ونىڭ قولتاڭباسىندا دالا ءداستۇرى, ۇرپاق ساباقتاستىعى مەن ۇلت تاريحى العاشقى ورىندا تۇرادى. ستيليستيكالىق مادەنيەتى مەن وبرازدىق پايىمداۋلارى سۋرەتكەردىڭ جازىلىپ قويعان مىنەزدەمەسىندەي. كەسكىندەمەنىڭ پلاستيكالىق-وبرازدىق جۇيەسى مەن الۋان ءتۇرلى كومپوزيتسيالىق شەشىمدەردى ءجىتى مەڭگەرگەن ءالي باقتىگەرەەۆ تاريحي تاقىرىپتارعا كەلگەندە ەرەكشە شابىتتانا تۇسەتىندەي. كەز كەلگەن تۋىندىگەر اڭعارا بەرمەيتىن جەكە قۇبىلىستارعا جان-جاقتى كوزقاراسپەن ۇمتىلىسى سۋرەتشىنى ۇلتتىق تاقىرىپتىڭ ەتنورومانتيكالىق بيىك ساتىسىنا جەتەلەيدى.
ول سۋرەتشى رەتىندە دە, پەداگوگ رەتىندە دە قازاق زاماناۋي كەسكىندەمە مەكتەبىنىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوستى. ۇستازدىقپەن وتكەن بەدەرلى جىلدار ىشىندە ءا.باقتىگەرەەۆ, و.تاڭسىقباەۆ اتىنداعى الماتى ساندىك-قولدانبالى ونەر كوللەدجىنىڭ قابىرعاسىندا ەرەن جۇيرىك سۋرەتشىلەردىڭ تۇتاس ءبىر شوعىرىن شىڭداپ شىعاردى. شاكىرتتەرى قازىرگى تاڭدا «باقتىگەرەەۆ مەكتەبى» سۋرەت ونەرىندە وزىنە ءتان ورنەگىن قالىپتاستىرعان, ۇلتتىق مىنەزگە باي مەكتەپ ەكەنىن دالەلدەپ كەلەدى.
ەتنوگرافياعا قانىق, ۇلتتىق بوياۋعا باي كارتينالاردىڭ ونە بويىنان ەجەلگى وركەنيەتتىڭ وشاعى بولعان كوشپەندىلەر مادەنيەتىنىڭ مايەگىن كورەسىز. ەڭ باستىسى اۆتور, بۇل كۇيدى كورەرمەن جانىنا ۇعىنىقتى تىلدە جەتكىزۋدىڭ ءادىس-امالىن ءدال تابۋعا تالپىنادى. سۋرەتشى نىساناعا العان ءار تاقىرىپ شىعارماداعى نەگىزگى ايتار ويدى اشىق تا, استارلاپ تا جەتكىزەدى. اتا-بابا ءداستۇرى, جازىلماعان دالا زاڭى, ۇلكەنگە قۇرمەت, مەيىرىم, ادامگەرشىلىك, ىزەت سەكىلدى قۇندىلىقتار ونىڭ نەگىزگى تاقىرىبى. بۇل تۇرعىدا دارىندى قىلقالام شەبەرىنىڭ «كوش», «باتىر», «كۇننىڭ باتۋى», «اۋەز», ء«ومىر», «كەش», «جانازا» سەكىلدى اسەرلى دە اۋەزدى شىعارمالارىن ايرىقشا اتاي كەتكەن ءجون. تۋىندىلاردىڭ وزەگىندە ەركىندىك, تازالىق, ۇلتتىق مۇرا, اق پەن قارانىڭ قايشىلىعى, وتكەنگە ورالۋ دەيتىن سان تاراۋ يدەيالار جاتىر.
ء«اليدىڭ «جانازا» اتتى شىعارماسى اسا كولەمدى ەپيكالىق كەسەك تۋىندى. ناعىز مۋزەي تورىنەن ورىن الاتىن قازىرگى زامان كەسكىندەمەسىنىڭ جاڭاشىل جەتىستىگى. قازاق كەسكىندەمەسىندە كارتينانىڭ مۋزىكالىعىن كوبى كولوريت ارقىلى شەشسە, ءالي وبراز بەينەلەرمەن شەشكەن. بۇل ۇلكەن وركەسترگە ارنالعان سيمفونيا ءتارىزدى. ايتقىسى كەلگەن وي دا, كورسەتكىسى كەلگەن تاريحي ەتنوگرافيالىق بەينەلەر دە كوپ. سۋرەتتە كارتينانى تۇتاستاي ىجداعاتپەن قارايتىن تۇستار جەتىپ ارتىلادى. سۋرەتشى ءۇشىن كورەرمەننىڭ نازارىن ۇستاي ءبىلۋ وتە ماڭىزدى. وسىلايشا, سۋرەتشى كورەرمەننىڭ نازارىن ارتقا, سۋرەتتىڭ ورتا تۇسىنا اۋدارا العان. كوپ فيگۋرالى كومپوزيتسيانىڭ ءار بەينەسىندە تىلسىم وبرازدار بار. ميفتىك فولكلوريزم ساناداعى اعىن, وي اعىنى رەتىندە عاجاپ اۋەنگە تولى. ەپوستىق قۋات دەگەن استا توك. بۇل جەردە وتە جوعارى مادەنيەت, تەرەڭ تالعام مەن سۋرەتشىنىڭ دۇنيەتانىمدىق ورەسى تۇر. راكۋرستاردىڭ قۋاتى, اراسىندا قيال عاجايىپ بەينەلەردى دە كىرىستەرگەن دە, تىلسىم الەم اۋەنى پايدا بولعان. ايرىقشا كوركەمدىك شەبەرلىگىمەن قوسا تاريحي دەرەكنامالاردى سارالاپ, بارىنشا كوركەم ەتىپ بەرۋ شەبەرلىگىن اتاپ ايتۋىمىز كەرەك. ءا.باقتىگەرەەۆتىڭ «جانازا» تۋىندىسى اۆتورلىق ويدىڭ اسا تەرەڭدىگىمەن, كوركەمدىك ويدى جيناقتاۋدىڭ كەڭدىگىمەن, ەپيكالىق تىنىسىنىڭ قۇلاشىمەن, كوپ فيگۋرالى كومپوزيتسيانى تىلسىم مۋزىكالىق اۋەنگە باعىندىرۋىمەن قۇندى. بۇل ۇلكەن جاڭالىق», دەيدى پروفەسسور جاناربەك بەرىستەن.
جازعان-سىزعانىڭدا ۇشقىر قيال, ۇتىمدى شەشىمنەن بولەك كوڭىل تولقىتار سەزىم قىلاڭ بەرمەسە, ومىرشەڭ تۋىندىنى ومىرگە اكەلدىم دەۋ بەكەر. ال ونداعى سەزىم يىرىمدەرىن اركىم ءارتۇرلى قابىلدايدى, ءوز-كورگەن تۇيگەنىمەن ۇشتاستىرادى, سول ارقىلى شىعارماعا جان بىتەدى. راسىمەن دە بەينەلى شىعارمانى باعالاۋ ولشەمىن قاراپايىم كورەرمەننىڭ كوڭىل تۇيسىگىنە قالدىرعان دۇرىس.
الماتى
