زيانكەستەردىڭ كۇرت كوبەيۋىنە اسەر ەتەتىن نەگىزگى فاكتور – ءتۇرلى تۇرمىستىق قالدىقتاردىڭ بەيبەرەكەت تاستالۋى. وسىنىڭ سالدارىنان قالا اۋماعىنداعى ساياباقتاردا, اسىرەسە كوپقاباتتى ءۇيدىڭ ماڭىندا ادام دەنساۋلىعى ءۇشىن اسا قاۋىپتى كەمىرگىشتەر كوبەيەدى. مامانداردىڭ سوزىنشە, كەمىرگىشتەردىڭ كەيبىر تۇرلەرى ءتىپتى ءولىم جاعدايلارىنا اكەلىپ سوقتىراتىن جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ وشاعى سانالادى.
اسىرەسە تاۋلى ايماقتاردا كەمىرگىشتەردەن بولەك ادام مەن جانۋارلاردىڭ, سونداي-اق وسىمدىكتىكتەردىڭ ءپارازيتى بولىپ سانالاتىن كەنەدەن اباي بولعان ءجون. قىشىما كەنە سياقتى كەيبىر تۇقىمداستارى, ءتىپتى كوزگە دە شالىنبايتىن بۇل جاندىك ادام بويىندا بورتپە, سۇزەك, كەنە ەنتسەفاليتى, تۋليارەميا سياقتى اۋرۋلاردىڭ وربۋىنە جول اشادى. مۇنداي كەنەلەر جاڭبىردان كەيىن كوگالدى جەرلەردە كوپتەپ بەلەڭ الادى. سوندىقتان تابيعات اياسىنا شىعاتىن تۇرعىندار بۇل جاعدايدى قاپەرىندە ۇستاعانى ابزال. ارناۋلى ماماندار, زيانكەستەرمەن كۇرەس ماسەلەسى ءاردايىم باستى نازاردا, دەگەنمەن ءار ازامات تازالىققا ءمان بەرىپ, ساق جۇرگەنى ءجون دەگەندى ايتادى.
الماتى قالاسى اۋماعىن زيانكەستەردەن زالالسىزداندىرۋ جۇمىستارىنىڭ جازعى ناۋقانى قىزا تۇسكەن. ارناۋلى كەستە نەگىزىندە تاۋلى ايماقتار مەن دەمالىس ورىندارىندا, قالا اۋماعىنداعى ساياباقتاردا زالالسىزداندىرۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. جاپپاي زالالسىزداندىرۋ ىسىنە قۇرامىندا تاجىريبەلى ەپيدەميولوگ دارىگەرلەر بار ماماندار توبى جۇمىلدىرىلعان.
الماتى