سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
Fishbowl-پىكىرتالاسقا استانا قالاسى ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتتارى, تۋريستىك سالاسىنىڭ ساراپشىلارى, مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامى مەن قوعام قايراتكەرلەرى قاتارىنان 60-قا جۋىق ادام قاتىستى.
القالى باسقوسۋ مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بيىلعى جولداۋىنداعى نەگىزگى باسىمدىقتاردى ەسكەرە وتىرىپ, تۋريزم سالاسىن تۇراقتى دامىتۋ ماسەلەلەرىنە ارنالدى. «اتامەكەن» ۇكپ قولداۋىمەن, ەۋرازيالىق تۋريزم قاۋىمداستىعى, استانا قالالىق ءتۋريزمدى دامىتۋ ورتالىعى بىرلەسە ۇيىمداستىرعان ءىس-شارادا وتاندىق تۋريستىك ينفراقۇرىلىمداردى جاقسارتۋ, ينۆەستيتسيا تارتۋ جايى كەڭىنەن ءسوز بولدى.
پرەزيدەنت ءىس باسقارماسى پرەزيدەنت ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى باقىتجان تەمىربولات قۇتتىقتاۋ سوزىندە تۋريزم الەمدىك ەكونوميكانىڭ سەرپىندى دامىپ كەلە جاتقان سالالارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن, ونىڭ ءوسۋ قارقىنى باسقا سالالاردان ەكى ەسە جىلدام ەكەنىن ءمالىم ەتتى.
«مەملەكەت باسشىسى بيىلعى جولداۋىندا ەلىمىزدىڭ تۋريستىك الەۋەتىن دامىتۋدىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزىن ايتتى. اسىرەسە ءتۋريزمدى دامىتۋ قورشاعان ورتانى قورعاۋمەن, مادەني مۇرامىزدى ساقتاۋمەن قاتار ءجۇرۋى كەرەكتىگىن ەسكەرتتى. قازىر تۋريزم سالاسىنا قۇيىلعان ينۆەستيتسيا بىلتىرعى جىلمەن سالىستىرعاندا ەكى ەسە ارتىپ, 390 ميلليارد تەڭگەدەن استى. تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگى ارقىلى جالپى قۇنى شامامەن 400 ملرد تەڭگەگە 61 ينفراقۇرىلىمدىق جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر», دەدى ب.تەمىربولات.
«ىشكى ءتۋريزمدى ىلگەرىلەتۋدە وسى باعىتتاعى ماقساتتى, جۇيەلى جۇمىستاردى, بەكىتىلگەن باعدارلامالاردى ۋاقىتىلى ورىنداۋ كەرەك, باسىمدىقتى ەلىمىزدىڭ بولاشاعى – جاستار مەن بالالار ساياحاتىنا بەرۋ كەرەك», دەيدى پرەزيدەنت ورتالىعىندا وتكەن پىكىرتالاسقا قاتىسقان مامانداردىڭ دەنى. ولاردىڭ ايتۋىنشا, ەلدەگى ءتۋريزمدى ىلگەرىلەتپەس بۇرىن شەتەلدەن, باسقا وڭىرلەردەن كەلگەن قوناقتار ءجيى باراتىن ورىنداردىڭ قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن دامىتۋ, كورىكتى جەرلەردەگى قۇندى جادىگەردىڭ ب ۇلىنبەۋىن قاتاڭ باقىلاۋدا ۇستاۋ قاجەت.
ەۋرازيالىق تۋريزم قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى رىستى قاراباەۆا دۇنيەجۇزىلىك تۋريستىك ۇيىمىنىڭ, دۇنيەجۇزىلىك ساياحات جانە تۋريزم جونىندەگى كەڭەستىڭ, Euromonitor International, باسقا دا ءىرى حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ زەرتتەۋلەرىنە نەگىزدەلگەن ءبىراز جايلارعا توقتالدى. اسىرەسە, بالالار ساياحاتى جونىندە جان-جاقتى اڭگىمەلەدى.
«بيىل استاناعا ءارتۇرلى وڭىردەن مىڭنان استام بالا كەلدى. ولار قالاداعى مۋزەيلەردى, قىزىقتى جەرلەردى ارالادى. بالا جاستايىنان ءوز ەلىنىڭ جاقسى تۇسىن كورىپ وسسە, ول ونى ماقتان تۇتادى. سوندىقتان ەلدە بالالاردىڭ ساياحاتتاۋىنا جەڭىلدىكتەر جاسالۋى, قاراستىرىلۋى كەرەك», دەدى ر.قاراباەۆا.
