كوللاجدى جاساعان – قونىسباي شەجىمباي, «EQ»
ول العاشىندا ماتەماتيكادان ساباق بەرەتىن, كەيىن مەكتەپتەگى مامان تاپشىلىعىنا بايلانىستى حيميا ءپانى بويىنشا قايتا دايارلاۋدان ءوتتى. ءسويتىپ, قازىرگى كەزدە ەكى ءپاندى قاتار وقىتىپ ءجۇر.
قوسكول – وبلىس ورتالىعىنان شالعايدا ورنالاسقان اۋىل. قازىر قايتا ينتەرنەتتىڭ كومەگىمەن الىس تا جاقىنعا اينالىپ قالدى. ايتپەسە, بۇرىن باسقا ارىپتەستەرمەن تاجىريبە الماسۋدىڭ ءوزى اجەپتاۋىر كۇشكە تۇسەتىن. وبلىس, اۋدان ورتالىقتارىنا جەتۋ قيامەت بولاتىن. بۇگىنگى تاڭدا اۋىلدىڭ ىرگەسىنەن جەزقازعان-بەينەۋ تەمىرجولى ءوتىپ جاتىر. ءبىر جاعى بۇل دا جاقسى بولدى. ارينە, قانداي جاعداي بولسا دا, مۇعالىمگە جۇكتەلەتىن مىندەت ەشقاشان جەڭىلدەمەيدى. شايزات دۇيسەنقىزى مەكتەپتەگى وقۋ ءىسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى رەتىندە ارىپتەستەرىنە وسىنى ۇنەمى ەسكەرتىپ وتىرادى. ويتكەنى بۇگىنگى شاكىرت – ەرتەڭگى مامان. «شىبىقتىڭ ءتۇزۋ ءوسۋى – باعبانىنان» دەسەك, ۇرپاقتىڭ زامانعا ساي قالىپتاسۋى – ۇستازىنان.
شايزاتتىڭ ويىنشا, ۇستاز دا ۇنەمى ىزدەنىس ۇستىندە بولۋى كەرەك. ۇزدىكسىز ىزدەنىس, تىنىمسىز ەڭبەك قانا مۇعالىمنىڭ مەرەيىن كوتەرەدى, ابىرويعا جەتكىزەدى. ول «ۇستاز دەگەنىمىز – وقۋشىدان ەشقاشان بىلگەنىن ىركىپ قالمايتىن, قولىنان كەلگەن كومەگىن ايامايتىن ادام» دەپ تۇسىنەدى. سوعان ءوزى دە لايىقتى بولۋعا ارقاشان ۇمتىلادى. سول تالپىنىسى تەككە كەتىپ تە جاتقان جوق. ول 2021 جىلى «حالىق العىسى», 2023 جىلى «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتالدى. باسقا دا ماراپاتتارى قانشاما.
«مەنىڭ مۇعالىم بولۋعا, سونىڭ ىشىندە ماتەماتيكا, فيزيكا پاندەرىنە دەگەن قىزىعۋشىلىعىما ۇلكەن تاتەمىز اقشەكەننىڭ, اعام بورانباي مەن جەڭەشەم روزا ورىنبەتقىزىنىڭ ىقپالى زور بولدى. ويتكەنى ولاردىڭ ءبارى دە فيزيك-ماتەماتيكتەر-تۇعىن. ءتىپتى مەن دە ولار وقىعان ينستيتۋتتا وقىدىم. اقشەكەن تاتەم – قىزىلوردا وبلىسىنداعى قۇرمەتتى پەداگوگتەردىڭ ءبىرى, قازىر زەينەتكەر. ول كىسى تاسبوگەت كەنتىندەگى №172 ورتا مەكتەبىن 15 جىل بويى ابىرويمەن باسقاردى. سونىڭ الدىندا تاتەمىز 13 جىل سول مەكتەپتە وقۋ ءىسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولعان ەدى. بورانباي اعام مەكتەپتە 40 جىل ۇستاز بولدى, قازىر ومىردەن ءوتىپ كەتتى. ال روزا جەڭەشەمنىڭ دە ۇستازدىق ءوتىلى 40 جىلدان اسادى», دەيدى ش.دۇيسەنقىزى.
