تالبەسىك • 19 قىركۇيەك, 2024

سيرەك كەزدەسەتىن ساڭىراۋقۇلاقتار تابىلدى

721 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

«بۋراباي» مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرلەرى جۇمىس بارىسىندا ەلدە عانا ەمەس, الەمدە اۋىق-اۋىق كەزدەسەتىن تاڭعاجايىپ وسىمدىكتەردى بايقايدى. ۇلتتىق پاركتىڭ ماماندارى كەزەكتى عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىس بارىسىندا ساڭىراۋقۇلاقتىڭ سيرەك كەزدەسەتىن تاعى بىرنەشە ءتۇرىن تاپتى.

سيرەك كەزدەسەتىن ساڭىراۋقۇلاقتار تابىلدى

«بۋراباي» پاركىندەگى قۇ­بىلمالى پەتسيتسا (Peziza varia), كۇزگى جەلى (Gyromitra infula), اق ساڭىراۋقۇلاق (Hygrocybe conica), راماريا (Ramaria eumorpha), ويىق ساڭىراۋقۇلاق (craterellus cornucopioides), قوزىقۇيرىق (lepiota magnispora), اعاشقۇلاق (phaeolus Schweinitzii) سىندى ساڭىراۋقۇلاق تۇرلەرى الەمنىڭ بىرنەشە ەلىندە قىزىل كىتاپقا ەنگەن. عالىمداردىڭ تاعى ءبىر ولجاسى – تورلى ساڭىراۋقۇلاق (Clavariadelphus sp.). بۇل سيرەك كەزدەسەتىن وسىمدىكتىڭ ۇستىڭگى قاباتى جىڭىشكە تاياقشا تارىزدەس بولسا, ءتۇسى ادەتتە اشىق-سارى نەمەسە سارعىلت, كەيدە ءتىپتى, قىزىل بولادى ەكەن. باستى ەرەكشەلىگى – 3-5 جىلدا ءبىر-اق مارتە ءوسىپ شىعاتىنىندا. ۇلتتىق تابيعي پاركتىڭ اق­پارات جانە ەكولوگيالىق مو­نيتورينگ ءبولىمىنىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرى, اۋىل شارۋا­شىلىعى عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ەۆگەني ارحيپوۆ سا­ڭىراۋقۇلاقتاردى زەرتتەپ, زەردەلەۋگە كوبىرەك كوڭىل بولەتىنىن ايتتى.

ۆا

«تورلى ساڭىراۋقۇلاقتىڭ تابىلعانى بىزگە ۇلكەن ولجا بولدى. ەندى قازاقستاننىڭ قى­زىل كىتابىنا ەنگىزىلۋى مۇم­كىن. بۇل جاڭالىق ۇلتتىق سايا­باقتىڭ وسىمدىك الەمىنىڭ الۋان­­دىعىن كورسەتەدى. سونىڭ ىشىندە ساڭىراۋقۇلاقتار توبىن ودان ءارى زەرتتەپ, قورعاۋ قاجەت ەكەنىنە تاعى كوز جەتكىزىپ وتىرمىز. «بۋراباي» مۇتپ اقپارات جانە ەكولوگيالىق مو­نيتورينگ ءبولىمىنىڭ عى­لىمي قىزمەتكەرلەرى العاش رەت ۇلتتىق پارك اۋماعىندا وسەتىن ساڭىراۋقۇلاقتاردىڭ بارلىق تۇرلەرىن قامتيتىن ميكولوگيالىق ءتىزىم جاسايدى. بۇل – ەكوجۇيەنى تەرەڭ زەرتتەۋدە جانە ايماقتىڭ بيو­لوگيالىق الۋاندىعىن قور­­عاۋدى قامتاماسىز ەتۋدە ما­ڭىزدى قا­دام بولادى. مي­كولوگيا (سا­ڭى­راۋقۇلاقتار تۋرالى عىلىم) ەكوجۇيەدەگى ۇدەرىستەردى تۇ­سىنۋدە ەرەكشە ماڭىزعا يە, سەبەبى ساڭىراۋقۇلاقتار ورگانيكالىق زاتتاردىڭ ىدىراۋى مەن توپى­راقتىڭ قۇنارىن ساقتاۋدا ۇلكەن ءرول اتقارادى», دەدى ە.ارحيپوۆ.

اپ

«بۋراباي» مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پارك قىزمەت­كەر­­لەرى ۇلتتىق پاركتىڭ مي­كو­لوگيالىق ءتىزىمىن جاساۋدى قولعا العان. تىزىمگە ساياباق اۋماعىندا وسەتىن ساڭىراۋقۇ­لاقتاردىڭ بار­لىق ءتۇرى قوسىلۋعا ءتيىس. ما­مان­داردىڭ ايتۋىنشا, ساياباق اۋماعىندا جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋلەر ەكوجۇيە تۋرالى جينالعان دەرەكتەردى مولايتىپ قانا قويماي, تابيعاتتى قورعاۋدىڭ ءتيىمدى ءىس-شارالارىن قولعا الۋعا ىقپال ەتەدى. مىسالى, «بۋراباي» مۇتپ بوتانيگى يۋليا بوسسەرت ساڭىراۋقۇلاقتار قورەكتىك زاتتار اينالىمىنا جانە اعاش­تاردىڭ ساۋلىعىنا ەرەكشە اسەر ەتەتىنىن ايتادى. دەمەك, ونى زەرتتەۋگە دەن قويۋ ۇلتتىق پارك­تىڭ تابيعاتىن قورعاۋ ءۇشىن دە ماڭىزدى.

سوڭعى جاڭالىقتار