«اتامەكەن» ۇكپ تۋريزم يندۋسترياسى كوميتەتىنىڭ باسشىسى يۋليا ياكۋپباەۆانىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدىڭ بىرەگەي تابيعي اۋماقتارى مەن تۋريستەردى تارتاتىن مادەني-تاريحي ورىندارىنا ەرەكشە كۇتىم قاجەت.
«تۇراقتى تۋريزم – ەكونوميكالىق ءوسۋدى, قورشاعان ورتانى قورعاۋدى مەن الەۋمەتتىك-مادەني بايلانىستاردى نىعايتۋدى ۇيلەستىرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ستراتەگيالىق دامۋ جولى. تۇراقتى تۋريزم قاعيداتتارىن ەنگىزۋ الەمدىك ساياحاتتاۋشىلاردى تارتۋعا, ينۆەستورلاردىڭ نازارىن اۋدارۋعا سەرپىن بەرەتىنى ءسوزسىز», دەدى يۋ.ياكۋپباەۆا.
اشىق پىكىرتالاس الاڭىندا وتاندىق تۋريزم سالاسىنداعى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – تسيفرلى تەحنولوگيالاردى ءتيىمدى پايدالانا وتىرىپ, ساياحاتتاۋشىلارعا قولايلى جاعداي جاساۋعا باعىتتالعان ۇسىنىستار ايتىلدى. استانا قالالىق ءتۋريزمدى دامىتۋ ورتالىعىنىڭ باسشىسى ايگەرىم ەسەناليەۆا حالىقارالىق ءتۋريزمدى دامىتۋعا, ونىڭ ۇلتتىق ەكونوميكانى وركەندەتۋگە, حالىقتىڭ كوپ بولىگىن جۇمىسپەن قامتۋعا قوسقان ۇلەسى, سونداي-اق وتاندىق تۋريزمگە ينۆەستيتسيالار تارتۋ قۇرالدارى تۋرالى ماسەلە كوتەردى.
ءا.ەسەناليەۆانىڭ ايتۋىنشا, «ەQonaq» جۇيەسىنە قىركۇيەك ايىندا استاناعا 12 400-گە جۋىق شەتەلدىك تۋريست كەلگەن. ولاردىڭ جاتىن ورىنعا, كولىككە, تاماقتانۋعا, ويىن-ساۋىققا جۇمساعان جالپى شىعىنى 15,5 ملن اقش دوللارىن نەمەسە 7,5 ملرد تەڭگەنى قۇراعان. الىس شەتەلدەن كەلگەن تۋريستەردىڭ ورتاشا شىعىنى 1 500 دوللاردىڭ شاماسىندا. شەتەلدىك تۋريستەر سانىنىڭ كوبەيۋىنە ىقپال ەتكەن نەگىزگى فاكتورلار – دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىنىنىڭ ءوتۋى مەن تانىمال ءانشى ديماش قۇدايبەرگەننىڭ كونتسەرتى. وسى ەكى شارانى قىزىقتاپ كەلۋشىلەر ەل ەكونوميكاسىنا قوسىمشا 625 مىڭ دوللار قوسقان. ەلوردانىڭ تانىمال تۋريستىك نىساندارىنا 7-13 قىركۇيەك ارالىعىندا كەلۋشىلەر سانى ارتقان. ۇلتتىق مۋزەي 14 مىڭنان استام ادامدى قابىلداپ, «استانا-بايتەرەك» مونۋمەنتىنە 15 مىڭعا جۋىق تۋريست, ال «نۇر-الەم» پاۆيلونىنا 10 مىڭعا جۋىق ادام كەلگەن.
ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەگىنە سايكەس, ەلىمىزگە كەلەتىن شەتەلدىك تۋريستەردىڭ گەوگرافياسى جىل سايىن كەڭەيىپ كەلەدى. مىسالى, جاقىن كورشىلەردەن بولەك, ەلىمىزگە مۇحيتتىڭ ارعى بەتىندەگى مەملەكەتتەردەن دە ساياحاتشىلار كەلە باستاعان. شەكارالاس رەسەي مەن قىتايدى ايتپاعاندا, ءۇندىستان (53 695 ادام), تۇركيا (30 312), اقش (19 597) ەلدەرى ۇزدىك بەستىكتىڭ قاتارىنا كىرگەن.
