كوللاجدى جاساعان – قونىسباي شەجىمباي, «EQ»
ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى مانسۇر وشۋرباەۆ مالىمەتىنشە, اتىراۋدا اۋانى لاستايتىن قالدىقتار 4 كومپانياعا تيەسىلى بولىپ وتىر. قازىر وبلىستا تىنىسىڭدى كەڭىتەر جۇپار اۋانى لاستايتىن شىعارىندىلاردىڭ جالپى كولەمى 108 مىڭ توننانى قۇرايدى. بۇل مۇنايلى ءوڭىر ەكولوگياسىنىڭ قولايسىز بولۋىنىڭ بىردەن-ءبىر سەبەبىنە اينالعان.
«قالدىقتاردىڭ 85 پايىزى كاسىپورىنداردىڭ ۇلەسىنە تيەدى. نەگىزگى ۇلەستى مۇناي-گاز سەكتورىنداعى «تەڭىزشەۆرويل», «NCOC», اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى سەكىلدى كومپانيالار مەن «اتىراۋ جىلۋ-ەلەكتر ورتالىعى» اق قۇراپ وتىر. قازىر اتالعان كاسىپورىندار شىعاراتىن زياندى قالدىقتاردى باقىلاۋ ماقساتىندا مونيتورينگ جۇرگىزۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسىن ەنگىزۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. وسى كەزگە دەيىن اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى مەن اتىراۋ جىلۋ-ەلەكتر ورتالىعى اتالعان جۇيەنى ەنگىزدى. ال «NCOC N.V.» فيليالى, «تەڭىزشەۆرويل» جانە «KPI» جشس وسىنداي جۇيەنى ەنگىزۋدى قولعا الدى. بۇل كومپانيالاردىڭ دەرەگى مينيسترلىككە بەرىلەدى», دەيدى م.وشۋرباەۆ.
مينيستر ورىنباسارىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, اتىراۋ قالاسىندا ءجيى بايقالاتىن كۇكىرتتى سۋتەكتىڭ نەگىزگى كوزى انىقتالعان. بۇل – كارىزدىك تازارتۋ قوندىرعىلارى. سونداي-اق «تۋحلايا بالكا» مەن «كۆادرات» بۋلانۋ الاڭى بولىپ وتىر.
«اتىراۋ وبلىسىنداعى اتموسفەرالىق اۋانىڭ جاي-كۇيىن جاقسارتۋ ماقساتىندا جول كارتاسى بەكىتىلدى. وعان 45 ءىس-شارا ەنگىزىلدى. بۇل – وڭىردەگى ەكولوگيالىق پروبلەمالاردى كەشەندى شەشۋگە باعىتتالعان ءىس-شارا. اتالعان جول كارتاسى اياسىندا «تۋحلايا بالكا» مەن «كۆادرات» بۋلانۋ الاڭدارىن قالپىنا كەلتىرۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. اتىراۋ قالاسىنىڭ سول جاعالاۋىندا كارىزدىك تازارتۋ قوندىرعىسىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالدى. قالانىڭ اۋماعىندا اتموسفەرالىق اۋاعا تارايتىن شىعارىندىلاردىڭ بارلىق كوزىنە تۇگەندەۋ جۇمىسى جۇرگىزىلدى», دەدى ءمينيستردىڭ ورىنباسارى.
ونىڭ ايتۋىنشا, ايماقتاعى قورشاعان ورتانىڭ تازالىعىنا كەرى اسەرىن تيگىزەتىن تاعى ءبىر ەلەۋلى ماسەلە بار. بۇل – رۇقسات ەتىلمەگەن قوقىس ورىندارى.