بۇل اۋلەتتى ۇستازدار اۋلەتى دەسە ابدەن-اق جاراسىمدى. قازىرگى كەزدە جەزقازعان قالاسى ءبىلىم بولىمىندە ادىسكەر بولىپ قىزمەت ىستەيتىن لاۋرا بورانبايقىزىنىڭ ماماندىعى – باسقا ۇلت مەكتەپتەرىندەگى قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ مۇعالىمى. ء«بىزدىڭ اۋلەت ارقاشان ءبىلىم سالاسىمەن تىعىز بايلانىستى بولدى. اتا-انام بارلىق سانالى عۇمىرىن وسكەلەڭ ۇرپاقتى وقىتۋ مەن تاربيەلەۋگە سارپ ەتتى. ولار وقۋشىلارعا تەك ءبىلىم بەرىپ قانا قويماي, ومىردە قاجەتتى قۇندىلىقتاردى سىڭىرۋگە تىرىستى. ءبىز كىشكەنتاي كەزىمىزدەن مۇنى كورىپ وستىك. مەنىڭ ءبىر وزگەشەلىگىم, اكە-شەشەم فيزيكا-ماتەماتيكا پاندەرىنىڭ مامانى بولسا, مەن قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ مۇعالىمى بولۋدى تاڭدادىم», دەيدى ول.
ءبىر عاجابى, اۋلەتتەگى پەداگوگتەر قاتارىن شاڭىراققا تۇسكەن كەلىندەر دە كوبەيتتى. كەلىندەردىڭ ۇلكەنى گۇلبانۋ الداشقىزى – قازىر ساتباەۆ قالاسىنىڭ ءا.مارعۇلان اتىنداعى №15 ورتا مەكتەبىندە وقۋ ءىسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, پەداگوگ-زەرتتەۋشى. باسقا ۇلت مەكتەپتەرىندەگى قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ مۇعالىمى بولىپ ىستەيتىن گۇلبانۋدىڭ ەڭبەك وتىلىنە بيىل 41 جىل تولدى. شيرەك عاسىردان اسا ۇستازدىق تاجىريبەسى بار شىنار تۇرماعانبەتقىزى دا – وسى اۋلەتتىڭ كەلىنى. ول ساتباەۆ قالاسى ى.التىنسارين اتىنداعى №19 ورتا مەكتەپتە قازاق تىلىنەن ساباق بەرەدى. ال «مۇعالىم كەلىندەردىڭ» كىشىسى جازيرا قوناقبايقىزى قوسكولدە تۇرادى. ونىڭ شايزات تاتەسىمەن بىرگە اۋىل مەكتەبىندە, ماتەماتيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى بولىپ كەلە جاتقانىنا ون جىلدان اسىپ بارادى.
ەل اۋزىندا ءجيى ايتىلاتىن «ۇستاز دەگەن – ۇلى بولىپ تۋعاندار, ۇلىلىقتى ۇلىقتاعان يمامدار» دەيتىن ءسوز بار. اسىرەلەپ ايتىلعانداي ەستىلگەنىمەن, بۇل ءسوزدىڭ اقيقاتتان ەش الشاقتىعى جوق دەسە دە بولادى. ۇلى بولىپ تۋىپ, ۇلىلىقتى ۇلىقتاپ جۇرگەن پەداگوگتەردىڭ ۇياسى ىسپەتتى تىلەۋوۆتەر اۋلەتىنىڭ جالپى ەڭبەك وتىلىنە بيىل 220 جىل تولدى. بىراق بۇل ولاردىڭ ۇستازدىق جولىنىڭ شەگى ەمەس ەكەنى انىق. ويتكەنى ءومىر جالعاسىپ جاتىر.
ۇلىتاۋ وبلىسى
