندىگى تۋعان. بانك بۇل قاراجاتتى ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىنا نەسيە بەرۋ باعىتىندا پايدالانىپتى.
«2020 جىلدىڭ مامىر ايىندا «Nurbank»-ءتىڭ ءىرى اكتسيونەرى 20,038 ملرد تەڭگە سوماسىندا قوسىمشا كاپيتالداندىرۋدى اياقتادى, بۇل قارجى ينستيتۋتىنىڭ تۇراقتىلىعىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەردى. شىعارۋ پروسپەكتىسىنە سايكەس سۋبسيديالاناتىن وبليگاتسيالاردى وتەۋ مەرزىمى 15 جىلدى قۇرايدى. وبليگاتسيالاردى وتەۋ پروسپەكتىنىڭ شارتتارىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. قازىر بانك كليماتتىق سترەسس-تەستىلەۋدى باعالاۋ ۇدەرىسىن باستادى. الدىن الا مالىمەتتەرگە قاراساق, وتكەن ەسەپتىلىك كەزەڭدە بەرىلگەن كرەديتتەگى كومىرتەگى شىعارىلۋىنا بايلانىستى كرەديتتەۋ ۇلەسى نەبارى 20,9%-دى قۇرادى», دەيدى.
«Freedom Bank»
«Freedom Bank»-ءتىڭ بىزگە ۇسىنعان اقپاراتىنا سۇيەنسەك, ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا بانك اكتيۆى 5%-عا نەمەسە 2,3 ترلن تەڭگەگە دەيىن ءوستى.
«بانكتىڭ بولجامدى تازا پايداسى شامامەن 26 ملرد تەڭگەنى قۇراۋى مۇمكىن. 2022 جىلدان باستاپ بانك نەسيە پورتفەلىنىڭ كولەمىن سەرپىندى تۇردە ارتتىرىپ, 2024 جىلدىڭ باسىندا جەتكىلىكتى كولەمدى پورتفەلدى قالىپتاستىردى. وتكەن جىلى بانك شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋعا, سونداي-اق قىسقا مەرزىمدە جەكە جانە زاڭدى تۇلعالارمەن سەرىكتەستىك قاتىناس قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ىشكى بيزنەس-ۇدەرىستەردى جەتىلدىردى. حالىققا ۇسىنىلاتىن تۇسىنىكتى, اشىق ءارى الۋعا ىڭعايلى قارجىلىق قىزمەتتەردى تانىمال ەتۋدىڭ ارقاسىندا پايدا ارتىپ, نەسيە پورتفەلى 2 ەسە (320 ملرد-قا) ۇلعايدى», دەيدى.
بۇل قارجى ينستيتۋتى نارىقتا ءوزىن تسيفرلىق ونىمدەر مەن قىزمەتتەردى ۇسىنۋعا مامانداندىرىلعان data-driven بانكى رەتىندە كورسەتىپ ءجۇر. 2021 جىلى بانك يپوتەكالىق نەسيە الۋدى تسيفرلاندىردى جانە الەمدەگى العاشقى تسيفرلىق يپوتەكانى ىسكە قوستى.
ء«بىراز ۋاقىت وتە قازاقستانداعى العاشقى ينۆەستور «Invest card» كارتاسىن, باسقا دا بىرقاتار تسيفرلىق كارتانى ‒ «Freedom card» مۋلتيۆاليۋتالىق كارتاسىن, «Freepay» كرەديتتىك ءليميتى بار قارىزداردى وتەۋ كارتاسىن شىعاردى. 2022 جىلى «7-20-25» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى نەگىزىندە تسيفرلىق يپوتەكانى, تسيفرلىق اۆتونەسيەنى جانە ءبولىپ-ءبولىپ ساتۋ مۇمكىندىگى مەن وۆەردرافتى بار جك-گە ارنالعان «Freedom box» كەشەندى شەشىمىن ىسكە قوستى. 2023 جىلى ءوز باعدارلاماسى جانە «دامۋ» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا بيزنەستىڭ بانك بولىمشەلەرىنە بارماي-اق تسيفرلىق نەسيە الۋ مۇمكىندىگىن جاريا ەتتى. قازىر بارلىق زاڭدى تۇلعاعا قىزمەت كورسەتۋدى تولىعىمەن تسيفرلاندىرۋ ماقساتىندا كەيبىر ىشكى ۇدەرىستەردى رەتتەپ جاتىر», دەيدى.
