كوللاجدى جاساعان – قونىسباي شەجىمباي, «EQ»
وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى ازاماتتىق قورعانىس باسقارماسىنىڭ باستىعى باقىت ابلانوۆتىڭ ايتۋىنشا, توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس اتىراۋ وبلىسىنداعى سۋ ايدىندارىندا وقىس وقيعالاردى بولدىرماۋ ءۇشىن شومىلۋ ماۋسىمىنا دايىندىق ءىس-شاراسى ۇيىمداستىرىلعان. ال وبلىس اكىمى 20 مامىردا سۋعا شومىلۋ ماۋسىمىندا قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جوسپارىن بەكىتكەن.
«قازىر وبلىستا سۋعا تۇسۋگە تىيىم سالىنعان 70 قاۋىپتى ۋچاسكە انىقتالىپ وتىر. ونىڭ ىشىندە اتىراۋ قالاسىنىڭ اۋماعىندا – 17, يندەر اۋدانىندا – 10, ماحامبەتتە – 19, قىزىلقوعادا – 15, جىلىويدا – 7, قۇرمانعازى اۋدانىندا وسىنداي 2 ۋچاسكە بار. بۇل ۋچاسكەلەردە 238 تىيىم سالىنعان بەلگى مەن 9 اقپاراتتىق ستەند ورناتىلدى», دەيدى ب.ابلانوۆ.
ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بۇل جونىندە وبلىس تۇرعىندارىنا بىرنەشە رەت ەسكەرتۋ بەرىلىپتى. سۋ ايدىندارىنا كۇندەلىكتى رەيد جۇرگىزىلىپ كەلەدى. ء«بىز بارشا كوپشىلىكتى شەكتەۋ شارالارىنا تۇسىنىستىكپەن قاراۋدى سۇرايمىز. بۇل تۇرعىنداردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جاسالدى. وڭىردەگى سۋ ايدىندارىنىڭ تەرەڭدىگىنە بايلانىستى قاۋىپ ءالى دە جوعارى كۇيدە قالىپ وتىر. الايدا سوعان قاراماستان رۇقسات ەتىلمەگەن ءارى ارنايى جابدىقتالماعان تۇستا سۋعا ءتۇسۋ ازايار ەمەس. ءتىپتى سۋعا باتىپ جاتقاندار بار. وكىنىشكە قاراي, سۋدىڭ قۇربانى بولعانداردىڭ اراسىندا جاسوسپىرىمدەر بار», دەپ ءمالىم ەتتى ب.ابلانوۆ.
توتەنشەلىكتەر سۋعا باتۋدىڭ سەبەبىنە تالداۋ جۇرگىزىپتى. ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, سۋداعى جازاتايىم وقيعانىڭ 95 پايىزى ماس كۇيىندە شومىلۋ, ءوز كۇشىن اسىرا باعالاۋ, بالالار اراسىنداعى ەركەلىك سالدارىنان بولاتىنى انىقتالعان. ال 5 پايىزى – دەنساۋلىقتىڭ كۇرت ناشارلاۋىنان جانە قۇرىسۋ سالدارى.
«اتىراۋ وبلىسىندا سۋعا تۇسۋگە رۇقسات ەتىلگەن 46 ورىن بەلگىلەندى. ونىڭ بەسەۋى اتىراۋ قالاسىندا ورنالاسقان. ال قۇرمانعازى اۋدانىندا – 11, قىزىلقوعادا – 19, ماحامبەتتە – 9, جىلىوي مەن يندەر اۋدانىندا ءبىر-بىردەن سۋعا ءتۇسۋ ورنى بار. بىراق شومىلۋ ماۋسىمىنا رۇقسات بەرىلمەسە دە سۋعا تۇسەتىندەر كەزدەسىپ وتىر. ماسەلەن, 1 ماۋسىمنان بەرى 193 رەيد جۇرگىزىلىپ, 67 ادام جاۋاپقا تارتىلدى», دەدى ب.ابلانوۆ.
ونىڭ مالىمەتىنشە, سۋ ايدىندارىنداعى قاۋىپسىزدىك كۇن سايىن باقىلاۋعا الىنعان. قازىر اتىراۋ قالاسى مەن قۇرمانعازى, ماحامبەت, يندەر اۋداندارىندا قۇتقارۋ ستانساسى بار. بۇل ستانسالاردىڭ ارقايسىسىندا 9 قۇتقارۋشى جۇمىس ىستەيدى. ءار ستانساداعى قۇتقارۋشىلارعا 4 قايىقتان بولىنگەن. بۇعان قوسا قازىر 80-گە جۋىق قۇتقارۋشى سۋ ايدىندارىنداعى قاۋىپتى سانالاتىن 24 اۋماقتا كەزەكشىلىك اتقارىپ ءجۇر.
اتىراۋ وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى جەدەل قۇتقارۋ جاساعىنىڭ باسشىسى ءادىلحان جۇماليەۆتىڭ مالىمەتىنشە, كەيىنگى ءۇش جىلدا سۋعا باتقان 43 ادام قايتىس بولعان. سۋ ايدىندارىندا ءجانتاسىلىم ەتكەندەردىڭ 15-ءى – كامەلەتكە تولماعان جاسوسپىرىمدەر.
