«مەملەكەت باسشىسىنىڭ شەشىمىمەن وتكەن جىلى ۆەدومستۆو جەكە كولىك مينيسترلىگى بولىپ قايتا قۇرىلدى. بۇل دا بولسا بىزگە جۇكتەلگەن مىندەتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگى اسا ماڭىزدى ەكەنىن بىلدىرەدى. وسىنى سەزىنىپ, كۇندى كۇنگە, تاڭدى تاڭعا ۇرىپ, حالىققا جانە ەلگە كەلگەن قوناقتار مەن تۋريستەرگە تالماي قىزمەت كورسەتىپ جۇرگەن بارشاڭىزدى كاسىبي مەرەيلى مەرەكەمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن», دەدى مارات قاراباەۆ.
مينيستر ۆەدومستۆو تاراپىنان ەلدىڭ كولىك-ترانزيتتىك الەۋەتىن دامىتۋ جانە كولىك ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ ءۇشىن اۋقىمدى جۇمىس ىستەلىپ جاتقانىن ايتىپ, بۇرىن-سوڭدى بولماعان رەكورد, بيىل 12 مىڭ شاقىرىم جول جوندەلەتىنىن جاريا ەتتى. ايتۋىنشا, نەگىزگى كولىك دالىزدەرى قاراعاندى – بالقاش – الماتى, اتىراۋ – استراحان, اقتوبە – قاندىاعاش جانە تالدىقورعان – وسكەمەن قۇرىلىسى اياقتالۋعا جاقىن. بيىل كولىك ينفراقۇرىلىمى سالاسىنداعى قىزىلوردا – جەزقازعان, اقتوبە – قارابۇتاق – ۇلعايسىن, جەزقازعان – قاراعاندى سياقتى ماڭىزدى جوبالار ىسكە اسىرىلا باستادى. بۇل جوبالار كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا جانە وڭىردەگى لوگيستيكالىق بايلانىستاردى جاقسارتۋعا ىقپال ەتەدى.
وعان قوسا, بيىل شاقپاق بابا اسۋى ارقىلى وتەتىن تۋننەل قۇرىلىسىن اياقتاپ, حالىققا پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانعان. بەتون جانە اسفالتبەتون جۇمىسى مارەسىنە جەتىپ, جارىقتاندىرۋ ورناتىلدى. قازىر بەينەباقىلاۋ جانە گاز قۇبىرىن وتكىزۋ, جەلدەتۋ مەن ورتكە قارسى قۇرال-جابدىقتار ورناتۋ ءىسى قولعا الىنعان. بۇقتىرما سۋ قويماسى ارقىلى وتەتىن كوپىر ەلدەگى سۋ ۇستىنە سالىنعان ەڭ ۇزىن قۇرىلىم بولادى. ونىڭ ۇزىندىعى 1 316 مەتر, ال وتكىزۋ مۇمكىندىگى تاۋلىگىنە 80 مىڭ كولىككە دەيىن جەتەدى. بۇگىندە نىسان 80%-عا دايىن. قازىر كوپىردىڭ بارلىق تىرەگى ورناتىلىپ, ارالىق قۇرىلىستاردىڭ 20 مەتالل كونسترۋكتسياسى دايىندالدى. ونىڭ 19-ى ورناتىلعان. كوپىردى جىل سوڭىندا پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانعان.
«اۋە كولىگىندە نەگىزگى كورسەتكىشتەردىڭ ءوسۋى جالعاسىپ وتىر. بيىل 6 ايدا وتاندىق اۋە كومپانيالارى 6,8 ملن جولاۋشى تاسىمالدادى. بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىنەن 15%-عا ارتىق. اۋەجايلار قىزمەت كورسەتكەن جولاۋشى سانى وسى جىلعى 5 ايدا 11,3 ملن ادامدى قۇرادى, بۇل 2023 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىنەن 21,5%-عا ارتىق. بۇگىندە 33 ەلمەن اپتاسىنا 760 رەيس جيىلىگىمەن 132 باعىت بويىنشا حالىقارالىق اۋە قاتىناسىن ورناتتىق. ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ شەڭبەرىندە الماتى اۋەجايىندا جاڭا جولاۋشى تەرمينالى سالىنىپ ءبىتتى. قىزىلوردا مەن شىمكەنتتە دە جولاۋشى تەرمينالدارىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالۋعا جاقىن. ۇشاق پاركىن تولىقتىرۋ ءۇشىن بيىل 12 جاڭا ۇشاق ساتىپ الۋ جوسپاردا تۇر. ازىرگە وتاندىق كومپانيالار پاركى 5 ۇشاقپەن تولىقتى», دەدى م. قاراباەۆ.
ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا تەمىرجول كولىگىمەن ەكسپورتتالاتىن شيكىزاتتىق ەمەس جۇك كولەمى ارتىپ, 10 ملن تونناعا جەتكەن. بيىل مينيسترلىك 140 جاڭا جولاۋشى ۆاگونىن جاڭارتۋدى جوسپارلاعان. اتالعان كولەمنىڭ 50 بىرلىگى جەتكىزىلدى, قالعانى جىل سوڭىنا دەيىن اكەلىنبەك. تەمىرجول سالاسىنداعى ءىرى 4 ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار – دوستىق – مويىنتى, داربازا – ماقتاارال, باقتى – اياگوز جانە الماتى قالاسىن اينالىپ وتەتىن تەمىرجول قۇرىلىسى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر.
سالتاناتتى جيىندا ەل تاريحىندا العاش رەت قۇرىق جانە باكۋ تەڭىز پورتتارى ارقىلى قىتاي – قازاقستان – ازەربايجان – گرۋزيا باعىتىمەن جۇكتى ترانزيتتىك اۆتوموبيلمەن تاسىمالداۋ ۇيىمداستىرىلعانى دا ايتىلدى.
بىلتىر ساۋىردەن باستاپ «CargoRuqsat» ەلەكتروندىق كەزەك جۇيەسى ارقىلى قىتايمەن بارلىق وتكىزۋ پۋنكتىندە رۇقسات بلانكىلەرى ەلەكتروندى فورماتتا جۇرگىزىلىپ جاتىر. سونىمەن قاتار وسى جىلدىڭ 15 ساۋىرىنەن باستاپ وزبەكستانعا جۇك تاسىمالداۋعا رۇقسات بلانكىلەرى ونلاين رەجىمدە بەرىلە باستادى. بۇل تەتىك جۇك تاسىمالداۋدى جەڭىلدەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى جانە رۇقسات بلانكىلەرىن الۋ كەزىندە الىپساتارلىقتى جويۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى.
2024-2028 جىلدارعا ارنالعان تەڭىز ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋدىڭ كەشەندى جوسپارى قابىلدانعانىن دا ايتىپ وتەلىك. جوسپارعا سايكەس اقتاۋ جانە قۇرىق پورتتارى نەگىزىندە ءىرى تەڭىز كولىك-لوگيستيكالىق كلاستەرىن قۇرۋ كوزدەلگەن. ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعىتى ارقىلى جۇك تاسىمالداۋ كولەمى 6 ايدا 65%-عا ءوسىپ, 2 183 مىڭ توننانى قۇرادى. بيىلعى 6 ايدا ترانزيتتىك جۇك تاسىمالداۋدىڭ جالپى كولەمى 16,1 ملن توننانى قۇراپ, بىلتىرعى 6 ايداعى كولەمنەن 4,5%-عا ارتىق بولعان. قىتاي – ازيا – ەۋروپا – قىتاي – ازيا باعىتىندا كونتەينەر تاسىمالداۋ كولەمى 524,2 مىڭ جيىرما فۋتتىق ەكۆيۆالەنتتى قۇرادى.
سالانىڭ سالا قۇلاش جەتىستىكتەرىن جىلىكتەگەن ۆەدومستۆو باسشىسى پرەزيدەنت اماناتتاعان ماقتاۋ گراموتالارى مەن سالانىڭ مارتەبەلى توسبەلگىلەرىن ۇزدىك ماماندارعا تابىستادى.
قورىتىندى ءسوزدى مينيسترلىكتى 2009-2011 جىلدارى باسقارعان ابىلعازى قۇسايىنوۆ ايتتى.
«مەن قازىر حالىق سىزدەردىڭ جۇمىستارىڭىزعا ءدان ريزا دەپ ويلايمىن. كەيىنگى 5-6 جىلدا ۇلكەن جەتىستىككە جەتتىڭىزدەر. تاياۋدا نەمەرەلەرىممەن بىرگە الاكولگە بارىپ دەمالدىق. اۆتوكولىكپەن جۇرگەندە ءوز باسىم قاتتى ريزا بولدىم. 1 500 شاقىرىم جولدا 4-5 جەردە عانا 20-30 شاقىرىمنان عانا جولدار اياقتالىپ ۇلگەرمەپتى. قالعانى تاقتايداي تەپ-تەگىس. كەڭ بايتاق دالانىڭ توسىندە زاۋلاعان بويدا كوسىلدىك تە وتىردىق. جول بويىندا سوڭعى ۇلگىدەگى ينفراقۇرىلىمدار كوز تارتىپ, كوڭىلدى وسىرەدى. ءبارىڭىزدى كاسىبي مەرەكەمەن قۇتتىقتايمىن, شاڭىراقتان شاقالاقتىڭ ءۇنى, شاپاعاتتىڭ نۇرى ەشقاشان ارىلماسىن! امان بولىڭىزدار!», دەدى ارداگەر.