بيىل ءساۋىر ايىندا ىسكە قوسىلعان SuperAPP ءموبيلدى قوسىمشاسى تسيفرلىق ماركەتپلەيستىڭ انالوگى رەتىندە ارەكەت ەتەدى, وندا بارلىق نەگىزگى ءونىم جيناقتالعان. قوسىمشادا ونلاين رەجىمدە بانك كارتاسىن اشۋعا, دەپوزيت اشۋعا, اۋدارىمدى (ىشكى اۋدارىم, بانكارالىق اۋدارىم) جۇزەگە اسىرۋعا, نەسيەنى رەسىمدەۋگە (جىلجىمايتىن م ۇلىك ساتىپ الۋعا, اۆتوكولىك ساتىپ الۋعا), نەسيەدەن كەيىنگى قىزمەت كورسەتۋگە قاتىستى ءىس-شارالار وتكىزۋگە (انىقتامالار قالىپتاستىرۋعا, ءىشىنارا وتەۋگە, قايتا قۇرىلىمداۋعا ءوتىنىم بەرۋگە), ءتۇرلى قىزمەتكە (كوممۋنالدىق تولەم, سالىق, ايىپپۇل, ۇيالى تەلەفون تولەمدەرى) اقى تولەۋگە مۇمكىندىك بار. بۇل بانك تە AQR پەريمەترىنە كىرەدى.
«Bank RBK»
«Bank RBK»-نىڭ نەسيە پورتفەلى جىل باسىنان بەرى 8%-عا وسكەن. بيىل ءبىرىنشى توقسانداعى تازا تابىسى – 12 224 ملن تەڭگە.
«تازا پايدا وتكەن جىلدىڭ ۇقساس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 1 708 ملن تەڭگەگە نەمەسە 16,2%-عا ءوستى. اكتيۆ قۇنى 1 956 ملرد تەڭگەگە جەتتى (2024 جىلدىڭ 1 ساۋىرىندەگى جاعداي). ءوسىم – 13,3%. جەكە تۇلعالار مەن زاڭدى تۇلعالاردىڭ سالىمى 1 277 ملرد تەڭگە بولدى. قارىز پورتفەلى 2023 جىلدىڭ 1 ساۋىرىمەن سالىستىرعاندا 350 ملرد تەڭگەگە ۇلعايدى. ەسەپكە سايكەس, بانك بىلتىر 49,5 ملرد تەڭگە كىرىس الدى. بۇل – 2022 جىلعىدان 34%-عا جوعارى كورسەتكىش.
بۇل بانك ءوزىنىڭ «My RBK» ءموبيلدى قوسىمشاسىن ۇدايى جەتىلدىرىپ وتىرۋعا كوڭىل بولەدى.
«قازىرگى ۋاقىتتا ءموبيلدى قوسىمشادا 2 مىڭنان استام ءارتۇرلى قىزمەت قولجەتىمدى. قوسىمشادا دەپوزيت اشۋ, نەسيە الۋ, اۋدارىم جاساۋ (شەتەلگە دە), اۋە بيلەتىن, كونتسەرت پەن سپورتتىق ءىس-شارالارعا بيلەت ساتىپ الۋ, مەملەكەتتىك قىزمەتتى تۇتىنۋ, پاتەراقىنى تولەۋ سياقتى قىزمەتتەر بار. سونىمەن بىرگە قازىر ءارتۇرلى سەرىكتەسپەن 5 جوبانى جۇزەگە اسىرىپ جاتىرمىز. ولار ءوز قوسىمشالارىندا بانك سەرۆيستەرىن قولدانىپ وتىر. بۇل – اتالعان باعىتتاعى ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر اراسىنداعى ءابسوليۋتتى رەكورد», دەپ جاۋاپ بەردى.