«ەلىمىزگە ءۇندىستان, تۇركيا, اقش سياقتى الپاۋىت ەلدەردەن كەلەتىن تۋريستەر سانىنىڭ ارتۋى ەلىمىزدىڭ الەمدىك تۋريستىك كارتادا جىل وتكەن سايىن تارتىمدى باعىتقا اينالىپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى. ءبىز تۋريستىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋدى, الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن ساياحاتشىلارعا قولايلى جاعداي جاساۋ شارالارىن جالعاستىرامىز», دەيدى تۋريزم يندۋسترياسى كوميتەتىنىڭ توراعاسى نۇرتاس كارىپباەۆ.
«بۇگىنگى كەزدەسۋ ەلدەگى تۇراقتى ءتۋريزمدى دامىتۋدىڭ كەلەشەگىن تالقىلاۋعا ارنالعان بىرەگەي الاڭعا اينالىپ وتىر. ول ەلىمىزدىڭ تۋريستىك سالاسىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان پرەزيدەنتتىڭ ءىس باسقارماسى مەن بۇۇ جانىنداعى دۇنيەجۇزىلىك تۋريستىك ۇيىم (UNWTO) اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويۋ اياسىندا ەرەكشە وزەكتىلىككە يە بولدى», دەيدى ۇيىمداستىرۋشىلار.
جيىن بارىسىندا ساراپشىلاردىڭ دەنى جولداردى جوندەپ, ينفراقۇرىلىمدى دامىتار بولساق, ەلىمىزگە كەلەتىن تۋريستەردىڭ سانى ەسەلەپ ارتاتىنىن العا تارتتى. تاريحي ورىندارىمىزدى, تۇمسا تابيعاتىمىزدى تانىتىپ, دۇرىس ناسيحاتتاي بىلسەك, تابىسى مول سالادان ءبىزدىڭ دە ۇلەس الاتىنىمىزدان ءۇمىت مول ەكەنىن جارىسا ايتتى.
ارينە, بۇعان دەيىنگى قىرۋار قارجى جۇمسالعان مەملەكەتتىك جوبالاردىڭ جەمىسى دەپ تولىق ايتۋعا كەلمەس, دەگەنمەن, سالادا باياۋ بولسا دا دامۋ بايقالادى. بۇعان ەلىمىزدە ءوتىپ جاتقان ءارتۇرلى ىسكەرلىك, مادەني, سپورتتىق جيىنداردىڭ اسەرى مول. الايدا توزعان جولدار مەن كەيبىر قولايسىزدىقتار ساياحاتتاۋشىلارعا ەلىمىزدىڭ كورىكتى جەرلەرىن كورۋگە دەگەن قۇلشىنىسىنا كەدەرگى بولىپ وتىرعان جوق. مىسالى, الەمدە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋى, جالپى وركەنيەتى بىزدەن ەداۋىر تومەن ەلدەردە ءتۋريزمنىڭ ەرەكشە دامىعانىن بايقايمىز. الىسقا بارماي-اق, ءبىر موڭعوليانى الىپ قاراڭىز. قاي مەزگىلدە بارا قالساڭىز دا تۋريست ارىلمايدى. ونداعى جولدىڭ جاعدايى, تاعى باسقاسىن بىزدەگى جاعدايمەن سالىستىرۋعا دا كەلمەيدى. سوندا ول ەلگە تۋريستەردى ماگنيتشە تارتىپ تۇرعان نە؟ بىزدىڭشە, وسى تۇرعىدا مامانداردىڭ ماسەلەنى باسقا جاقتان دا قاراپ كورگەنى دۇرىس شىعار.
قازىر الەمدە كىرىسىنىڭ 90 پايىزدان كوبىن وسى سالادان تۇسكەن قاراجات قالىپتاستىراتىن ەلدەر جەتەرلىك. ونداي قوسىمشا كىرىس كوزى بولارلىق الەۋەت بىزدە دە مول, تەك سونى ءتيىمدى پايدالانىپ, دۇرىس جولعا قويا بىلسەك يگى.