«بيىل جاز مەزگىلى باستالعالى بەرى وبلىستىڭ سۋ ايدىندارىندا قاۋىپسىزدىك ءىس-شارالارى كۇشەيتىلدى. قازىر وڭىردەگى سۋ ايدىندارىندا «بالالاردى سۋدان قورعاڭىزدار» اكتسياسى ءوتىپ جاتىر. جەرگىلىكتى قۇتقارۋشىلار 8 ادامدى, ونىڭ ىشىندە 4 بالانى قۇتقارىپ قالدى. سوعان قاراماستان بيىل سۋعا باتىپ, قايتىس بولعاندار از ەمەس», دەيدى ءا.جۇماليەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, وقىس وقيعاعا سەبەپكەر بولاتىن بىرنەشە جايت بار. بىرىنشىدەن, بۇعان تۇرعىنداردىڭ سۋ ايدىندارىنداعى تىيىم سالىنعان تۇستا سۋعا ءتۇسۋى اسەر ەتەدى. ەكىنشىدەن, اتا-انالار بالالاردى جاعالاۋدا قاراۋسىز قالدىرادى. ۇشىنشىدەن, قۇتقارۋشىلاردىڭ قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ تۋرالى ەسكەرتۋىن ەلەمەيدى. تورتىنشىدەن, ءوز كۇشىن اسىرا باعالاۋ دا وكىنىشكە ۇرىندىرادى. بەسىنشىدەن, كەيبىر تۇرعىندار جۇزە الماسا دا سۋعا تۇسۋگە اۋەستىگىن تەجەي المايدى.
«رۇقسات ەتىلمەگەن تۇستا شومىلۋدىڭ سوڭى قايعىلى جاعدايعا اكەلىپ سوقتىرۋى مۇمكىن. سوندىقتان, توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ قۇتقارۋشىلارى تۇرعىنداردىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن ءومىرىن ساقتاۋ ءۇشىن رەيدتىك ءىس-شارالاردى ءجيى وتكىزەدى. اتىراۋ وبلىسىندا تابيعي سيپاتتا جاريالانعان توتەنشە جاعدايعا بايلانىستى سۋعا شومىلۋ ماۋسىمى ءالى اشىلعان جوق. بىراق تۇرعىندار بۇل تالاپقا باعىنباي ءجۇر. جاقىندا كوكارنا جانە بەسىكتى ەلدى مەكەنىنىڭ تۇسىندا 4 ءجاسوسپىرىم سۋعا باتىپ, قايتىس بولدى. وسىعان بايلانىستى وبلىس تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنا قاۋىپسىزدىك تالاپتارىن ساقتاۋدى, بەلگىلەنبەگەن اۋماقتا سۋعا تۇسپەۋدى ەسكەرتەمىز», دەپ ءمالىم ەتتى ءا.جۇماليەۆ.
ماسەلەن, 1 تامىزدا اتىراۋ قالاسىنا تاياۋ ورنالاسقان قۇرمانعازى اۋىلىنداعى ءبىر وتباسىنىڭ ەكى بالاسى سۋعا كەتتى. ۇل مەن قىز كۇندىزگى مەزگىلدە جايىق وزەنىنە سۋعا تۇسكەن. وكىنىشكە قاراي, ەكەۋى دە سۋدان كەرى شىقپاي, باتىپ كەتكەن.
«سول كۇنى, 1 تامىزدا ساعات 14.53-تە ەكى بالانىڭ سۋعا باتقانى تۋرالى حابار ءتۇستى. قۇتقارۋشىلار وقيعا ورنىنا بارىپ, جەدەل ىزدەستىرۋگە كىرىستى. ءتۇس قايتا ساعات 16.20-دا 2017 جىلعى ۇلدىڭ مۇردەسى جايىق وزەنىنەن تابىلىپ, جاعالاۋعا شىعارىلدى», دەپ حابارلادى دەپارتامەنتتىڭ قوعاممەن بايلانىس توبى.
جايىق وزەنىنە باتقان قىزدى ىزدەۋ 1-3 تامىز ارالىعىندا ۇزدىكسىز جۇرگىزىلگەن. وسى كۇندەرى سۇڭگۋىرلەر جايىق وزەنىنە 20 مارتە ءتۇسىپ, 12-15 مەتر تەرەڭگە بويلاعان. سۋ استىنداعى ىزدەستىرۋ اۋماعى 6 مىڭ شارشى مەتردەن اسقان.
«وزەندە ءالى قاتتى اعىس بار. سۋ استىندا ىزدەستىرۋ جۇمىسىنا كەدەرگى بولاتىن بوگدە زاتتار دا كوپ. مۇنىڭ ءبارى سۋ استىنداعى كورۋ مۇمكىندىگىن تومەندەتىپ, ىزدەستىرۋ جۇمىسىنا قيىندىق تۋعىزدى. وسىنداي سەبەپتەردەن سۋعا باتقان ادامدى تابۋ مەرزىمى كەشەۋىلدەيدى. ەڭ ماڭىزدىسى – قاۋىپسىزدىك ەرەجەسىن ساقتاۋ, اسىرەسە بالالاردىڭ سۋ ايدىندارىنا شومىلۋىنا جول بەرمەۋ», دەپ ءمالىم ەتتى دەپارتامەنتتىڭ قوعاممەن بايلانىس توبىنان.
ءدال سول كۇنى قۇرمانعازى اۋدانىنىڭ ح.دوسپانوۆا اۋىلىندا ءبىر ءجاسوسپىرىمنىڭ شارون وزەنىنە باتىپ كەتكەنى تۋرالى حابارلاندى. سۋعا باتقان 2010 جىلعى ءجاسوسپىرىم ەكەنى انىقتالدى.
ءتىلسىز جاۋ ساناتىنداعى سۋعا كەتكەندەر دەرەگىنىڭ ءجيى قايتالانۋى – وكىنىشتى جايت. اسىرەسە ءبىر ايعا جەتپەيتىن مەرزىمدە 6 ءجاسوسپىرىمنىڭ جايىق وزەنىنە باتىپ كەتكەنى الاڭداتادى.
اتىراۋ وبلىسى