بۇل جوتالاردىڭ جاسىرعان سىرى ءالى تولىق زەرتتەلە قويعان جوق. سول سەبەپتەن, اتىراۋ وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيى 7-18 تامىز ارالىعىندا پالەونتولوگيالىق ەكسپەديتسيا ۇيىمداستىردى. اتالعان ەكسپەديتسيا جەتەكشىسى, گەوگرافيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, پروفەسسور قاجىمۇرات احمەدەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, جىلىوي اۋدانىنداعى تاۋ جوتالارىنىڭ بور ماسسيۆتەرىنە زەرتتەۋ جۇرگىزىلىپتى.
«زەرتتەۋ جۇمىسىنا دالالىق جانە كامەرالىق پالەونتولوگيالىق ادىستەردى قولداندىق. جوتالارعا زەرتتەۋ جۇرگىزۋ كەزىندە 511 پالەوفاۋنا مەن پالەوفلورا ۇلگىلەرى جينالدى. ونىڭ ىشىندە ومىرتقالى تۇقىمداستاردىڭ 259, ومىرتقاسىزدار ساناتىنىڭ 229, تاسقا اينالعان 18 اعاش ۇلگىسى بار. ەكسپەديتسيا مۇشەلەرى مەزوزوي ءداۋىرىنىڭ جوعارعى بور كەزەڭىندەگى بىرەگەي قازبا قالدىقتارىن تاپتى. اسىرەسە 160 ميلليون جىل بۇرىن ءومىر سۇرگەن باۋىرىمەن جورعالاۋشىلاردىڭ ومىرتقالارى مەن پالەوگەن اكۋلالارىنىڭ تىستەرى مەن ومىرتقالارى, بالىقتاردىڭ قۇيرىق قاناتتارى, تاسقا اينالعان اعاشتاردىڭ ۇلگىلەرىن, 50 ميلليون جىل بۇرىنعى ءىرى otodus اكۋلالارىنىڭ تىستەرىن قۇندى جادىگەر رەتىندە باعالاۋعا بولادى. سونداي-اق بەلەمنيتتەردىڭ, قوسجارناقتى ماليۋسكالار مەن تەڭىز كىرپىلەرىنىڭ بولىكتەرى تابىلدى», دەيدى ق.احمەدەنوۆ.
عالىمنىڭ دەرەگىنە قاراعاندا, پالەوفاۋنانىڭ بىرەگەي ورنى – جىلىوي اۋدانىنداعى شولقارا تاۋ جوتاسى. بۇل اۋماق اۋدان ورتالىعى – قۇلسارى قالاسىنان وڭتۇستىك-شىعىسقا قاراي 130 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان.
«بۇل جوتالار ءار كەزەڭدە عالىمداردىڭ نازارىن اۋدارىپ كەلەدى. ماسەلەن, 1931 جىلى پالەونتولوگ ا.ءريابينيننىڭ قويقارا قىراتىنان ەرتە بور داۋىرىندەگى دينوزاۆردىڭ ومىرتقالارىن تاپقانى قىزىعۋشىلىق تۋدىردى. ونى ەمبازاۆر دەپ سيپاتتاعان عوي. بۇل «ەمبا كەسىرتكەسى» دەگەندى بىلدىرەدى. ءبىز ەمبازاۆردى اتىراۋ وبلىسىنىڭ پالەونتولوگيالىق برەندى, الەمدىك عىلىم ءۇشىن بىرەگەي ولجا دەپ سانايمىز. ەندى ەكسپەديتسيا ماتەريالدارى وڭدەلىپ, ونىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا عىلىمي تۇجىرىم جاسالادى. الداعى ۋاقىتتا اتىراۋ وبلىسىنىڭ اۋماعىندا ميلليونداعان جىل بۇرىن ءومىر سۇرگەن جانۋارلاردىڭ تۇرلەرىن انىقتاۋ, ودان ءارى زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ جالعاسادى», دەيدى قاجىمۇرات احمەدەنوۆ.
اتىراۋ وبلىسى