«بىلتىر رۇقساتسىز قوقىس توگىلگەن 100 ورىن انىقتالدى. سونداي ورىنداردىڭ 95 پايىزى جويىلدى. پوليگونداردى جويۋدى ناشار جۇرگىزگەن ءار دەڭگەيدەگى 30 اكىم اكىمشىلىك جاۋاپقا تارتىلدى. اكىمدەرگە جالپى سوماسى 882,4 مىڭ تەڭگە ايىپپۇل سالىندى», دەدى م.وشۋرباەۆ.
اتىراۋدا تابيعاتتى بۇلدىرەتىن ءتۇرلى سالاداعى سەرىكتەستىكتەر دە بار. ماسەلەن, جەرگىلىكتى تۇرعىننىڭ ءبىرى 22 مامىردا وبلىستىق ەكولوگيا دەپارتامەنتىنە شاعىم ءتۇسىرىپتى. ونىڭ شاعىمىندا 6 جانە 19 مامىردا جاعىمسىز ءيىستىڭ شىققانى ايتىلعان.
ء«بىزدىڭ دەپارتامەنتكە جۇگىنگەن جەرگىلىكتى ازامات ا.ق. اتىراۋ قالاسىنداعى «سامال» شاعىن اۋدانى مەن سارىوزەك اۋلىندا جاعىمسىز ءيىستىڭ بايقالعانىنا شاعىمداندى. جاعىمسىز ءيىس ارنايى حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنىڭ ماڭىندا ورنالاسقان «اتاكيم» جشس-نىڭ مەديتسينالىق قالدىقتاردى جويۋ پەشىنەن شىققانى انىقتالدى. وسىعان وراي دەپارتامەنت ماماندارى اتالعان سەرىكتەستىكتىڭ قىزمەتىنە جوسپاردان تىس تەكسەرۋ جۇرگىزدى. تەكسەرۋ كەزىندە ەكولوگيالىق زاڭدىلىقتى بۇزۋشىلىقتار انىقتالدى. سوعان بايلانىستى سەرىكتەستىككە اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى حاتتاما تولتىرىلىپ, 923 مىڭ تەڭگە اكىمشىلىك ايىپپۇل سالىندى», دەپ حابارلادى دەپارتامەنتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
ەكولوگتەر اتىراۋ وبلىستىق مامانداندىرىلعان ەكونوميكالىق اۋدانارالىق سوتىنا «اتاكيم» جشس-نىڭ قىزمەتىن توقتاتا تۇرۋ تۋرالى تالاپ-ارىز جولدادى.
ال اتىراۋ وبلىستىق پروكۋراتۋراسىنىڭ مالىمەتىنشە, تابيعاتتى قورعاۋ سالاسىنىڭ باسىم باعىتى – قاۋىپتى قالدىقتار اينالىمىنا تۇراقتى قاداعالاۋ جۇرگىزۋ. ماسەلەن, «كاسپي نەفت» اق-نىڭ 2021-2022 جىلدارى بۇرعىلاۋ جانە كەن ورنىن پايدالانۋ كەزىندە 4 500 توننادان اسا قاۋىپتى قالدىقتارعا جيناقتالۋ ءليميتىن الماعانى انىقتالدى. وسىعان بايلانىستى پروكۋروردىڭ ۇسىنىسى اتىراۋ وبلىستىق سوتىنىڭ سوت القاسىندا قارالدى. سوت القاسىنىڭ 2 شىلدەدەگى قاۋلىسىمەن «كاسپي نەفت» اق اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسىنىڭ 328-بابىمەن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. كومپانياعا 13 ملرد 684 ملن 868 730 تەڭگە ايىپپۇل سالىندى.
وسى ورايدا پروكۋراتۋرا قىزمەتكەرلەرى قاعيداتتى ۇستانىمىنان اينىعان جوق. سونىڭ ناتيجەسىندە اكىمشىلىك ايىپپۇل بيۋدجەتكە ءوندىرىلدى. ايىپپۇل قارجىسى تولىعىمەن ۇلتتىق قوردىڭ ەسەپشوتىنا اۋدارىلدى.
اتىراۋ وبلىسى
